«Մաքսային կարգավորման մասին» օրենքում և հարակից օրենքում փոփոխություններ կատարելու նպատակը Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանի ցամաքային անցման կետերում բեռնատար տրանսպորտային միջոցների հոսքի արդյունավետ կազմակերպումը, սպասարկման ժամկետների կրճատումը և սահմանահատման գործընթացի պարզեցումն է։
Սահմանային անցակետերում ՀՀ-ից մեկնող բեռնատարների հերթերի պատշաճ կառավարման նպատակով պետական սահմանի ավտոմոբիլային անցման կետերից ոչ ավելի, քան 20 կիլոմետր հեռավորության վրա նախատեսվում է վճարովի կայանատեղիների կազմակերպման գործունեություն, որը միտված է սահմանային անցման կետերում ծանրաբեռնվածության թեթևացմանը, բեռնատար տրանսպորտային միջոցների հոսքի կանոնակարգմանը և հերթերի առաջացման կանխարգելմանը։
Միաժամանակ, հերթերի կառավարման պատշաճ համակարգ ներդնելու նպատակով ուսումնասիրվել է մի շարք երկրների փորձը։ Հարցում է իրականացվել բեռնափոխադրումներ իրականացնող տնտեսվարողների շրջանում։
Հարցվածների շուրջ 73%-ը նշել է, որ ցամաքային անցման կետերի հարակից տարածքներում բեռնատար տրանսպորտային միջոցների համար առկա է վճարովի կայանատեղիների անհրաժեշտություն։
Նոր կարգավորումներ՝ երրորդ երկրների էլեկտրոնային առևտրի հարթակներից ձեռքբերվող ապրանքների համար
«Մաքսային կարգավորման մասին» և «Պետական տուրքի մասին» օրենքներում փոփոխություններով սահմանվում է էլեկտրոնային առևտրի ապրանքների հասկացությունը, կարգավորվում երրորդ երկրներից էլեկտրոնային առևտրի շրջանակում ապրանքների ներմուծման ժամանակ իրականացվող մաքսային գործառնությունների առանձնահատկությունները, հստակեցվում են էլեկտրոնային առևտրի օպերատորի գործունեությանը վերաբերող մի շարք հարաբերություններ (չափանիշներ, պայմաններ), ինչպես նաև ներդրվում է էլեկտրոնային առևտրի ապրանքների հայտարարագրի պարզեցված ձևի կիրառման մեխանիզմ, ընդ որում, որոշակի ժամանակահատվածում իրականացված առաքումների համար էլեկտրոնային ապրանքների օպերատորի կողմից ներկայացվելու է մեկ մաքսային հայտարարագիր՝ տնտեսվարողների համար ավելորդ ծանրաբեռնվածություն չստեղծելու նպատակով։
Օրենքով հստակեցվում են հայտարարագրում ներառված տեղեկությունները հաստատող փաստաթղթերի մաքսային մարմնին ներկայացման դեպքերը, պատասխանատվություն է նախատեսվում էլեկտրոնային առևտրի ապրանքների բացթողումից հետո դրանք առևտրային նպատակներով օգտագործելու համար, կարգավորվում են չպահանջված ապրանքների արտահանման ընթացակարգերը։ Սահմանվում է մաքսային պահեստներում գտնվող էլեկտրոնային առևտրի ապրանքների՝ ֆիզիկական անձանց կողմից ձեռքբերումից հետո դրանց դուրսբերման և առաքման, ինչպես նաև վերադարձված ապրանքների կրկին պահեստավորման և այդ գործընթացներում մաքսային մարմինների ու ֆիզիկական անձանց միջև ծանուցումների կարգը:
Նոր վերազգային կարգավորումներով էլեկտրոնային առևտուրը դիտարկվում է երկու ուղղությամբ՝ ֆիզիկական անձանց ուղիղ մատակարարումներ և էլեկտրոնային առևտրի օպերատորի միջոցով՝ մաքսային պահեստներից իրականացվող մատակարարումներ: Մաքսային գործառնությունների համար պետական տուրքի դրույքաչափերը ընդունվել են գործող դրույքաչափերին համանման՝ տարածվելով էլեկտրոնային առևտրի ապրանքների վրա։
Մասնավորապես, ուղիղ մատակարարումների դեպքում դրանք նույնական են ուղևորային մաքսային հայտարարագրի ներկայացման ժամանակ կիրառվող, իսկ մաքսային պահեստներից իրականացվող մատակարարումների համար՝ ապրանքների հայտարարագրի ներկայացման ժամանակ կիրառվող դրույքաչափերին։ Այսպիսով, փաթեթը հստակեցնում է էլեկտրոնային առևտրի ապրանքների մաքսային կարգավորումները՝ ներդնելով պարզեցված հայտարարագրում և կարգավորելով օպերատորների գործունեությունը։
Փոփոխություններ էլեկտրոնային առևտրի ԱԱՀ-ով հարկման կարգավորումներում
«ՀՀ հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» օրենքը վերաբերում է ԵՏՄ առևտրի հարթակներով ֆիզիկական անձանց ապրանքների վաճառքների մասով ԱԱՀ-ի հաշվարկման ու վճարման կարգավորումներին։ Հաշվի առնելով ԵՏՄ առևտրի հարթակներով ֆիզիկական անձանց ապրանքների վաճառքների ծավալները՝ բիզնես գործընթացների և հարկային վարչարարության իրականացման պարզեցման նպատակով հստակեցվում և լավարկվում են գործող կարգավորումները։ Գործող կարգավորումները վերաբերում են միայն ԵՏՄ անդամ այլ պետությունների առևտրի հարթակներով վաճառվող և Հայաստան ներմուծվող ապրանքներին։ Ընդունված օրենքով այդ կարգավորումների շրջանակն ընդլայնվում է և տարածվում նաև հայաստանյան առևտրի հարթակներով ԵՏՄ անդամ այլ պետությունների հարկ վճարողների կողմից ՀՀ-ում ֆիզիկական անձանց ապրանքների վաճառքների նկատմամբ։
Օրենսգրքի փոփոխություններով ԵՏՄ առևտրի հարթակով ՀՀ հարկ վճարողների կողմից ԵՏՄ անդամ այլ պետությունում ֆիզիկական անձանց ապրանքների վաճառքի դեպքում՝ ԱԱՀ-ի 0% դրույքաչափով հարկումը հիմնավորվելու է ԵՏՄ առևտրի հարթակի կողմից հարկային մարմին ներկայացվող տեղեկատվությամբ։ Հարկային մարմինը ապահովելու է այդ տեղեկատվության հասանելիությունը ՀՀ հարկ վճարողներին։ Օրենսգրքի փոփոխություններով ԵՏՄ առևտրի հարթակներով Հայաստանում գտնվող ֆիզիկական անձանց ապրանքների վաճառքի մասով ԱԱՀ-ի պարտավորությունների կատարման հաշվետու ժամանակաշրջանը եռամսյակի փոխարեն սահմանվել է ամիսը։ Սահմանվում են նաև ԵՏՄ առևտրի հարթակներով ապրանքների վաճառքի մասով ԵՏՄ առևտրի հարթակի կողմից տեղեկատվության ներկայացման պահանջներ՝ ՀՀ-ից արտահանվող ապրանքների, ինչպես նաև այդ ապրանքների վերադարձի վերաբերյալ։ Բացի այդ, ամրագրվում է, որ առևտրի հարթակները չեն կարող գործել հարկման հատուկ համակարգերում՝ ապահովելով հավասար մրցակցային պայմաններ բոլոր մասնակիցների համար։
