Երևանում մեկնարկած ՆԱՏՕ խորհրդարանական վեհաժողովի 108-րդ Ռոուզ-Ռոթ սեմինարի բացմանը ողջույնի խոսքով հանդես է եկել ՀՀ ԱԺ նախագահի տեղակալ Ռուբեն Ռուբինյանը:
«Հարգելի՛ պարոն նախագահ,
Հարգելի՛ գործընկերներ,
Տիկնա՛յք և պարոնա՛յք,
Թույլ տվեք ողջունել Հայաստանի Հանրապետությունում ՆԱՏՕ-ի խորհրդարանական վեհաժողովի Ռոուզ-Ռոթ սեմինարի մասնակիցներին: Արդեն չորրորդ անգամն է՝ մենք հյուրընկալում ենք այս կարևոր միջոցառումը:
1991 թվականից ի վեր Ռոուզ-Ռոթ սեմինարի ուշադրության կենտրոնում են տարածաշրջանային անվտանգությանը, զինված ուժերի և պաշտպանության, զինվորականների նկատմամբ արդյունավետ խորհրդարանական վերահսկողությանը վերաբերող հարցեր:
Սեմինարի խորագիրը՝ «Հայաստանն ու Հարավային Կովկասը փոփոխվող աշխարհում. ամրապնդելով ժողովրդավարությունն ու տարածաշրջանային անվտանգությունը» ինքնին խոսուն է: Այն մեզ հիշեցնում է, որ այսօրվա փխրուն աշխարհում խաղաղության պահպանման համար պատասխանատու ենք բոլորս: Պատերազմներն ու հակամարտությունները շարունակում են դամոկլյան սրի պես կախված մնալ ժողովուրդների գլխին՝ բերելով անհամար զոհեր ու տառապանքներ:
Այս տարիների ընթացքում աշխարհը ենթարկվել է բազում փոփոխությունների: Հայաստանի Հանրապետությունը նույնպես հարմարվում է նոր իրողություններին՝ հավատարիմ իր անկախությանը, ինքնիշխանությանն ու հարևանների հետ խաղաղ ապրելու ձգտումներին:
Հայաստան-ՆԱՏՕ կապերը սկիզբ են առել ավելի քան երեսուն տարի առաջ: Մեր երկիրը մշտապես կարևորել է դաշինքի հետ գործընկերային հարաբերությունները, այդ թվում՝ խաղաղապահ առաքելություններին մասնակցությունը և ժողովրդավարական ինստիտուտների ամրապնդումը: ՆԱՏՕ-ի հետ համագործակցությունը Հայաստանի հավասարակշռված և հավասարակշռող արտաքին քաղաքականության մասերից է, և մենք պատրաստ ենք շարունակել այդ համագործակցությունը, որն ուղղված է տարածաշրջանային և գլոբալ անվտանգության ամրապնդմանը:
Խորհրդարանական դիվանագիտության ոլորտում ՆԱՏՕ-ի հետ հարաբերություններն իրականացվում են կազմակերպության խորհրդարանական վեհաժողովի հետ գործընկերությամբ, որը սկսվել է 2002 թվականին, երբ մեր Ազգային ժողովը դարձավ ՆԱՏՕ ԽՎ-ի ասոցացված անդամ:
Հարգելի՛ գործընկերներ,
կուզեի հակիրճ ներկայացնել վերջին զարգացումները Հարավային Կովկասում: Ադրբեջանի հետ մեր հարաբերությունների կարգավորման համատեքստում 2024 թվականի օգոստոսի 30-ին ստորագրվեց Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև առաջին փաստաթուղթը, այն է՝ սահմանազատման հարցերով հանձնաժողովների համատեղ գործունեության մասին կանոնակարգը, որն անցել է կողմերի օրենսդրությամբ սահմանված վավերացման ներքին ընթացակարգը և մտել ուժի մեջ: Հանձնաժողովների կողմից մինչ այդ սահմանազատվել և սահմանագծվել է պետական սահմանի առաջին 12 կիլոմետրանոց հատվածը, և հույս ունենք, որ շուտով սահմանի մյուս հատվածներում նույնպես այս գործընթացը կշարունակվի:
2023 թվականին Հայաստանի կառավարությունը նախաձեռնեց «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագիծը, որի նպատակը տարածաշրջանում փոխկապակցվածությունն էր՝ հիմնված պետությունների ինքնիշխանության, իրենց տարածքով անցնող ենթակառուցվածքների նկատմամբ իրավազորության, հավասարության և փոխադարձության սկզբունքների վրա: Տարածաշրջանային ենթակառուցվածքների ապաշրջափակման տեսանկյունից «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագիծը ենթադրում է Հայաստանի տարածքով բեռնափոխադրումների, խողովակաշարերի, էլեկտրական հաղորդալարերի և ինտերնետային մալուխների հզորությունների զգալի ավելացում:
Ներկա իրավիճակում, երբ երկրները տրանսպորտային և տնտեսական նոր հնարավորությունների փնտրտուքի մեջ են, Հայաստանը և Հարավային Կովկասը կարող են դառնալ մի նոր տարանցիկ հանգույց Արևելքի և Արևմուտքի, Հյուսիսի ու Հարավի միջև:
Այս տարվա օգոստոսի 8-ին, այդ թվում՝ այս համատեքստում, Վաշինգտոնում կայացած գագաթնաժողովում Հայաստանի վարչապետը և Ադրբեջանի նախագահը, ԱՄՆ նախագահի աջակցությամբ և վկայությամբ, ստորագրեցին համատեղ հռչակագիր խաղաղության մասին: Նույն օրը երկու երկրների արտաքին գործերի նախարարները նախաստորագրեցին «Խաղաղության և միջպետական հարաբերությունների հաստատման մասին» համաձայնագիրը: Սա պատմական քայլ էր դեպի կայուն և երկարատև խաղաղություն մեր տարածաշրջանում: Կարծում եմ՝ նաև պարոն Մուրադովի ներկայությունն այստեղ ևս մեկ առհավատչյա է դրա, ինչը, բնականաբար, ողջունում ենք: Հույս ունենք, որ համաձայնագիրը կստորագրվի և կվավերացվի հնարավորինս սեղմ ժամկետներում:
Հռչակագիրը կարևորում է հաղորդակցությունների բացման անհրաժեշտությունը՝ հանուն խաղաղության, կայունության և բարօրության: Այս գործընթացում առանձնահատուկ տեղ ունի «Միջազգային խաղաղության և բարեկեցության Թրամփի ուղի» (TRIPP) հայ-ամերիկյան նախագիծը, որը կիրականացվի Հայաստանի տարածքում: Սույն նախաձեռնությունը ենթակառուցվածքային ծրագրից ավելին է. այն վստահության և համագործակցության կամուրջ է, որի իրագործումը շոշափելի արդյունքներ կտա ամբողջ տարածաշրջանին:
Այսօր մենք ունենք պատմական հնարավորություն հաղթահարելու անցյալի հակամարտությունները և կառուցելու խաղաղ ու բարիդրացիական ապագա: Մեր պարտքն է՝ չկորցնել այս հնարավորությունը և այն վերածել կայունության ու զարգացման պատմական իրականության:
Տիկնա՛յք և պարոնա՛յք,
Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորումը շարունակում է մնալ Հայաստանի արտաքին քաղաքականության առաջնահերթություններից մեկը: Մեր երկխոսությունը թուրքական կողմի հետ շարունակվում է, և մենք համոզված ենք, որ այս պատմական հնարավորությունը՝ կառուցելու բարիդրացիական հարաբերություններ, չպետք է բաց թողնվի: Հարաբերությունների կարգավորումը ոչ միայն կբերի կայունություն և բարօրություն մեր տարածաշրջանում, այլև կնպաստի գլոբալ անվտանգության ամրապնդմանը՝ ցույց տալով, որ երկարատև հակասությունները հնարավոր է հաղթահարել երկխոսության ու դիվանագիտության միջոցով: Մենք հույս ունենք, որ Թուրքիան կպատասխանի մեր պատրաստակամությանը՝ որքան հնարավոր է շուտ հաստատել դիվանագիտական հարաբերություններ և ունենալ բաց սահմաններ: Մենք դրան պատրաստ ենք հենց այսօր:
Հարգելի՛ գործընկերներ,
տասնամյակներ շարունակ Հայաստանի անվտանգության ռազմավարությունը կախված է եղել միայն մեկ բևեռից, ինչը բազմաթիվ խնդիրներ է ստեղծել մեզ համար: Ներկայում մենք աշխատում ենք դրա դիվերսիֆիկացման ուղղությամբ:
Քաղաքական, տնտեսական և անվտանգային հարաբերությունների դիվերսիֆիկացիան ենթադրում է հարաբերությունների կարգավորում հարևանների հետ և բարիդրացիական հարաբերություններ ու համագործակցություն բոլոր կողմերի հետ:
Հավասարակշռված և հավասարակշռող արտաքին քաղաքականության համատեքստում Հայաստանը մեծ աշխատանք է տանում նաև Եվրամիության հետ: Այդ նպատակով 2025 թվականի մարտի 26-ին Ազգային ժողովն ընդունեց «Եվրոպական միությանը Հայաստանի Հանրապետության անդամակցելու գործընթացի մեկնարկի մասին» օրենքը: Նախագիծն Ազգային ժողով էր բերվել քաղաքացիական նախաձեռնությամբ:
Հարգելի՛ գործընկերներ,
Ես վստահ եմ, որ մեր այսօրվա և վաղվա քննարկումները լինելու են կառուցողական ու արժեքավոր: Ձեզ մաղթում եմ հաճելի ժամանց Երևանում՝ քաղաք, որն արտացոլում է հայ ժողովրդի պատմությունն ու մշակույթը, ջերմ հյուրասիրությունը:
Շնորհակալություն»,- ընդգծել է ՀՀ ԱԺ փոխնախագահը:
