Մարդու իրավունքների պաշտպան Անահիտ Մանասյանը փետրվարի 26-ին Ազգային ժողովում մասնակցել է «Բուժառուների իրավունքների պաշտպանության միջազգային համաժողովին»՝ նվիրված Հայաստանի կողմից Եվրոպայի խորհրդի «Մարդու իրավունքների և կենսաբժշկության մասին» կոնվենցիայի (Օվիեդոյի կոնվենցիա) վավերացմանը։ Այդ մասին հայտնում են ՄԻՊ աշխատակազմից:
Համաժողովը կազմակերպվել էր ԱԺ Մարդու իրավունքների պաշտպանության և հանրային հարցերի մշտական հանձնաժողովի և Երևանում Եվրոպայի խորհրդի գրասենյակի նախաձեռնությամբ։
Մասնակցել և բացման խոսքով հանդես են եկել ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանը, Եվրոպայի խորհրդի սոցիալական իրավունքների առողջապահության և շրջակա միջավայրի տնօրինության տնօրեն Ռաֆայել Բենիթեզը։
Ներկա են եղել Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմի նեկայացուցիչներ, Ազգային ժողովի պատգամավորներ, պետական մարմինների ներկայացուցիչներ, միջազգային գործընկերներ:
Իր ելույթում Մարդու իրավունքների պաշտպանը շնորհակալություն է հայտնել համաժողովի կազմակերպման նախաձեռնության համար՝ ընդգծելով քննարկվող թեմայի կարևորությունը:
«Սա այնպիսի հարց է, որի հետ կապված քննարկումներն ամենօրյա ռեժիմով պետք է իրականացվեն հատկապես այնպիսի իրավիճակում, երբ մի շարք երկրներում կենսաբանության և բժշկության ոլորտում իրավական և էթիկական ասպեկտներին ուշադրություն դարձնելու մշակույթը թերի է։ Կարծում եմ, շատ կարևոր է, որ Հայաստանում ներկայում նշված հարցադրումներին ոչ միայն մեծ ուշադրություն է դարձվում, այլև փորձ է արվում խնդիրների առնչությամբ լուծումներ գտնել։ Այս համատեքստում կարևոր եմ համարում Օվիեդոյի կոնվենցիայի վավերացումը, որի հետ կապված շատ ակտիվ ադվոկացիա եմ իրականացրել նաև ես՝ որպես Մարդու իրավունքների պաշտպան՝ համագործակցելով Եվրոպայի խորհրդի և Ազգային ժողովի մեր գործընկերների հետ»,- նշել է Պաշտպանը։
Ընդգծելով այն ձեռքբերումները, որոնք Հայաստանն ունեցել է՝ Անահիտ Մանասյանը մասնավորապես անդրադարձել է ոլորտում առկա առանցքային խնդիրներին՝ միաժամանակ նշելով, որ դրանք Մարդու իրավունքների պաշտպանի մշտադիտարկումների արդյունքն են։
Պաշտպանը մասնավորապես անդրադարձել է բժշկական գաղտնիքի հետ կապված խնդրին, որն, ըստ Ա. Մանասյանի, ոլորտային ամենալուրջ խնդիրներից է թե՛ իրավական, թե՛ էթիկական տեսանկյունից։ Բժշկական գաղտնիքի պահպանման խնդիրը, Պաշտպանի դիտարկմամբ, խնդրահարույց է հատկապես ազատությունից զրկման վայրերում՝ ազատազրկված անձանց հետ կապված բժշկական զննությունների ընթացքում։
«Այս հարցը պետք է գտնվի բոլոր գործընկերների ուշադրության կենտրոնում, թեպետ այս ոլորտում էլ, դարձյալ, եթե տարիների համեմատություն իրականացնենք, զարգացումներ եղել են»,- ասել է Պաշտպանը՝ մասնավորապես ընդգծելով այս ուղղությամբ լուրջ և հետևողական քայլեր իրականացնելու անհրաժեշտությունը, բժշկական անձնակազմի, այլ պետական և ոչ պետական իրավասու մարմինների, տարբեր դերակատարների վերապատրաստումների կարևորությունը։
Հաջորդը, որին անդրադարձել է Անահիտ Մանասյանը, բժշկական օգնության և սպասարկման ոլորտում իրազեկված համաձայնության հետ կապված խնդիրն է։ Որպես մշտադիտարկում իրականացնող կառույցի ղեկավար՝ այս համատեքստում Պաշտպանն ընդգծել է, որ հոսպիտալացման դեպքում հոգեկան առողջության խնդիրներ ունեցող անձանց համաձայնությունը հիմնականում իրազեկված չի լինում և կրում է ֆորմալ բնույթ:
«Սա խնդիր է, որ պետք է լուծում ստանա, և ես այս խնդրին արդեն մի քանի տարի է՝ անդրադառնում եմ իմ տարեկան հաղորդումների շրջանակներում»,- ասել է Պաշտպանը։
Անահիտ Մանասյանն իր խոսքում ընդգծել է նաև ապաինստիտուցիոնալացման գործընթացը արագացնելու անհրաժեշտությունը։
Պաշտպանն անդրադարձել է նաև վերարտադրողական առողջության ոլորտում էթիկական ստանդարտների պահպանման խնդրին՝ շեշտելով հատկապես ազատությունից զրկման վայրերում վերարտադրողական առողջության իրավունքների ապահովումը։ Ընդգծելով այս ուղղությամբ ևս պետության կողմից իրականացված քայլերը, օրենսդրական կարգավորումները, այդուհանդերձ, Պաշտպանը նշել է, որ խնդիրը դեռևս շարունակում է արդիական մնալ։ Անահիտ Մանասյանը խոսել է նաև հաշմանդամություն ունեցող անձանց վերարտադրողական առողջության ոլորտում առկա խնդիրների մասին: Ընդգծվել է նաև վերարտադրողական իրավունքներին վերաբերելի՝ Մարդու իրավունքների պաշտպանի դիմումի հիման վրա Սահմանադրական դատարանի կայացրած որոշման կարևորությունը, որը առանցքային նշանակություն ունի վերարտադրողական օժանդակ տեխնոլոգիաներից օգտվելու ոլորտում իրավահավասարության երաշխավորման տեսանկյունից:
Անահիտ Մանասյանն ընդգծել է նաև այս ուղղությամբ Պաշտպանի աշխատակազմի ներդրած ջանքերը, իրականացրած իրազեկման արշավները և մի շարք գործընկերների հետ համագործակցությունը։
Ամփոփելով խոսքը՝ Պաշտպանը կարևորել է բոլոր դերակատարների կողմից խնդիրները հաղթահարելու ուղղությամբ շարունակական ջանքեր ներդնելու կարևորությունը.
«Կարևորում եմ, որ հետագա քայլերը լինեն համակարգային, հայեցակարգային և շուտափույթ՝ հիմնված իրական արդյունքի վրա»,-ասել է Անահիտ Մանասյանը՝ ընդգծելով իրավասու մարմինների վերապատրաստումների, լայնածավալ իրազեկման արշավների, օրենսդրական պատշաճ փոփոխությունների, իրացման պատշաճ պրակտիկայի անհրաժեշտությունը և հաշվի առնելով ներպետական մոնիթորինգային մարմինների ու միջազգային կազմակերպությունների չափանիշները, միջազգային տարբեր կազմակերպությունների դիտարկումները, որոնք առկա են ոլորտում։
Համաժողովի շրջանակներում քննարկվել են Հայաստանում կենսաբժշկության և առողջապահության ոլորտում համագործակցության ուղղությունները, Օվիեդոյի կոնվենցիային առնչվող հարցեր։
