Ընդհամենը 25 տարեկանում նրան հանձնեցին աշխարհի ամենահզոր երկրներից մեկի արքայական թագը, որը նա պատվով կրեց 70 տարի 127 օր. երեկ 96 տարեկանում մահացել է բրիտանական պատմության ամենաերկար կառավարող թագուհին՝ Եղիսաբեթ Երկրորդը, որին 7 տասնամյակում ծառայել են Մեծ Բրիտանիայի 15 վարչապետներ: Թագուհու մահից հետո երկրում տասնօրյա սուգ է հայտարարվել: Վինձորի և Բուքինգհեմյան ամրոցներում իջեցվել է դրոշը։ Թագուհու մահվան բոթը լսելուց կարճ ժամանակ անց հազարավոր մարդիկ շտապել են Բուքինգհեմյան պալատ իրենց ցավակցությունը հայտնելու, ծաղիկներ խոնարհելու թագուհու հիշատակին: Եղիսաբեթ Երկրորդի մահից հետո աշխարհի տարբեր երկրների ամենահայտնի կառույցներն ու հուշարձանները լուսավորվել են բրիտանական դրոշի գույներով: «Թագուհու մահը մեծ ցնցում էր ազգի և աշխարհի համար»,- իր ցավակցական ուղերձում նշել է Մեծ Բրիտանիայի նորանշանակ վարչապետը, որին ընդամենը 3 օր առաջ թագուհին հանձնարարել էր կառավարություն կազմել:
Լիզ Թրասս (Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ) - Թագուհին այն ժայռն էր, որի վրա կառուցվել է ժամանակակից Բրիտանիան: Եղիսաբեթ Երկրորդը Մեծ Բրիտանիայի ոգին էր: Նա անձնական ոգեշնչում է եղել ինձ և շատ բրիտանացիների համար: Իր կյանքի ընթացքում թագուհին այցելել է ավելի քան 100 երկիր, օգնել միլիոնավոր մարդկանց ամբողջ աշխարհում: Այսօր նրա թագը, ինչպես դա արվել է ավելի քան հազար տարի, անցնում է մեր նոր միապետին, մեր պետության նոր ղեկավարին՝ Նորին Մեծություն թագավոր Չառլզ Երրորդին: Եղիսաբեթյան դարաշրջանի ավարտով մենք սկսում ենք նոր դարաշրջան, ճիշտ այնպես, ինչպես կցանկանար Նորին մեծությունը՝ ասելով «Աստվա՛ծ, պահապան թագավորին»:
73-ամյա Չառլզը բրիտանական գահն ստանձնած ամենատարեց ժառանգն է. նոր միապետը վերցրել է Կարլ Երրորդ անունը։ Թագուհու մահվանից հետո Մեծ Բրիտանիայի օրհներգում God Save the Queen՝ «Աստվա՛ծ, պահպանիր թագուհուն» տողը փոխարինվել է God Save the King «Աստվա՛ծ, պահպանիր թագավորին» տողով։ Կարլ Երրորդը նույնպես հայտարարությամբ է հանդես եկել:
Իմ սիրելի մոր՝ Նորին մեծության թագուհու մահը ինձ և իմ ընտանիքի բոլոր անդամների համար մեծագույն տխրության պահ է։ Մենք խորապես սգում ենք մեր սիրելի միապետուհու մահը։ Ես գիտեմ, որ նրա կորուստը խորապես զգացվում է Համագործակցության բոլոր երկրներում և թագավորություններում, ինչպես նաև բազմաթիվ մարդկանց համար ամբողջ աշխարհում։ Սգո և փոփոխությունների ժամանակաշրջանում ինձ և իմ ընտանիքին կմխիթարի և կաջակցի այն գիտակցումը, թե ինչ հարգանքով ու ակնածանքով էին վերաբերվում Թագուհուն:
Եղիսաբեթ Երկրորդը հռչակվել է Մեծ Բրիտանիայի թագուհի 1952 թվականին՝ հոր՝ Ջորջ Չորրորդ թագավորի մահից հետո։ Այդ ժամանակ նա ամուսնու հետ հանգստանում էր Քենիայում: Եղիսաբեթ Երկրորդի թագադրման արարողությունը տեղի է ունեցել 1953 թվականի հունիսի 2-ին Վեսթմինսթերյան աբբայությունում։ Այն բրիտանական միապետության առաջին թագադրումն էր, որը ցուցադրվել է հեռուստատեսությամբ: Թագադրումից մեկ տարի անց թագուհին կատարել է վեցամսյա շրջայց Բրիտանական կայսրության տարածքում, բրիտանական գաղութներում և աշխարհի այլ երկրներում։ Եղիսաբեթ Երկրորդը Ավստրալիա և Նոր Զելանդիա այցելած առաջին միապետն էր։
Մեթյու Դենիսոն (կենսագիր և պատմաբան) - Այն, որ Եղիսաբեթը կդառնար արժանավոր ժառանգորդ, դեռ վաղուց գիտեին նրա ծնողները: Մահից 5 տարի առաջ հայրը մի նամակ էր գրել Քենթերբերիի արքեպիսկոպոսին, որը կարծես երաշխիք էր դարձել ապագա թագուհու համար: Մի առիթով նա նշել է, որ այդ նամակով հայրը լուրջ պարտականություն է դրել իր ուսերին:
Կենսագիրներն ու պատմաբաննեը փաստում են, որ Եղիսաբեթը խստորեն պահպանում էր թագավորական արարողակարգը. չէր սիրում, երբ դիպչում էին իրեն։ Պաշտոնական միջոցառումներին, ցուցահանդեսների, հիվանդանոց այցելությունների ժամանակ թագուհին երբեք չի հանել ձեռնոցը և ոչ մեկին չի դիպել: Նույնիսկ ավանդական Բուքինգհեմյան թեյախմության ժամանակ թագուհին և իր ընտանիքի անդամները ունեն առանձին վրան, որտեղ մուտքը թույլատրվում է միայն հատուկ հրավիրված հյուրերին: Թագուհին իր կառավարման ընթացքում ոչ մի անգամ հարցազրույց չի տվել: Կենսագիրները հիշում են, որ նա տանել չէր կարողանում արարողակարգի խախտումները և չէր էլ ներում դրանք: Օրինակ՝ 2003 թվականին Վլադիմիր Պուտինը Մեծ Բրիտանիա պաշտոնական այցի ժամանակ թագուհու հետ հանդիպմանը ուշացել է 14 րոպե։ Ի պատասխան դրա՝ թագուհին Պուտինի հրաժեշտի արարողությանը ուշացել է ուղիղ 14 րոպե։
Թագուհու խիստ ու զուսպ կերպարը սակայն, նրա գահակալության 70 տարիների ընթացքում մի քանի անգամ թեթև շղարշվել է: Լոնդոնի օլիմպիական 30-րդ խաղերի պաշտոնական բացման արարողությունը մեկնարկեց Եղիսաբեթ Երկրորդի խոսքով: Միջոցառման ժամանակ ցուցադրված հումորային հոլովակը ցնցեց բոլորին, քանի որ դրանում նկարահանվել էր նաև թագուհին, որին այդ ձևաչափում քչերն էին տեսել: Անսպասելի շրջադարձերի շարքից էր թագուհու մարզադաշտ մտնելու տարբերակը՝ թռիչք ուղղաթիռից:
Փեննի Ջունոր (արքայական ընտանիքի կենսագիր) - Որ խստաբարո թագուհին կարող է համաձայնել նկարահանվել բացման արարողության ժամանակ ցուցադրված հումորային տեսահոլովակում, իսկ հետո մարզադաշտ մտնել՝ ուղղաթիռից «թռիչք» կատարելով, բոլորին էր զարմացրել: Ես կարծում եմ, որ մենք միշտ տեսել ենք թագուհուն այլ կողմից, իրականում նա մի քիչ չարաճճի էր և հումորի շատ լավ զգացում ուներ, որը իհարկե տեսնում էին միայն իր ընտանիքի ներսում:
Թագուհու մահից հետո բրիտանական տպագիր մամուլը ժամերի ընթացքում փոփոխության ենթարկեց իր բովանդակությունը. առավոտյան արդեն բոլոր թերթերի առաջին էջերում Եղիսաբեթ թագուհին էր ու նրա մահվան բոթը: Աշխարհի առաջատար հեռուստաընկերությունների առաջին լուրը նույնպես Մեծ Բրիտանիայի թագուհու մահվան մասին էր:
Եղիսաբեթ Փեննի Ջունորի հուղարկավորությունը տեղի կունենա Վեսթմինսթերյան աբբայությունում նրա մահից 10 օր անց։ Դրանից հետո կեսօրին Բրիտանիայում երկու րոպե լռություն կհայտարարվի։ Բրիտանացիները կկարողանան այցելել Վեսթմինսթերյան պալատ, որտեղ կդրվի թագուհու դագաղը՝ նրան հրաժեշտ տալու համար։
