Խորհրդարանն աշխատանքներն սկսեց Ադրբեջանի կողմից սանձազերծված ռազմական գործողությունների արդյունքում նախորդ օրը նահատակված տղաների հիշատակը մեկ րոպե լռությամբ հարգելով: Օրակարգի գլխավոր հարցն այս անգամ 2022 թվականի պետական բյուջեի մասին օրենքի նախագիծն է, հիմնական զեկուցողն է Ֆինանսների նախարար Տիգրան Խաչատրյանը: Նախարարի խոսքով՝ պետական բյուջեն կառուցված է կառավարության 2021-2026 թվականների ծրագրի վրա՝ անվտանգային, տնտեսական ու սոցիալական հստակ առաջնահերթություններով:
Տիգրան Խաչատրյան, ՀՀ ֆինանսների նախարար - Երկրի գլխավոր ֆինանսական փաստաթուղթը դժվար՝ կորոնավիրուսի ու պատերազմի չհաղթահարված մարտահրավերների ժամանակներում է ձևավորվել, միևնույն է, կառավարությանը հաջողվել է հիմնականում կառավարել ռիսկերը, որոնք կարող էին խոչընդոտել հետագա տնտեսական զարգացմանը:
Կառավարությունը թիրախավորում է երկարատև բարձր տնտեսական աճի ապահովումը` տարեկան առնվազն 7 տոկոս, իսկ բարենպաստ արտաքին միջավայրի դեպքում՝ 9 տոկոս, մինչև 2026 թվականը հարկային եկամուտները պետք է հասցվեն ՀՆԱ-ի 25 տոկոսին՝ հավելեց Տիգրան Խաչատրյանը:
Տիգրան Խաչատրյան - 2022 թվական պետական բյուջեի կապիտալ ծախսերը կկազմեն 357 մլրդ դրամ կամ ՀՆԱ-ի 4.5 տոկոսը, բարելավել հարկային վարչարարությունը, զգալիորեն ավելացնել հարկային եկամուտները, երաշխավորել հարկման համահավասարության և տնտեսական մրցակցության արդար պայմաններ, իրականացնել 2 տրլիոն 190 մլրդ դրամ ծախսեր:
Գործադիր մարմինը նախատեսել է բյուջեի 1 տրիլիոն 946 մրդ դրամի եկամուտ, ինչը նախորդ տարվա համեմատ 17.5 տոկոս ավելի է, եկամուտների գերակշիռը մասը կկազմվի հարկային միջոցներից, իսկ բյուջեի դեֆիցիտը 243 մլրդ դրամ կլինի: Խաչատրյանը վստահեցրեց, որ 2022 թվականին կփոխվի նաև կառավարության պարտքի պատկերը:
Տիգրան Խաչատրյան - 2022 թվականի ավարատին կառավարության պարտքը կկազմի 4 տրիլիոն 740 մլրդ դրամ, ինչը հաջորդ տարվա ՀՆԱ-ի 60.2 տոկոսը կինի: Հիշեցնեմ, որ 2020 թվականին այս ցուցանիշը կազմել է 63 տոկոս, իսկ 2021 թվականի համար նախատեսվում է 60.8 տոկոս չափով: Ընդ որում, 4 տրիլիոն 740 մլրդ դրամի 69 տոկոսը կկազմի արտաքին պարտքը, իսկ 31 տոկոս՝ ներքին:
Կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանն էլ կառավարության ծրագիրը հավակնոտ որակեց: Նա նկատեց՝ տնտեսության վերականգնման ու հարկային վարչարարության շարունակական բարելավման, օրենսդրական բարեփոխումների իրականացման արդյունքում 2022 թվականին ակնկալվում է, որ հարկեր-ՀՆԱ ցուցանիշն էական` 0,9 տոկոսային կետ աճ կունենա:
Մարտին Գալստյան, Կենտրոնական բանկի նախագահ - 2022 թվականին կշարունակվի համախառն պահանջարկի արագ վերականգնումը` պայմանավորված թե՛ ներքին, թե՛ արտաքին պահանջարկի աճերով: Ընդ որում, ի տարբերություն 2021 թվականի, ներքին պահանջարկի աճը դիտարկվող ժամանակահատվածում պայմանավորված կլինի կառավարության կողմից ներդրումների խթանման քաղաքականության շրջանակներում ինչպես պետական, այնպես էլ մասնավոր ներդրումների բարձր աճերով:
2022 թվականին նախանշվում է պետական բյուջեի պակասուրդի կրճատում`ՀՆԱ-ի նկատմամբ 1,6 տոկոսային կետով: ԿԲ գնահատմամբ՝ տարեվերջին գնաճը կգերազանցի նախանշված թիրախային 4 տոկոս ցուցանիշը, եթե հաջորդ տարի ռիսկեր ի հայտ չգան, ապա եկող տարի կրկին 4 տոկոս գնաճի շեմ կնախատեսեն:
Մարտին Գալստյան - Գնաճի ավել բարձր ցուցանիշներին բերող երկրորդ բաղադրիչը պարենի միջազգային գներն են՝ պայմանավորված թե՛ բեռնափոխադրումներով, թե՛ որոշակի առումով՝ նաև վատ բերքով:
