ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Կառավարության նիստին անդրադարձավ պատմամշակութային արժեք հանդիսացող կամուրջների վերանորոգման խնդրին:
«Մենք Գանձաքար-Իծաքար ճանապարհին ունենք Հախումի կամուրջը, որը պատմամշակութային արժեք է, և մենք այստեղ որոշեցինք, որ զուգահեռ կկառուցենք մետաղյա կամուրջ, և պատմամշակութային հուշարձանին տրանսպորտային դերից կազատենք և նրան կվերապահենք բացառապես պատմամշակութային նշանակություն: Սա նշանակում է, որ մենք կլուսավորենք, հարթակ կստեղծենք, որպեսզի մարդիկ, որոնք ուզում են լուսանկարվել, լուսանկարվեն, և պատմամշակութային արժեքը այդպես կծառայի նաև զբոսաշրջային հոսքերի համար:
Մենք այդպիսի օրակարգ ունենք, նաև Ստեփանավան-Օձուն ճանապարհին կա պատմական կամուրջ, և ես հանձնարարական եմ տվել, որ դա լուսավորվի, ավելորդ բուսական տարածքներից ազատվի, որպեսզի ճանապարհից տեսանելի լինի: Քանի որ Երևանում Կարմիր կամրջի բացումից շատ ոգևորվեցինք, հիմա ինչքան կամուրջ կա... հիմա մենք կամուրջ mood-ի մեջ ենք: Հիշում ենք՝ էլ որտեղ կամուրջ կա, որ կարելի է վերականգնել, լուսավորել: Մենք Երևանում էլի կամուրջներ ենք գտել պատմական, պարզվել է՝ մասնավոր տարածքում էր, հիմա գերակա շահով փորձենք վերադարձնել համայնքին, կամ պատմամշակութային արժեք է, և այնտեղ էլ վերականգնման աշխատանքներ իրականացնենք և այդպես շարունակ»,- նշեց վարչապետը:
«Հիշում եք, չէ՞, որ ջրհեղեղից հետո Խաշթառակի և Ախթալայի կամուրջները քանդվել էին: Մենք խնդիրը ձևակերպեցինք այսպես, որ «չկա չարիք առանց բարիքի» և փորձենք այնտեղ լավ նախագիծ անել և երկարատև մշակութային արժեք ունեցող կամուրջներ կառուցել: Պարզ էր՝ այնտեղ պետք է դրվեր ժամանակավոր կամուրջ, և երբ որ ես այցելեցի, տեսա, որ այնքան էլ ժամանակավոր չէ, կարող է հիմնական ծառայել, ինչը նշանակում է, որ մենք ավելի երկար ժամանակ կունենանք ավելի լավ նախագիծ անելու, ավելի մեծ գեղագիտական արժեքով կամուրջ կառուցելու համար:
Նույն տրամաբանությունը մենք որդեգրում ենք նաև Խաշթառակ գյուղում՝ Տավուշի մարզում, որտեղ էլի կամուրջը քանդվել էր, հիմա մետաղյա կամուրջ ենք այնտեղ տեղադրում, և հանգիստ ռեժիմով կաշխատենք այդ նախագծի վրա, բայց դա օրակարգից դուրս չի գալիս: Այդ կամուրջները հետո կհանենք, պահեստային կօգտագործենք կամ ուրիշ տեղ կօգտագործենք և Հախումի կամրջինը մի հատ հիմա դնում ենք շատ լավ, բայց պատմամշակութայինը փակելու ենք երթևեկության համար: Պլանավորենք այնպես, երբ որ ինտենսիվանա երթևեկությունը նույն կամրջի, երկրորդ թևն էլ դնենք»,- ասաց Նիկոլ Փաշինյանը:
«Պարոն վարչապետ, Լոռու մարզ Ձեր այցելության ժամանակ Դուք հանձնարարել էիք, որ մենք նախագծենք մետաղական բազմակի օգտագործման կամուրջ՝ 3 մետրից մինչև 42 մետր մոդուլով ցանկացած տեղ կիրառելու համար: Ուզում եմ տեղեկացենել, որ նախագծման աշխատանքներն արդեն ավարտվել են, փորձաքննության փուլը իրականացրել ենք և ավարտել և առաջիկայում պատրաստ կլինենք արդեն պատվիրելու մետաղական կամուրջների շինարարության նախագիծ ՏԿԵՆ-ի գործընկերների հետ, որը կարող է ունենալ 3 մետրից մինչև 42 մետր թռիչք»,- նշեց Քաղաքաշինության կոմիտեի նախագահ Եղիազար Վարդանյանը:
«Շատ ավելի լավ. առաջին փորձը անենք Հախումի կամրջում. երկրորդ ճյուղը բերեք, դրեք, որ նաև պրակտիկ իմանանք, որ մենք այդ կարողությունն ունենք»,- ասաց վարչապետը:
Լոռու մարզպետ Արեն Մկրտչյանն էլ հայտնեց, որ երեկ գնացել է Յաղդանի կամուրջ և տեղում նայել է՝ ինչ վիճակ է: «Մենք արդեն համայնքի միջոցով սկսել ենք տեխնիկա ներգրավել. այդ տարածքի մաքրման, բացազատման աշխատանքներ ենք իրականացնում, բայց քանի որ ԿԳՄՍՆ հուշարձանների ցանկում է, համայնքը միջամտություն անել չի կարող: Նախագծանախահաշվային աշխատանքներ են, որոնք հունվարին պատրաստ կլինեն լուսավորության մասով, և նախարարության հետ համագործակցելով` արագ կիրագործենք:
Կցանկանայի ձեր ուշադրությունը հրավիրել նաև Ալավերդու Սանահինի կամրջի ուղղությամբ՝ 12-րդ դարի հուշարձան, որը ջրհեղեղի հետևանքով հիմքի հատվածում վնասվել է, և կամուրջը թե՛ վերականգնելու, թե՛ լուսավորելու մասով կխնդրեմ նաև կենտրոնացնենք ուժերը»,- նշեց նա:
«Կանենք անպայման»,- ասաց վարչապետ Փաշինյանը:
«Մենք ավարտել ենք Հախումի կամրջի նախագծային աշխատանքները, լուսավորության և մնացյալ կամրջին անհրաժեշտ վերականգնման մասով: Յաղդանը նույնպես գործընթացի մեջ է Ձեր հանձնարարականից հետո: Ընդ որում՝ Դուք խնդիր էիք դրել արահետներով մոտենալու, այսինքն՝ խոսքը միայն կամրջին չէր վերաբերում, այլև հարակից տարածքի բարեկարգմանը: Այդ տրամաբանության մեջ նախագծային աշխատանքներն արվում են: Կարծում եմ, որ եկող տարվա մեջ դա հնարավոր է իրականացնել, ավարտել: Հախումի կամրջի մասով նույնպես արդեն եկող տարի բուն աշխատանքները կմեկնարկեն, և մյուսներն էլ: Այդ բոլոր կամուրջները, որոնք որ նշվեցին, մենք էլ ենք շատ կարևորում հուշարձանների վերականգնումը և ամրակայումը, իրականում բացահայտումներ են, որ առաջին հերթին մեր հանրությանն էլ են թույլ տալիս հասկանալ, որ պատմամշակութային ժառանգությունը բազմազան է: Մենք միշտ մի ուղղությամբ ենք մեր ժառանգությունը պատկերացնում, բայց իրականում աշխարհիկ քաղաքացիական կառույցները դրա շատ կարևոր մասն են: Այդ բոլորը կնախատեսենք, բյուջեն դա մեզ թույլ է տալիս: Մենք անգամներով ավելացրել ենք հուշարձանների վերականգնման բյուջեն 2018 թվականի համեմատ, և կարծում եմ, որ բոլոր աշխատանքները կարվեն»,- ասաց ԿԳՄՍ նախարար Ժաննա Անդրեասյանը:
«Տավուշի մարզում Սրաշենքի կամուրջն էլ մի հատ նայեք, ես ինչքան հասկանում եմ՝ կամուրջը բավականին վատ վիճակում է գտնվում, և պետք է վերականգնել: Եթե չեմ սխալվում՝ Սրաշենի կամուրջը Կիրանցի անտառում է: Ճիշտ է՝ շատ հեռու տեղ է, բայց դրանով էլ է պետք զբաղվել»,- նշեց վարչապետը:
ՏԿԵ նախարար Դավիթ Խուդաթյանն էլ ասաց. «Այս տարվա ընթացքում մենք հիմնանորոգել և շահագործման ենք հանձնել մի քանի կամուրջ, մասնավորապես՝ Հաճնի կամուրջը, 2 կամուրջ հիմնանորոգել ենք Վաղարշապատում՝ նախկին Խոյ համայնքի տարածքում, ներկայումս ընթանում են Հայանիստի կամրջի հիմնանորոգման աշխատանքները, որը փլուզվել էր, և այս պահին ընթանում են նաև Մրգաշատի կամրջի հիմնանորոգման աշխատանքները, և շուրջ 2 տասնյակ կամուրջների կառուցման աշխատանքներ են ընթանում Հյուսիս-հարավ ճանապարհի Ագարակ-Քաջարան հատվածում»:
