Կադաստրի կոմիտեի աշխատակիցը գրանցում է անշարժ գույքի հերթական գործարքը, այն կարտացոլվի նոյեմբեր ամսվա վիճակագրության մեջ:
Ընդհանուր առմամբ այս տարվա հունվար-սեպտեմբերին մոտ 150 հազար (149.813) գործարք է իրականացվել անշարժ գույքի շուկայում, նախորդ տարվա 9 ամսվա համեմատ՝ 4.7 տոկոս աճ է գրանցվել (143.054), որը մինչև վերջին տվյալի հրապարակումը ամենաբարձր ցուցանիշն էր համարվում:
Ընդհանուր գործարքներից 39907-ը առուվաճառք են եղել: Այս ցուցանիշը թեև նախորդ տարվա նույն ժամանակի համեմատ չնչին նվազում է արձանագրել, կոնկրետ բնակարանների գործարքներն աճել են 11.3 տոկոսով: Քչացել է այլ գույքի առքնուվաճառքը՝ հիմնականում ավտոտնակների և հողերի:
Աննա Նազարյան (ՀՀ կադաստրի կոմիտեի շուկայի վերլուծության բաժնի պետ) - Դեռ տարեսկզբից մենք գրեթե ամեն ամիս արձանագրում էինք և՛ գների, և՛ քանակների աճ, սակայն այդ թափը, էսպես ասեմ, մի փոքր կոտրվեց սեպտեմբեր ամսին, գրանցեցինք որոշակի նվազում, դա էլ, կարծում եմ՝ ֆորսմաժորային պատերազմական իրավիճակի հետ է կապված:
Սեպտեմբերի տվյալով՝ Երևանում անշարժ գույքի 1 քառակուսի մետրի միջին գինը նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ բարձրացել է 13.7, մարզերում՝ 19.8 տոկոսով: Ոլորտում գործունեություն ծավալող ընկերությունները նշում են՝ շուկայի վրա ազդում են հիմնականում օտարերկրացիները, որոնք, ըստ էության, այստեղ ոչ թե որպես զբոսաշրջիկ են եկել, այլ բնակություն են հաստատել:
Արթուր Մնացականյան (Alex-R անշարժ գույքի գործակալության փոխտնօրեն) - Այդ իսկ պատճառով պահանջարկը շատացել է շուկայում վարձակալության, և մեր տվյալներով փետրվարից կրկնապատկվել են անշարժ գույքի գները, վարձակալության գները նկատի ունենք և, որպես հետևանք, բարձրացել է նաև վաճառվող բնակարանների գները, պայմանավորված նրանով, որ վարձակալությամբ տրվող բնակարանների եկամուտը շատանալու պարագայում գրավիչ է դառնում նաև բնակարանների գնելը և որպես բիզնես վարձակալությամբ հանձնելը:
Մասնագետների կարծիքով՝ անշարժ գույքի շուկայի ներկայիս ակտիվությունը հեռու է գերտաքացած լինելուց և համեմատելի չէ, օրինակ՝ 2008 թվականից առաջ եղած վիճակի հետ, որից հետո մի քանի տարի շարունակ շուկան չէր կարողանում ուշքի գալ:
Արմեն Քթոյան (ՀՊՏՀ վիճակագրության ամբիոնի վարիչ) - Այն իրավիճակը, որը որ կա հիմա, այսօր, էդ ակտիվացումը, ես կարծում եմ, որ հեռու է գերտաքացում համարվելուց, որովհետև այն պահանջարկը, որը այսօր կա ու դեռևս զգալի է, և չբավարարված պահանջարկը եղել է տարիներ շարունակ, ու, ըստ էության ձևավորվել, է նաև շինարարական փուչիկը պայթելուն հաջորդող ամբողջ այդ ժամանակահատվածում, հիմա տեղի է ունենում այդ պահանջարկի բավարարման պրոցես:
Օտարերկրացիները տեսանելի են առուվաճառքի գործարքներում՝ 1418 գույք են ձեռք բերել, 31.1 տոկոսով ավելի, քան նախորդ տարվա հունվար-սեպտեմբերին: Հիմնականում գնել են բնակարան, հող և անհատական բնակելի տուն: Մեծ մասը Ռուսաստանից է, այնուհետև ԱՄՆ և եվրոպական պետություններն են: Վարձակալության վիճակագրությունը ևս խնդրահարույց է, չնայած որ շուկայում իրոք այս պահին մեծ պահանջարկ կա՝ օտարերկրացիների հոսքով պայմանավորված, ընդհանուր առմամբ այդ տիպի գործարքները 9.9 տոկոսով անկում են գրանցել, որովհետև բնակարանների վարձակալության մեծ մասի դեպքում կադաստրային գրանցում չի իրականացվում:
Աննա Նազարյան - Իրականում վարձակալության գործարքների քանակը, ինչպես գիտենք, էսօր բավականին, մասնավորապես, մեծ բում հենց էդտեղ է, պիտի լիներ էականորեն ավելի բարձր, սակայն հաշվի առնելով, որ մեր քաղաքացիների կողմից վարձակալության գործարքները բնակարան, բնակելի տուն իրավունքի պետական գրանցում կադաստրում՝ Կադաստրի կոմիտեում, չի ստանում, հետևաբար այդ թիվը իրականում ավելի մեծ է, քան մենք տեսնում ենք:
Գործակալության փոխտնօրենի խոսքով՝ վարձակալության շուկայում գներն այնպիսին են, որ շատերն իրենց բնակարաններից դուրս են եկել, քաղաքից դուրս են ապրում կամ տատիկների տանը, որպեսզի վարձով տան՝ դրանով լուծելով իրենց ֆինանսական խնդիրները: Օտարերկրացիներն էլ են սկսել դեպի մարզեր գնալ:
Արթուր Մնացականյան - Փետրվարից մինչև օգոստոս, սեպտեմբեր ամիսները հիմնականում Երևանում էր վարձակալության պահանջարկը, բայց հասկանալի պատճառով ռելոկանտները հասկացել են, որ կարող են նաև մարզերում ապրել, և աշխարհագրությունը վարձակալության տեղափոխել են մարզեր, որը ինչ-որ չափով արդեն զարգացրել է մարզերի վարձակալության բիզնեսը, և ասեմ ձեզ, որ 2-3, 4 տարի հետո բավականին մեծ նորակառույցներ են շահագործման հանձնվելու, և իրենք հիմնականում կարող ա որպես բիզնես ծառայեն սեփականատերերի համար, և դրանով ինչ-որ չափով կնվազի վարձակալության արժեքները:
Մասնագետների կարծիքով՝ անշարժ գույքի շուկայի գնաճին կարող են հակադրվել մատչելի բնակարանների ապահովության ծրագրերը: Այս պահին նման ռազմավարություն է մշակվում:
Արմեն Քթոյան - Ըստ էության հեռանկարում նախատեսվում է ունենալ մատչելի որոշակի բնակարանային ֆոնդ, և դրանից օգտվելու հնարավորություն կունենան, էսպես, եկամտային առումով և այլ ասպեկտներով խոցելի տնային տնտեսությունների ներկայացուցիչները, և սա կարևորագույն սոցիալական երաշխիքներից է, որը որ պետությունը ևս մտադիր է տրամադրել: Այսինքն՝ անկախ նրանից, թե շուկան ինչ վիճակում կլինի, պետությունը երաշխավորում է որոշակի եկամտային մակարդակից ցածր եկամուտ ունեցող անձանց կամ որոշակի, էսպես, մասնագիտական խմբերի հասանելի կամ մատչելի բնակարանի հասանելիություն:
Ինչ վերաբերում է մարզերին, Արմեն Քթոյանի կարծիքով՝ գործարքների քանակն արտացոլում է տվյալ մարզում առկա տնտեսական ակտիվության մակարդակը:
Արմեն Քթոյան - Եթե այսօր Երևանից, ասենք, 100 կմ հեռավորության վրա գտնվող մարզային ինչ-որ փոքր բնակավայրում անշարժ գույքի շուկա, ըստ էության, գոյություն չունի, կամ գործարքներ տեղի չեն ունենում, դա պայմանավորված է այդ բնակավայրում տնտեսական ակտիվության ցածր մակարդակով, և անշարժ գույքի շուկայի ակտիվացումը արտացոլում է համաչափ զարգացման քաղաքականության արդյունքները, ցուցիչ է հանդիսանում այդ քաղաքականության ու պատահական չէ, որ անշարժ գույքի շուկայի գները դիտվում են տնտեսական ակտիվության կարևորագույն ցուցիչների շարքում:
Կադաստրի կոմիտեում նշում են՝ նոյեմբեր և դեկտեմբեր ամիսները սովորաբար ավելի ակտիվ են լինում անշարժ գույքի համար, եթե ֆորսմաժորներ չլինեն, տարին կամփոփեն ավելի լավ արդյունքով:
Հեղինակ՝ Նիկոլայ Ավետիսյան
