Ադրբեջանի իշխանությունները պնդում են, որ Լաչինի միջանցքն ապաշրջափակված է, սակայն դաժան իրականությունն այլ բան է ասում։ Բահրեյնի մայրաքաղաք Մանամայում 136 երկրից ավելի քան 1700 պատվիրակի ներկայությամբ այդ մասին հայտարարեց Հայաստանի Ազգային ժողովի նախագահ Ալեն Սիմոնյանը: Հայաստանի Ազգային ժողովի նախագահի գլխավորած պատվիրակությունը Բահրեյնում մասնակցում է խաղաղության և անվտանգության հարցերին նվիրված Միջխորհրդարանական միության 146-րդ վեհաժողովին, վեց տասնյակից ավելի խորհրդարանների ղեկավարներ իրենց ելույթում խոսել են անհանդուրժողականության դեմ պայքարի մասին: Հայաստանի Ազգային ժողովի ղեկավարի ելույթի առանցքում Լեռնային Ղարաբաղի շրջափակումն ու Ադրբեջանի ագրեսիվ քաղաքականությունն է:
Ալեն Սիմոնյան (ՀՀ ԱԺ նախագահ) - 2021 թվականի մայիսի 12-ից հարևան Ադրբեջանը խախտել է Հայաստանի տարածքային ամբողջականությունը և ապօրինաբար օկուպացրել է մոտ 150 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Չնայած դժվարություններին՝ մեր նպատակն է համագործակցել կայուն աշխարհ կառուցելու գործում:
Ոմանք ասում են, որ Հայաստանը ձգտում է ընդլայնել իր տարածքը։ Թույլ տվեք բացարձակ պարզություն մտցնել. Հայաստանը տարածքային պահանջներ չունի իր հարևաններից և ոչ մեկի նկատմամբ։ Պատմեմ Լաչինի միջանցքի շրջափակման մասին, որը Հայաստանն ու աշխարհը Լեռնային Ղարաբաղին կապող միակ ճանապարհն է, որը հազար տարուց ավելի բնակեցված է էթնիկ հայերով:
ԼԱՉԻՆԻ ՄԻՋԱՆՑՔԻ ՇՐՋԱՓԱԿՈՒՄԸ՝ ԵՌԱԿՈՂՄ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ԽԱԽՏՈՒՄ
Ալեն Սիմոնյանն ընդգծել է՝ այդ շրջափակումը 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարության կոպիտ խախտում է: Հիշեցրել՝ Լաչինը փակ է 2022 թվականի դեկտեմբերի 12-ից «բնապահպանական ակտիվիստներ» անվան տակ քողարկված տասնյակ ադրբեջանցի գործակալների կողմից: Իսկ այդ ամենի հետևանքով 120.000 էթնիկ հայ շարունակում է զրկված մնալ առաջին անհրաժեշտության ապրանքներից, ապրել էլեկտրաէներգիայի և գազի մատակարարման խափանումների պայմաններում և վախի մթոլորտում:
Ալեն Սիմոնյան - Վերջերս Ադրբեջանը կեղծ տեսանյութ էր հրապարակել, որտեղ իբր Հայաստանը զենք է մատակարարում Լեռնային Ղարաբաղին։
Ընդամենը մի քանի օր առաջ՝ մարտի 5-ին, Լեռնային Ղարաբաղի ոստիկանության երեք աշխատակից սպանվեց, ևս մեկը վիրավորվեց Ադրբեջանի հրամանով նախապես ծրագրված դարանակալման հետևանքով։
Հարգելի՛ գործընկերներ, ես հարցնում եմ՝ մի՞թե սրանք էթնիկ զտումներ չեն։
Ալեն Սիմոնյանն ընդգծում է՝ միջազգային մի շարք կառույցներ են հասցեական կոչերով հանդես եկել. Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը շրջափակման հարցում միջոցներ է կիրառել Ադրբեջանի դեմ, Եվրոպայի խորհրդի Մարդու իրավունքների հանձնակատարը կոչ է արել շտապ վերացնել այն: Նաև «Ամնեսթի ինթերնեյշնլ» կազմակերպությունը, Եվրոպական միությունը և Հելսինկյան հանձնաժողովը իրարից անկախ կոչ են արել անհապաղ դադարեցնել շրջափակումը։ Հիշեցնում է Հաագայի դատարանի որոշման մասին, որն այդպես էլ դեռ չի կատարվել:
Ալեն Սիմոնյան - 2023 թվականի փետրվարի 22-ին ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանը որոշում կայացրեց, որ Ադրբեջանը պետք է ապահովի «անարգել տեղաշարժը» Լաչինի միջանցքով։ Առանձին վճռով դատարանը միաձայն մերժել է Ադրբեջանի այն կեղծ պնդումը, թե Հայաստանն ականներ է տեղադրել։
Եվ չնայած Ալեն Սիմոնյանը ելույթի վերջում հույս է հայտնում, որ ժողովրդավարությունը և խաղաղ գոյակցությունն այն հիմնասյուներն են, որոնց վրա մարդկությունը պետք է ապրի ներդաշնակության մեջ, Ադրբեջանի Միլի Մեջլիսի խոսնակ Սահիբա Գաֆարովան իր ելույթում շարունակում է առաջ քաշել ադրբեջանական քարոզչության կեղծ թեզերը։ Գաֆարովան չանդրադարձավ կեղծ էկոակտիվիստներին, դիվերսիոն խմբին և այլ փաստերի: Փոխարենը հայտարարեց, թե հայերը վանդալիզմի են ենթարկել ադրբեջանական հուշարձանները, ականներ են տեղափոխել Լաչինով և չնայած բոլոր փաստերին՝ շարունակեց պնդել, թե Լաչինի միջանցքը բաց է:
Ելույթներից հետո ՀՀ ԱԺ նախագահը պատասխանել է ադրբեջանական հեռուստաընկերություններից մեկի հարցերին:
Հեղինակ՝ Իրինա Մկրտչյան
