Գիտեք, որ տարածաշրջանային տրանսպորտային հաղորդակցությունները վերաբացելու կամ ապաշրջափակելու մեր դիրքորոշումները մենք արտահայտել ենք վաղուց, և դա արտահայտված է «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագծում: Այդ մասին ասուլիսի ժամանակ պատասխանելով Հանրային հեռուստաընկերության լրագրողի` ապաշրջափակման վերաբերյալ հայկական կողմի դիրքորոշմանը վերաբերող հարցին՝ ասաց ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը:
«Ի՞նչ է նշանակում «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագիծը, կամ ընդհանրապես ի՞նչ ենք մենք քննարկում տարածաշրջանային հաղորդուղիների ապաշրջափակման համատեքստում: Մեր դիրքորոշումն այն է, որ ՀՀ-ն շահագրգռված է և ուզում է, որ տրանսպորտային ենթակառուցվածքները տարածաշրջանում բացվեն, ներառյալ՝ Հայաստանից Հայաստան՝ Ադրբեջանի տարածքով, Ադրբեջանից Ադրբեջան՝ Հայաստանի տարածքով, երկկողմ առևտրաշրջանառություն, միջազգային հաղորդակցություն Հայաստանից Ադրբեջանի տարածքով երրորդ երկրներ, Ադրբեջանից Հայաստանի տարածքով երրորդ երկրներ և տարանցիկ փոխանակում: Այսինքն՝ մենք այստեղ ցուցաբերում ենք շարունակական հետաքրքրվածություն և պատրաստակամություն, և մեր բոլոր քննարկումների մեջ շատ հստակ է, որ մենք բոլոր այդ գործընթացները պատկերացրել ենք, պատկերացնում ենք և կպատկերացնենք ՀՀ տարածքային ամբողջականության, ինքնիշխանության, իրավազորության շրջանակներում, և սա շատ կարևոր է արձանագրել, որովհետև հետագա ցանկացած քննարկում տեղի է ունենում և տեղի է ունեցել և տեղի է ունենալու այս համատեքստում: Այսինքն՝ մենք երբեք չենք ունեցել որևէ քննարկում, որ կտրված կլինի տարածքային ամբողջականության, ինքնիշխանության, իրավազորության օրակարգից կամ կհակասի այդ օրակարգին»,- նշեց վարչապետը:
Ինչ վերաբերում է արտապատվիրակմանը, ապա Նիկոլ Փաշինյանը ներկայացրեց Հայաստանում արտապատվիրակման շատ հայտնի դեպքեր: «Օրինակ՝ «Զվարթնոց» օդանավակայանի կառավարումը արտապատվիրակված է, և ես չեմ կարծում, թե այդտեղ որևէ ձևով Հայաստանի ինքնիշխանությունը, իրավազորությունը, տարածքային ամբողջականությունը խախտված է, ջրային համակարգի կառավարումը արտապատվիրակված է: Նախկինում մենք ունեցել ենք փորձ «Հայփոստի» արտապատվիրակման, և այդպես շարունակ: Հայաստանի երկաթուղիների կառավարումը արտապատվիրակված է: Ի՞նչն է այստեղ նրբությունը. այն է, որ և՛ երկաթուղին, և՛ «Զվարթնոց» օդանավակայանը, և՛ Հայաստանի ջրային համակարգը շարունակում են մնալ ՀՀ սեփականությունը»,- ասաց Նիկոլ Փաշինյանը:
Վարչապետը նշեց, որ, օրինակ, քննարկվում է որևէ ընկերության ստեղծում, որը կներգրավի ներդրումներ, որովհետև, նրա խոսքով, «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագիծն ահռելի ներդրումային պոտենցիալ ունի և ներդրումային հետաքրքրություն կա: «Որոշակի գործոններով մենք պետք է կարողանանք կոնսոլիդացնել այդ ներդրումները»,- ասաց Փաշինյանը:
«Մենք շատ խոսում ենք երկաթուղու, ավտոճանապարհի մասին, բայց այս համատեքստում, և «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագծում դրա մասին նշված է, խոսք է գնում նաև խողովակաշարերի, կլինեն դրանք նավթամուղ, գազամուղ, խոսք է գնում էլեկտրահաղորդման գծերի մասին, հեռահաղորդակցության մալուխների մասին, և այլն: Դա մի տնտեսություն է, որը պետք է կառավարվի, և մի տնտեսություն է, որը պետք է ստեղծվի: Սրա մասին է խոսքը: Մեր տրամաբանությամբ՝ պետք է և կարող է լինել ՀՀ սեփականությունը: Խոսքն այստեղ այդ տնտեսությունը կառավարելու և դրա շրջանակներում որոշակի գործառույթներ իրականացնելու մասին է:
Շատ քննարկվում է, վարձակալության մասին է խոսվում, ներառյալ քննարկվում է հողի վարձակալության թեման, ես ուզում եմ ասել, որ մեր օրենսդրությամբ՝ այն, ինչ նկարագրեցի, դա կոչվում է կառուցապատման իրավունք, և այդ իրավունքի տրամաբանությամբ, այդ կառուցապատման իրավունքով տրված ներդրումները նաև որոշակի պայմաններում այդ պայմանագրի լրանալուց շարունակում են մնալ կամ դառնում են ՀՀ սեփականությունը: Նկատի ունեմ՝ ես հիմա ինչո՞ւ շատ չեմ կարող կոնկրետանալ, որովհետև հիմա քննարկվում են և քննարկվել են ամենատարբեր գաղափարներ: Եթե լիներ մեկ պայմանավորվածություն, որը, օրինակ, արդեն ձեռք բերված լիներ կամ ստորագրված լիներ, բնականաբար, ես դրա մասին կարող էի ասել: Հիմա ինչ ես ասացի, ես ներկայացրի քննարկումների շառավիղը: Հետևյալի մասին ասեմ նաև. մենք անընդհատ խոսում ենք տրանսպորտային կապուղիների՝ Հայաստանի իրավազորության, ինքնիշխանության և տարածաքային ամբողջականության ներքո գործելու տրամաբանության մասին, բայց մենք նաև «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագծում պատրաստ ենք որոշակի պարզեցումների»,- ասաց վարչապետը:
Նա հիշեցրեց, որ այսօր աշխարհում երկրների միջև մրցակցություն է, որպեսզի հրավիրեն իրենց տարածքով անցնելու բեռները, էներգակիրները և այլն: «Սա էլ է պետք հաշվի առնել, որովհետև գիտեք՝ երբեմն ինձ համար շատ զարմանալի է, որ կան ուժեր և մարդիկ, որոնք ՀՀ-ի տարածքով երկաթուղու վերաբացումը զարմանալիորեն փորձ են անում ներկայացնել որպես ողբերգություն, մինչդեռ ողբերգությունն այն է, որ ՀՀ տարածքով անցնող տարանցիկ երկաթուղի չկա։
Ինչ վերաբերում է մեր խոստացած պարզեցումներին, ապա հրապարակված բրոշյուրի մեջ ենք խոստացել։ Այսինքն՝ մենք ոչ թե ինչ-որ բանակցությունների ժամանակ կամ ինչ-որ մեկին թաքուն ինչ-որ բան ենք խոստացել»,- նշեց Փաշինյանը:
Նրա խոսքով, սակայն, չկա մի կոնկրետ տարբերակ կամ բանաձև, որի շուրջ արդեն համաձայնություն է եղել կամ այն շատ մոտ է: «Կան գաղափարներ, կան քննարկումներ: Մի բան ակնհայտ է, որ մենք ուզում ենք և պատրաստ ենք ՀՀ-ն դարձնել տարանցիկ երկիր, և՛ տարածաշրջանային, և՛ միջազգային, և՛ համաշխարհային առումով, և, իհարկե, պետք է փորձենք հնարավորինս գրավիչ պայմաններ առաջարկել Հայաստանի ինքնիշխանության, իրավազորության, տարածքային ամբողջականության շրջանակներում, որպեսզի միջազգային ներդրողներին, այդ թվում՝ կարողանանք համոզել, որ սա է ճիշտ ճանապարհը, սա շատ անվտանգ արդյունավետ ներդրումային միջավայր է, և եթե կլինեն այստեղով հետաքրքրված և կան արդեն հետաքրքրված գլոբալ խաղացողներ, որոնց ներկայությունն արդեն կարող է դառնալ ներդրումային միջավայրի նկատմամբ ինքնին վստահություն, մենք այս բոլոր ուղղություններով քննարկումները շարունակում ենք»,- ասաց վարչապետ Փաշինյանը:
