Ստրասբուրգում մեկնարկել է Եվրոպայի խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի աշնանային նստաշրջանը: Առաջին օրը, ի թիվս այլ հարցերի, քննարկվել են նաև Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ռազմական գործողությունների, նաև քաղաքացիական ենթակառուցվածքների թիրախավորման վերաբերյալ հարցերը: Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ռազմական գործողություններն ամենաանհանգստացնողներից են՝ աշնանային նստաշրջանի բացման ժամանակ հայտարարել է ԵԽԽՎ նախագահ Թոնի Քոքսը։ Նրա խոսքով` այս էսկալացիան Եվրոպայի առջև ծառացած մարտահրավերներից մեկն է, որը պետք է ԵԽԽՎ ուշադրությանն արժանանա։
Ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից Հայաստանի ինքնիշխան տարածքի նկատմամբ սանձազերծված լայնածավալ հարձակումը եվրոպացի պատգամավորների ուշադրության կենտրոնում էր:
Փոլ Գավան (ԵԽԽՎ պատգամավոր, Իռլանդիա) - Ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից թիրախավորվել են քաղաքացիական ենթակառուցվածքները, ինչը պատշաճորեն արձանագրված է: Թիրախավորվել են Ջերմուկը, Գորիսը, Կապանը, Վարդենիսը, Սիսիանը, Սոթքը և այլ բնակավայրեր: Կան նաև արձանագրված պատերազմական հանցագործությունների դեպքեր, որոնք կատարվել են ադրբեջանցի զինծառայողների կողմից: Գնդակահարված հայ զինվորներ, խոշտանգված կնոջ մարմին: Ես տեսել եմ այդ տեսանյութերը. դրանք իրապես ահավոր են:
Հայ ռազմագերիների, այդ թվում` կանանց հանդեպ Ադրբեջանի ԶՈՒ կատարած անմարդկային հանցագործությունները ԵԽԽՎ-ի ամբիոնից հիշեցրել է նաև Շվեդիայի պատվիրակը: Պատմելով Բաքվի ոճրագործությունների մասին՝ եվրապատգամավորը հուզվել է, հետո կոչ արել միջազգային հանրությանը` կոտրել լռության պատնեշը:
Բորիանա Աբերգ (ԵԽԽՎ պատգամավոր, Շվեդիա) - Մի քանի օր առաջ ես ստացա մի տեսանյութ, որում պատկերված էր հայ ռազմագերի կնոջ սարսափելի մահապատիժը։ Ես դեռ ապշած եմ այդ դաժան տեսարաններից և մարդկային դաժանությունից։ Դա միակ տեսանյութը չէ, որում նման սարսափելի հանցագործություն է իրականացվում ադրբեջանական զինուժի կողմից։ Այս տեսանյութերը վկայում են ռազմական հանցագործությունների մասին։
Եվրամիությունը, ԱՄՆ-ը, Ֆրանսիան, Գերմանիան և մի շարք այլ երկրներ այս դաժան ներխուժումների ամբողջական և անաչառ հետաքննության հստակ պահանջ են ներկայացրել։ Թե ինչի հետևանք էր Բաքվի հերթական ագրեսիան, ինչ հետևանքներ ունեցավ՝ Եվրոպական հարթակից ներկայացրեց ԵԽԽՎ-ում Հայաստանի պատվիրակության ղեկավարը:
Ռուբեն Ռուբինյան (ԵԽԽՎ-ում ՀՀ ԱԺ պատվիրակության ղեկավար) - Ինչո՞ւ տեղի ունեցավ այս ամենը... Դա տեղի ունեցավ, քանի որ ագրեսորը նախկինում չդատապարտվեց: Մենք բազմիցս խոսել ենք Ադրբեջանի կատարած հանցագործությունների մասին, հայ ռազմագերիների մասին, որոնք մինչ օրս պահվում են Ադրբեջանում։ Եվ հիմա՝ մի քանի ամիս անց, մենք ունենք նոր ագրեսիա, նոր օկուպացիա, նոր ռազմագերիներ, որոնցից մի քանիսը սպանվել են, և կան ապացույցներ, տեսանյութ, թե ինչպես են ադրբեջանցիները նրանց մահապատժի ենթարկում՝ անմիջապես գերեվարվելուց հետո: Ադրբեջանական պատվիրակության նախագահ պարոն Սամադը պատրաստվում է ելույթ ունենալ, ավանդույթի համաձայն, Բաքվի ժխտողական քաղաքականությանը հավատարիմ՝ պնդելով, թե, իբր, ադրբեջանական ագրեսիա ուղղակի չի եղել, հայերն արժանի էին դրան: Կարելի է խոսել խաղաղության մասին, երբ քո գործընկերը ցանկանում է խոսել խաղաղության մասին։ Անհնար է խոսել խաղաղության մասին, երբ կրակում են քեզ վրա, քո տարածքի վրա: Ադրբեջանական զորքերը պետք է անհապաղ հեռանան Հայաստանի տարածքից, և հայ ռազմագերիները պետք է ազատ արձակվեն:
Ինչպես և կանխատեսվում էր, Ադրբեջանի պատվիրակության ղեկավարը սկսեց իր ելույթը ժխտողական հռետորաբանությամբ՝ մեղադրելով Հայաստանին Ադրբեջանի ինքնիշխան տարածքից զորքերը դուրս չբերելու համար: «Ադրբեջանի դեմ տեղեկատվական պատերազմ է տարվում»,- նեղսրտեց ԵԽԽՎ-ում ադրբեջանական պատվիրակության ղեկավար Սամադ Սայիդովը՝ մեղադրելով աշխարհին միայն մի կողմին մեղադրելու համար:
«Պարոն Սայիդով, դուք շատ խճճված, բարդ խաղ եք խաղում, բայց դա ձեր ընտրությունն է»,- արձագանքելով Ադրբեջանի պատվիրակության ղեկավարի խոսքին՝ հայտարարեց Հայաստանի պատվիրակ Վլադիմիր Վարդանյանը՝ հիշեցնելով, որ երբ Հայաստան ու Ադրբեջանը դարձան կառույցի անդամ, պարտավորվեցին քաղաքական հարցերը երբեք չլուծել ռազմական ճանապարհով: Եվ քանի որ 2020 թվականին Ադրբեջանի ագրեսիան չստացավ համապատասխան արձագանք, այն կրկնվեց:
Վլադիմիր Վարդանյան (ԵԽԽՎ ՀՀ ԱԺ պատվիրակության անդամ) - Իսկ մենք ունենք ռազմագերիներ, անհայտ կորածներ, պատերազմական հանցագործություններ, որոնց ակնկալում ենք, որ պետք է անմիջապես արձագանքի Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը։ Հայաստանի տարածքից ադրբեջանական զորքերը պետք է անհապաղ դուրս բերվեն։ Սա ՄԱԿ-ի կանոնադրության պահանջն է:
Խոսելով Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության մասին՝ Վարդանյանը գործընկերների ուշադրությունը հրավիրեց փաստին, որ մարդիկ ամեն օր պայքարում են ապրելու համար, պայքարում են, որ չսպանվեն՝ միայն նրա համար, որ հայ են: Նա եզրափակեց իր խոսքը՝ շեշտելով՝ սա տարածքային վեճ չէ, երկու երկրների միջև հակամարտություն չէ, սա ժողովրդի գոյության պայքար է:
