ՀՀ կառավարությունը հավանություն տվեց «Հայաստանի Հանրապետության 2026 թվականի պետական բյուջեի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի նախագծին:
Ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը ներկայացրեց 2026 թվականի պետական բյուջեի նախագիծը, որը հաստատումից հետո կներկայացվի ԱԺ՝ հետագա քննարկումների համար:
«Բյուջեի նախագծով ՀՆԱ-ն նախատեսվել է 11 տրիլիոն 933 մլրդ դրամ, տնտեսական աճը կանխատեսվել է 5.4 տոկոս, ՀՆԱ-ի դեֆլյատորը՝ 3 տոկոս, պետական բյուջեի եկամուտները նախատեսվում են 3 տրիլիոն 91 մլրդ դրամ, որից հարկային եկամուտները՝ 2 տրիլիոն 972 մլրդ դրամ, հարկային վարչարարության բարելավման, ստվերի դեմ պայքարի, ինչպես նաև հարկային քաղաքականության միջոցառումների արդյունքում ակնկալվում է ապահովել հարկեր-ՀՆԱ հարաբերակցության բարելավում սպասողականի համեմատ 0.4 տոկոս տոկոսային կետով: Սպասողականը այս տարվա համար 1 տոկոսային կետով բարելավումն է 2024-ի նկատմամբ: Պետական բյուջեի ծախսերը նախատեսվում են 3 տրիլիոն 628 մլրդ դրամ, որից ընթացիկ ծախսերի գծով՝ 2 տրիլիոն 924 մլրդ դրամ, իսկ կապիտալ ծախսերի գծով՝ 704 մլրդ դրամ, որը ՀՆԱ-ում 2026 թվականին կկազմի 5.9 տոկոս: Պետական բյուջեի պակասուրդը նախատեսվում է 537 մլրդ դրամ, այսինքն՝ ՀՆԱ-ի 4.5 տոկոսը 2025 թվականի 5.5 տոկոսի դիմաց՝ միջնաժամկետով նվազելով մինչև պարտքի բեռը կայուն պահող 2.8 տոկոս մակարդակի: Արդյունքում Կառավարության պարտք-ՀՆԱ ցուցանիշը 2026 թվականի վերջում կանխատեսվում է 53.5 տոկոս: Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության ծրագրի առաջնահերթություններին համահունչ 2026 թվականին կիրականացվեն սոցիալական, կրթական, առողջապահական, տնտեսական աջակցության ենթակառուցվածքային բնույթի մի շարք առաջնահերթ միջոցառումներ, որոնց արդյունքում, ի թիվս այլ թիրախների, կապահովվի հետևյալ առանցքային թիրախների իրագործումը:
-
Կներդրվի առողջության համապարփակ ապահովագրության համակարգը:
-
Կշարունակվի բռնի տեղահանված անձանց կեցության, այդ թվում՝ բնակարանային ապահովման և այլ ծախսերը հոգալու համար սոցիալական աջակցության ծրագիրը 55 մլրդ դրամի չափով:
-
Կգործարկվի ընտանիքների անապահովության գնահատման նոր համակարգը, որը 2025 թվականին պիլոտավորվել էր 2 մարզերում. 2026 թվականից կկիրառվի ամբողջ հանրապետությունում, որի նպատակը ՀՀ-ում ծայրահեղ աղքատության հաղթահարումն է և անապահովության մակարդակի նվազեցումը:
-
Կշարունակվի անհուսալի վարկային պարտավորություններ ունեցող աշխատաշուկայից դուրս մնացած կամ մասնակի ֆորմալ զբաղվածություն ունեցող անձանց աջակցության ծրագիրը: 2026 թվականին պետական բյուջեով ծրագրի գծով նախատեսվել է 9.7 մլրդ դրամ:
-
Շարունակվելու է անկանխիկ եղանակով վճարումներից կենսաթոշակառուներին հետվճարի տրամադրումը, որի գծով 2026 թվականի պետական բյուջեով նախատեսվել է 20 մլրդ դրամ, որը 2025 թվականի բյուջեի նկատմամբ ավելի է 7.6 մլրդ դրամով:
-
«Ակադեմիական քաղաք» ծրագրի իրականացման նպատակով 2026 թվականին նախատեսվել է 4.9 մլրդ դրամ, որի շրջանակներում շարունակվելու են նախագծման և կառուցման աշխատանքները, միջազգային խորհրդատվական ծառայությունների ձեռքբերումը և պայմանագրերի սպասարկումը:
-
Հանրակրթական դպրոցների ուսուցիչների նախնական և միջին մասնագիտական արտադպրոցական ուսումնական հաստատությունների մանկավարժահոգեբանական աջակցության կենտրոնների մանկավարժական աշխատողների ատեստավորման արդյունքում կապահովվի վերջիններիս աշխատավարձերի աճը:
-
Կշարունակվեն դպրոցների և մանկապարտեզների կառուցման, հիմնանորոգման և վերանորոգման աշխատանքները՝ ապահովելով նաև դրանց հագեցումը անհրաժեշտ գույքով և սարքավորումներով:
-
Կիրականացվեն միջպետական, հանրապետական և մարզային նշանակության ավտոմոբիլային ճանապարհների, տրանսպորտային օբյեկտների հիմնանորոգման, միջին նորոգման, ամառային և ձմեռային պահպանման, ինչպես նաև թունելների և կամուրջների պահպանման և շահագործման աշխատանքները 66.2 մլրդ դրամի շրջանակներում:
