ԱԺ կրթության, գիտության, մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստում Կառավարության 2021-26 ծրագրի՝ 2025 թվականի հաշվետու զեկույցը ներկայացնելիս ԿԳՄՍ նախարար Ժաննա Անդրեասյանն անդրադարձել է նաև մշակույթի ոլորտում կատարված աշխատանքներին։
Նախարարը կարևորել է մշակույթի տնտեսականացմանն ուղղված քաղաքականությունը, որի արդյունքում մշակութային հաստատությունների սեփական եկամուտները զգալի աճել են։
Ժաննա Անդրեասյանի տեղեկացմամբ՝ թատրոնների սեփական եկամուտները 2022 թվականի համեմատ աճել են մեկուկես անգամ կամ 1.75 միլիարդ դրամով։ Այս դինամիկայի շնորհիվ թատերական կազմակերպությունների սեփական եկամուտների մասնաբաժինը ընդհանուր ֆինանսավորման մեջ աճել է՝ 25%-ից հասնելով 38%։ Համերգային կազմակերպությունների սեփական եկամուտները ևս աճել են մեկուկես անգամ կամ 745 միլիոն դրամով, ինչի արդյունքում ոլորտի ընդհանուր ֆինանսավորման մեջ սեփական եկամուտների մասնաբաժինը կազմել 24.5%։ Թանգարանների եկամուտները աճել են 112%-ով՝ ընդհանուր ֆինանսավորման մեջ ապահովելով 37.9% մասնաբաժինը:
Մեկնարկել է թանգարանների հուշանվերային նոր արտադրանքի համակարգը․ մասնավորի հետ համագործակցությամբ ձևավորվում է շրջանառու հիմնադրամ, որը շարունակաբար ապահովելու է հուշանվերային արտադրանք և վաճառք՝ խթանելով թանգարանների սեփական եկամուտների աճը։
Գործարկվել է կինոյի ոլորտում ներդրումների վերադարձի մեխանիզմ, որի շրջանակում արդեն ավելի քան 10 հայտ է ստացվել՝ 1.4 միլիարդ դրամ ծավալով։ Այս ցուցանիշը, ըստ նախարարի, փաստում է, որ հետվերադարձի համակարգի ներմուծումը պահանջված է կինոարտադրության խթանման առումով։
ԿԳՄՍ նախարարի խոսքով՝ կարևոր նորություն է նաև 2026 թվականի բյուջեով նախանշված և այժմ Կառավարության հաստատմանը ներկայացված դրամագլխի կարգը, որով կինոյի ոլորտում ինստիտուցիոնալ կարևոր բարեփոխում է իրականացվում. «Եթե տարիներ շարունակ կինոյի ոլորտում պետության ֆինանսավորման ընդամենը մեկ մեխանիզմ կար, և այն դրամաշնորհային մրցույթն էր, ապա այսօր արդեն պետության քաղաքականությամբ ձևավորվել են կինոյի ոլորտի ֆինանսավորման երեք ինստիտուցիոնալ խողովակներ»:
Ժաննա Անդրեասյանի խոսքով՝ նախորդ տարի ընդունվել է «Մշակութային աճուրդների կազմակերպման մասին» ՀՀ օրենքը, և առաջիկայում արդեն հեղինակավոր աճուրդային տների հետ համագործակցության աշխատանքները կմտնեն գործնական փուլ: Նա կարևորել է նաև մշակութային կրթության ուղղությամբ գործունեությունը. շուրջ 310000 դպրոցականների 73%-ը բաժանորդային ծրագրի շրջանակում այցելել է ԿԳՄՍՆ ենթակայությամբ գործող թանգարաններ, թատրոններ, համերգասրահներ: 2024 թվականի ցուցանիշը գերազանցվել է շուրջ 10,000-ով, իսկ 2025 թվականի ցուցանիշները 2023-ի նկատմամբ գրանցել են 35% աճ։
Ժաննա Անդրեասյանն անդրադարձել է նաև հուշարձանների վերականգնմանը՝ տեղեկացնելով, որ այս նպատակով նախորդ տարի հատկացվել է 1 միլիարդ 386 միլիոն դրամ՝ ընդգրկելով 31 հուշարձան։ Այս տարի հուշարձանների վերականգնման բյուջեն ավելացել է՝ հասնելով 1 միլիարդ 673 միլիոն դրամի։ Ներդրումներ են իրականացվում նաև մշակութային հաստատությունների պայմանների բարելավման ուղղությամբ։ Օրինակ՝ մեկնարկում են Արամ Խաչատրյան համերգասրահի երգեհոնի վերանորոգման աշխատանքները։
Պետությունը նաև շարունակում է մշակութային արժեքների ձեռքբերման և վերադարձի գործընթացը։ Նախորդ տարի այս նպատակով հատկացվել է ավելի քան 300 միլիոն դրամ։
«Շուտով հանրությունը մեր մշակութային հաստատություններում կտեսնի ձեռք բերված արժեքները՝ միջնադարյան եկեղեցու փայտյա դռան փեղկը և Արշիլ Գորկու գրաֆիկական աշխատանքը։ Մշակույթի ապակենտրոնացման քաղաքականության շրջանակում մարզերում անցկացվող փառատոներն ու միջոցառումները դարձել են հանրային կյանքի ակտիվացման կարևոր գործոն՝ ընդգրկելով ավելի քան 100 հազար քաղաքացու»,- եզրափակել է Ժաննա Անդրեասյանը՝ հավելելով, որ թվարկված բոլոր աշխատանքները շարունակական են։