Տնտեսական աճի բովանդակությամբ 2021 և 2022 թվականները տարբեր են՚ Առևտրի, ծառայությունների ոլորտներից և գյուղատնտեսությունից անցում է կատարվում արդյունաբերության ու շինարարության ոլորտների առաջանցիկ տեմպերի ապահովմանը՝ արձանագրեց ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Գևորգ Պապոյանը:
Գևորգ Պապոյան, ՀՀ ԱԺ ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ - Կանխատեսվում է, որ արդյունաբերությունը պետք է աճի 8, շինարարությունը՝ 18, ծառայությունները՝ 5,9, գյուղատնտեսությունը՝ 3,9 տոկոսով:
Պաշտպանության և անվտանգության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Անդրանիկ Քոչարյանն էլ բյուջեով անվտանգության ոլորտին հատկացված միջոցները կառավարության ծրագրի փիլիսոփայությանը համահունչ համարեց՝ նշելով, որ պաշտպանության ոլորտի համար նախատեսված միջոցներն ավելացել են:
Անդրանիկ Քոչարյան, ՀՀ ԱԺ Պաշտպանության և անվտանգության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ - Ակնհայտ է դառնում, որ բյուջեում պետք է այնպիսի հիմքեր լինեն, որ ինժեներական զորքերի առկայությունը դառնում է կենսական անհրաժեշտություն։ Մեր այսօրվա բանակային կառուցվածքում դա մի քիչ այլ ձևաչափ ունի:
Սոցիալական ոլորտի հատկացումները ներկայացրեց Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Նարեկ Մկրտչյանը: Նա շեշտեց՝ Հայաստանն Արցախի կառավարությանը և արցախահայությանն աջակցելու համար իրականացրել է 20-ից ավել միջոցառում և տրամադրել է շուրջ 156 միլիարդ դրամի ֆինանսական աջակցություն։
Նարեկ Մկրտչյան, Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար - Իրականացվող միջոցառումների շրջանակում Արցախի տարածքում 2020 թվականի սեպտեմբերի ծախսն ամբողջությամբ ֆինանսավորելու համար 2020-21 թվականների ընթացքում պետական բյուջեից նվիրաբերվել է 9,8 միլիարդ դրամ։ Արցախի պետական հատվածի աշխատողների վարձատրությունը ֆինանսավորելու, կենսաթոշակառուների և նպաստառուների թոշակները և նպաստները վճարելու, կապիտալ շինարարության և առողջապահական ծախսերը ֆինանսավորելու նպատակով Հայաստանի Հանրապետության 2020-21 թվականների պետական բյուջեից Արցախի կառավարությանը տրամադրվել է շուրջ 44,7 միլիարդ դրամի բյուջետային վարկ:
Կրթության, գիտության, մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի ոլորտներում 2022-ի պետբյուջեի նախագծով նախատեսվել է ծախսերի աննախադեպ աճ՝ շուրջ 44 մլրդ դրամ, ինչը հիմնականում ուղղվելու է բովանդակային բարեփոխումներին՝ հայտարարեց ոլորտի նախարար Վահրամ Դումանյանը: Կառուցման և վերանորոգման աշխատանքներ կիրականացվեն 109 կրթական հաստատություններում, որոնցից 88-ում աշխատանքները կավարտվեն 2022 թվականին:
Վահրամ Դումանյան, ՀՀ ԿԳՄՍ նախարար - Միայն ԿԳՄՍ նախարարության բյուջեով 2022-ին կավարտվեն կառուցման և հիմնանորոգման աշխատանքներ 56 դպրոցում և 10 մանկապարտեզում: Իսկ սեյսմիկ անվտանգության ծրագրի շրջանակներում հիմնանորոգման աշխատանքները կավարտվեն ևս 8 դպրոցում: Երևան քաղաքում հիմնանորոգման աշխատանքները կավարտվեն 16 մանկապարտեզում:
Առողջապահական ոլորտի բյուջեն էլ 5 տոկոս աճ կունենա՝ հայտարարեց Առողջապահության նախարար Անահիտ Ավանեսյանը: Նա ոլորտին տրամադրվող գումարների ավելացումը դրական գնահատեց, բայց նկատեց, որ դեռևս ոլորտի մարտահրավերիներին առավելագույն դիմակայման համար այն բավարար չէ:
Անահիտ Ավանեսյան, Առողջապահության նախարար - Վերջին 3 տարին աճը 35 տոկոսից ավելի է, ինչը զգալի է, բայց ՀՀ ողջ բնակչությանը պատշաճ բժշկական ծառայություններ մատուցելու համար մենք դեռ ՀՆԱ-ի համամասնության մեջ առողջապահության ուղղվող ծախսերի առումով բավականին ճանապարհ ունենք անցնելու:
Խորհրդարանականները երկրի գլխավոր ֆինանսական փաստաթղթի քննարկումը կշարունակեն հաջորդ նիստերին:
Հեղինակ՝ Անի Օհանյան