-
Վարկային միջոցների հաշվին 30.6 մլրդ դրամի շրջանակներում կշարունակվի Հյուսիս-հարավ ճանապարհային միջանցքի Աշտարակ-Թալին 34 կմ, Քաջարան-Ագարակ 32 կմ հատվածների շինարարությունը, կտրվի Քաջարանի թունելի շինարարության մեկնարկը, ինչպես նաև 2026 թվականին կմեկնարկեն Սիսիան-Քաջարան 60 կմ ճանապարհահատվածի հողերի օտարման և տարաբնակեցման ծրագրի իրականացումը և կառուցման, վերակառուցման աշխատանքները՝ մասնավորապես՝ Սիսիան-Քաջարան 60 կմ հյուսիսային ենթահատվածի, հարավային ենթահատվածի, ինչպես նաև Բարգուշատի թունելի կառուցման աշխատանքները:
-
Կշարունակվեն ջրային պաշարների մակերևութային հոսքի կառավարման նպատակով ջրամբարաշինության ծրագրերը, որի արդյունքում կապահովվեն ջրային ռեսուրսների պաշարի ավելացումը և ջրային հոսքերի կառավարման համակարգի արդյունավետության բարձրացումը:
-
Կշարունակվի պետական աջակցության տրամադրումը բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտում գործունեություն իրականացնող տնտեսվարող սուբյեկտներին՝ մասնագիտական աշխատանք կատարող միգրանտների, նոր աշխատողների ներգրավման և վերապատրաստման համար: Իսկ 2026 թվականից կմեկնարկի նաև մասնագիտական աշխատանք կատարող միգրանտներին աջակցության տրամադրումը:
-
Կմեկնարկի ավիացիայի աջակցության հաստատված ծրագրով ֆինանսական օժանդակության տրամադրումը այն ավիաընկերություններին, որոնք կփոխադրեն նոր ուղղություններից Երևանի «Զվարթնոց» և Գյումրու «Շիրակ» օդանավակայաններ: Այս ուղղությամբ 2026 թվականին նախատեսվել է 3 մլրդ դրամ:
-
Կշարունակվի Կառավարության կողմից համաֆինանսավորման սկզբունքով համայնքներում մասնակցային բյուջետավորմամբ սուբվենցիոն ծրագրերի իրականացումը, որի գծով 2026 թվականին նախատեսվում է 2 մլրդ դրամ՝ 2025 թվականի 1 մլրդ դրամի դիմաց:
-
Միջոցներ են նախատեսվել նաև COP17 համաժողովի և Եվրոպական քաղաքական համայնքի 8-րդ գագաթնաժողովի պատշաճ կազմակերպման նպատակով:
Այս բյուջեն, ակնհայտորեն, մարդկային կապիտալի մեջ ներդրման ուղղվածություն ունի, որով, օրինակ՝ ԿԳՄՍ նախարարության ուղղությամբ ՀՆԱ-ն 2025 թվականի 3.3 տոկոսից աճել է 3.5 տոկոս, և Առողջապահության նախարարության գծով 1.5 տոկոսից աճում ենք 1.8 տոկոսի:
Քննարկումները կշարունակենք նաև ԱԺ-ում՝ քննարկելով առանձին հարյուրավոր տարբեր միջոցառումներ, որոնք իրականացվում են մեր պետական բյուջեով»,- նշեց ֆինանսների նախարարը:
Փոխվարչապետի խոսքով՝ ըստ օրենքի պահանջի՝ բյուջեի մասին օրենքի նախագիծը պետք է ԱԺ ուղարկվի մինչև հոկտեմբերի 1-ը և հոկտեմբերի 1-ից, ըստ էության, ԱԺ մշտական հանձնաժողովներում սկսելու են տարբեր նախարարությունների 2026 թվականի ծրագրային անելիքները:
«Նոր կարգավորումների առումով ասեմ, որ այս տարի առաջին անգամ մենք ներկայացնում ենք բյուջեն՝ եռամյա հեռանկարով, որտեղ նաև ներկայացնում ենք բոլոր ծրագրերի ծախսերն առաջիկա 3 տարիների ընթացքում, որպեսզի թե՛ հանրությանը, թե՛ ԱԺ-ին բյուջեն հաստատելիս պարզ լինի՝ մենք որ ճանապարհով ենք գնում: Մեր բյուջեի քննարկումների ժամանակ պարզ էր, որ կան մեծ նախաձեռնություններ մեր՝ տարբեր քաղաքականություն իրականացնող մարմինների կողմից, որոնք այս պահին հնարավոր չէ տեղավորել այն ծախսային շրջանակի մեջ, որն այս պահին մենք ունենք, և ունենք հավելված, որտեղ կդնենք այն բոլոր նախաձեռնությունները, որոնք այս կամ այն պատճառով հնարավոր չի եղել հիմնական փաստաթղթի մեջ ներառել և արդեն հաջորդ տարի, ելնելով մեր ֆիսկալ հնարավորություններից և առաջնահերթություններից, առաջնահերթորեն կանդրադառնանք այդ հավելվածում ներկայացված ծրագրերին:
Մենք նաև հիմա վերաբաշխումների կարգի վերջնականացման փուլում ենք, որը քննարկվել է, շրջանառվել է բոլոր պետական մարմիններում, և այդ կարգով նաև կհստակեցնենք, թե ինչպես ենք մենք վերաբաշխումներ իրականացնելու այդ հավելվածում ներկայացված ծրագրերի և հիմնական ծրագրերի միջև»,- նշեց Վահե Հովհաննիսյանը:
