ՀԱՊԿ խորհրդարանական վեհաժողովի խորհրդի նիստը համավարակից հետո առաջին անգամ անցկացվեց կենդանի շփման ձևաչափով: Երևանյան նիստը կայացավ 128 պատվիրակի մասնակցությամբ: Նիստը վարեց Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության Խորհրդարանական վեհաժողովի նախագահ, Ռուսաստանի Պետդումայի նախագահ Վյաչեսլավ Վոլոդինը։
Ըստ նրա` ՀԱՊԿ ստեղծման մասին անդամ երկրների ղեկավարների որոշումը թույլ է տվել Եվրասիական տարածքում ձևավորել միջպետական գործակցության արդյունավետ համակարգ, որն օգնում է դիմակայելու մարտահրավերներին և սպառնալիքներին:
Վյաչեսլավ Վոլոդին (ՌԴ ԴԺ Պետական դումայի նախագահ, ՀԱՊԿ ԽՎ նախագահ) - ՀԱՊԿ խորհրդարանական վեհաժողովն իր ներդրումն է ունենում պետությունների անվտանգության ու ինքնիշխանության ապահովման հարցում: Կարևոր է հետագայում ևս նման ձևաչափով հավաքվենք՝ կլոր սեղանի շուրջ, շփվենք և քննարկենք հարցեր: ՀԱՊԿ խորհրդարանական վեհաժողովի համար շատ կարևոր է վստահությունը:
2021-ի սեպտեմբերին Հայաստանը ստանձնեց ՀԱՊԿ նախագահությունը։ Հայաստանի խորհրդարանի ղեկավարը ներկայացրեց նախագահության առաջնայնությունների իրականացման ընթացքը՝ նշելով, որ ճգնաժամային արձագանքման և կանխարգելման մեխանիզմների արդիականացման ուղղությամբ քայլեր են ձեռնարկվել: Նա հիշեցրեց տարեսկզբին Նուրսուլթանի հայտը. Հայաստանը` որպես նախագահող երկիր, խորհրդակցություններ նախաձեռնեց, ինչի արդյունքում վարչապետ Փաշինյանը հայտարարեց Ղազախստան ՀԱՊԿ խաղաղապահ զորակազմ ուղարկելու որոշման մասին:
Ալեն Սիմոնյան (ՀՀ ԱԺ նախագահ) - Խաղաղապահ գործողության արդյունքները հավաստեցին կազմակերպության պատրաստակամությունը անդամ պետությունների անվտանգության մարտահրավերներին ու սպառնալիքներին հակազդելու ուղղությամբ ժամանակին միջոցներ ձեռնարկելու հարցում և ցուցադրեցին ՀԱՊԿ-ի դերը տարածաշրջանային կայունության պահպանման գործում: Մենք միշտ համարել ենք, որ ՀԱՊԿ-ի ճգնաժամային արձագանքման մեխանիզմները պետք է ճիշտ աշխատեն։ Մինչ այդ, Հայաստանը մի իրավիճակում էր, երբ մենք սպասում էինք, որ մեխանիզմները կաշխատեն, բայց, ցավոք, դա տեղի չունեցավ։
ՀԱՊԿ ՊԱՏԱՍԽԱՆԱՏՎՈՒԹՅԱՆ ԳՈՏՈՒՄ ԻՐԱՎԻՃԱԿԸ ԼԱՐՎԱԾ Է. ՍԻՄՈՆՅԱՆ
Այս տարի ջանքերն ուղղված են Հավաքական անվտանգության պայմանագրի տարածաշրջանում ճգնաժամային իրավիճակներին արձագանքման համակարգի կատարելագործմանը: Հաջորդ գերակայությունը ՀԱՊԿ զորքերի հետագա զարգացումն է: Հայաստանի նախագահությունը, ըստ նրա, անցնում է աշխարհի անվտանգության ճարտարապետության բարդ փոխակերպման ժամանակաշրջանով։
Ալեն Սիմոնյան - ՀԱՊԿ պատասխանատվության գոտում իրավիճակը լարված է, և կազմակերպության անդամ պետությունները շարունակում են բախվել նոր մարտահրավերների ու սպառնալիքների։ Բարդ և ծանր իրավիճակ է Տաջիկստանի և Աֆղանստանի սահմանին։ Հուսով ենք՝ հակամարտող երկրների միջև խնդիրները կլուծվեն դիվանագիտական ճանապարհով։ Լարված է մնում նաև իրավիճակը Լեռնային Ղարաբաղում։ Ցավոք, Ադրբեջանը շարունակում է բավականին ագրեսիվ քաղաքականություն վարել Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ: Մտահոգություն է առաջացնում ադրբեջանական ստորաբաժանումների ներխուժումը Լեռնային Ղարաբաղ ու ռուս խաղաղապահների պատասխանատվության գոտի։ Հուսով ենք՝ ռուսական խաղաղապահ զորախմբի ներկայացուցիչները, որոնք առանցքային դեր ունեն Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության անվտանգության ապահովման գործում, կվերականգնեն 2020 թ.նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարության ստատուս քվոն:
ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ՀԱՎԱՏԱՐԻՄ Է ԵՌԱԿՈՂՄ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ԿԱՏԱՐՄԱՆԸ
Հայաստանը հավատարիմ է եռակողմ հայտարարությունների կատարմանը: Ալեն Սիմոնյանը առաջնային համարեց գերիների անվերապահ և անհապաղ վերադարձը, հայկական հոգևոր, մշակութային ժառանգության պահպանումը Ադրբեջանի հսկողության տակ անցած տարածքներում:
Ալեն Սիմոնյան - Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը տարածքային վեճ չէ, դա Լեռնային Ղարաբաղի հայերի՝ իրենց հայրենիքում անվտանգ ապրելու իրավունքի հարցն է: Կարծում ենք, որ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման խաղաղ գործընթացի առաջմղման գործում առանցքային դեր պետք է խաղա ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահությունը: Հայաստանը հավատարիմ է տարածաշրջանում խաղաղության և բարեկեցության հաստատմանը և բազմիցս արձանագրել է Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կարգավորման շուրջ բանակցություններ սկսելու պատրաստակամությունը: Համապարփակ խաղաղության հասնելու համար օրակարգը լրացրել ենք մեր առաջարկներով և հանձնել Մինսկի խմբի համանախագահներին։
ՀԱՐԱՎԱՅԻՆ ԿՈՎԿԱՍՈՒՄ ԼԱՐՎԱԾՈՒԹՅՈՒՆԸ ՊԱՀՊԱՆՎՈՒՄ Է. ԶԱՍ
ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Ստանիսլավ Զասը ևս անդրադարձավ տարածաշրջանային անվտանգությանը: Նա տեսնում է անդամ երկրների միասնականության, ճգնաժամային արձագանքման ուժերի կատարելագործման անհրաժեշտություն:
Ստանիսլավ Զաս (ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար) - Չնայած առաջընթաց կա հայ-ադրբեջանական բանակցային գործընթացում, Հարավային Կովկասում լարվածությունը պահպանվում է։ Իրավիճակի կայունացման գործում շարունակում է կարևոր դեր խաղալ 2020-ի նոյեմբերի 9-ի եռակողմ պայմանավորվածությունը։ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանագծման և սահմանազատման գործընթացի հաջող ավարտը, անկասկած, կարող է նպաստել ամբողջ տարածաշրջանի անվտանգության ամրապնդմանը։
ՀԱՊԿ խորհրդարանական վեհաժողովի խորհրդի հաջորդ նիստը կկայանա աշնանը՝ Մոսկվայում:
