Տելեգրամ հավելվածում բացված «Կանաչու շուկա» անվամբ տելեգրամյան ընդհանուր հարթակի միջոցով ՀՀ քաղաքացին, ով Տելեգրամի հարթակում հանդես է եկել որպես Դավիթ Վան Հոկտեմբերյան և կառավարել է նշված ալիքը, իրականացրել է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցների վաճառք:
«Կանաչու շուկա» ալիքը Դավիթ Վան Հոկտեմբերյանը ստեղծել է 2018 թվականին, այն բացահայտելու պահին հետևորդների թիվը գերազանցել է 22 հազարը, ներկայում ակտիվ գրանցված են 18 հազարը: Այդ հարթակը կառավարող անձը Դավիթ Քելեշյանն է, որը 2012-ին պաշտպանության նախարարության զորամասերից մեկի վառելիքային ապահովման բաժնի պետն է եղել, սակայն ինքնակամ լքել է ծառայության վայրը և մեկնել Եվրոպա: Հեռակա հավաքագրել է Հայաստանում բնակվող անձանց, կատարել աշխատանքի բաժանում:
Հովհաննես Համբարյան (Մարդկանց թրաֆիքինգի և թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հանցագործությունների քննության վարչության պետ) - Մի մասը ստանձնել է թմրամիջոցների աճեցման կամ ներկրման պարտականությունը, մյուս մասը՝ տելեգրամյան ալիքների կառավարման, իսկ երրորդ մասը՝ կառավարման ընթացքում հաճախորդների և տելեգրամյան ալիքով թմրամիջոց վաճառող էջերի միջև առաջացած վեճերի լուծման համար նախատեսված այսպես կոչված արբիտրներն են եղել, որոնք որ հանդիսացել են նաև բաղկացուցիչ մասը, լուծել են վեճեր և կայացրել որոշումներ:
Թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության և փողերի լվացման համար մեղադրանք է առաջադրվել 5 անձի, որոնցից 4-ը կալանավորվել են, սակայն կան տեղեկություններ կազմակերպված խմբում ընդգրկված ավելի քան 10 անձանց վերաբերյալ: Հանցախմբի ղեկավարը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նա միջազգային հետախուզման մեջ է: Ըստ մեղադրանքի` Դավիթ Քելեշյանը ներգրավել է նաև նախկին ծառայակիցների, որոնք կենսաթոշակի անցնելուց հետո զբաղվել են մարիխուանայի աճեցմամբ և վաճառքով:
Կատարված խուզարկություններով` Լոռու մարզի տարածքում հայտնաբերվել են մարիխուանայի աճեցման համար նախատեսված մեկ առանձնատուն և մեկ բնակարան:
Հովհաննես Համբարյան - Խուզարկությամբ հայտնաբերվել են թմրամիջոցներ, թմրամիջոցի աճեցման համար նախատեսված բազմաթիվ պարագաներ՝ լույսերից մինչև օդափոխության սարքեր կամ հատուկ նախատեսված պարկեր, որոնց մեջ աճեցվել են թմրամիջոցները: Հայտնաբերվել են նաև արդեն իսկ աճեցման փուլում գտնվող կանեփի թփեր:
Բացի այդ, հայտնաբերվել են նաև Երևանում գտնվող խանութներ, որոնք զբաղվել են մարիխուանայի վաճառի համար նախատեսված առարկաների, սերմերի և պարագաների վաճառքով: Խանութի սեփականատերը, որը ևս, ըստ մեղադրանքի, կազմակերպված խմբի անդամ է, կալանավորված է:
Հովհաննես Համբարյան - Որպես կազմակերպված խմբի անդամ` մեղադրյալ է ներգրավվել նաև Տելեգրամ հավելվածի միջոցով կրիպտոարժույթների փոխանակման վաճառքով զբաղվող անձ, որը, ըստ ստացված տվյալների, իր կողմից ստեղծված կրիպտոարժույթի փոխանակմամբ զբաղվող էջը ստեղծել է հատուկ թմրամիջոցների վաճառք իրականացնելու համար:
Ստացված տեղեկությունների համաձայն՝ նշված անձի դրամապանակներով կատարված դրամաշրջանառությունը գերազանցում է 2 միլիարդ դրամը:
Հովհաննես Համբարյան - Դրանց ավելի քան 1 միլիարդը հանդիսացել են թմրամիջոցների շրջանառության համար նախատեսված գումարներ, որոնք ուղարկվել են Բելգիայում գտնվող ՀՀ քաղաքացուն, այնուհետև կրիպտոարժույթի միջոցով վերադարձվել Հայաստան և դերաբաշխվել կազմակերպված խմբի անդամների միջև:
«Կանաչու շուկան» իրավապահների վերահսկողության տակ չէ, քանի որ այն կառավարողը ՀՀ տարածքից դուրս է:
Հովհաննես Համբարյան - Սակայն վերջինս արդեն իսկ իր ներքին նամակագրական չատերում հայտարարել է, որ ինքը դադարեցնում է իր գործունեությունը, մտահոգություն է հայտնել, որ Հայաստանում չեն գնահատում մարիխուանա վաճառող անձանց:
Վերջին տարիներին մեծ տարածում են ստացել հատկապես Տելեգրամի միջոցով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության տարածման դեպքերը: Այդպիսի հանցագործությունների բացահայտումը դժվար է՝ նշում է Հովհաննես Համբարյանն ու հավելում՝ մշակվել է նոր մեթոդաբանություն, և արդեն կան դրական արդյունքներ:
Հովհաննես Համբարյան - Արդեն իսկ դադարեցված է ավելի քան 35 խանութ-հարթակների գործունեություն, ավելի քան 40 անձ ներգրավված է մեղադրյալ, 30-ից ավելի անձ գտնվել է կալանավայրերում:
Թմրամիջոցների շրջանառության մասին պատկերացում կազմելու համար դատախազ Գևորգ Սարգսյանը նշում է՝ գործերից մեկի նախաքննության ընթացքում հայտնաբերված թմրամիջոցների մոտավոր արժեքը 180 միլիոն դրամ է:
Գևորգ Սարգսյան (Դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ) - Իսկ տարբեր եղանակներով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ առնչություն ունեցող էլեկտրոնային դրամապանակներով կամ այլ եղանակներով շրջանառված գումարի չափը կազմում է շուրջ 500 միլիոն ՀՀ դրամ, այսինքն` շուրջ 1 միլիոն ԱՄՆ դոլար և ավելի: Թվային տվյալները նույնիսկ խոսում են, որ այս թմրամիջոցի ապօրինի շրջանառությունը այս եղանակով ահագնացող չափերի է հասել, և դրա դեմ անհրաժեշտ է շատ խիստ և ամենօրյա ջանքեր ներդնող պայքար:
Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տվյալների համաձայն՝ նախորդ տարվա համեմատ աճել են նաև թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մաքսանենգության դեպքերը: Դատախազի հավաստմամբ՝ տարածված է նաև փոստով թմրամիջոց պատվիրելու պրակտիկան: Ըստ Սարգսյանի` փոստային առաքումներ իրականացնող կազմակերպությունները չեն ձեռնարկում բավարար միջոցներ անձանց նույնականացումը ապահովելու համար:
Գևորգ Սարգսյան - Այս ամբողջ գործընթացի հետ կապված արդեն տարվա արդյունքներով գլխավոր դատախազի կողմից բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարությանը ուղղվել են երկու գրություններ, որոնց արդյունքով գլխավոր դատախազի տեղակալի մոտ եղել են քննարկումներ, թե ինչ եղանակով պետք է ձեռնարկել կոնկրետ միջոցներ և գործիքներ, որպեսզի հնարավոր լինի արգելափակել համացանցում ոչ իրավաչափ տեղեկատվության շրջանառությունը:
Նախորդ շաբաթ գլխավոր դատախազը դիմել էր Կառավարություն՝ առցանց հանցագործությունների, այդ թվում` թմրամիջոցների վաճառքը բացահայտելու և կանխարգելելու մեխանիզմների մշակման առաջարկով:
Հեղինակ` Տաթև Խաչատրյան
