Ինքնակամների հաշվառման առաջին փուլն ավարտված է․ կադաստրը ստացել է 26 615 դիմում, որից 16 260-ը՝ Երևանից։ Մարդկանց մեծ մասը, պարզվում է, գործը թողել էր դեկտեմբերի վերջին, երբ համակարգն օրը 600 դիմում էր ընդունում, իսկ չափագրողները ծառայությունը թանկացրել էին մինչև իսկ 150-200 հազար դրամի։ Նույնիսկ այդ գնով մայրաքաղաքում հիմա այլևս հնարավոր չէ ինքնակամ հաշվառել։ Հերթն այժմ մարզերինն է․ սահմանված վերջնաժամկետը՝ քաղաքային բնակավայր ընդգրկող համայնքներում մինչև այս տարեվերջ՝ 2024-ի հունվար, գյուղականների համար՝ մինչև 2025 թվականը։ Այստեղ շատ կարևոր նրբություն կա՝ զգուշացնում է Կադաստրի ներկայացուցիչը։
Գևորգ Մանուկյան (ՀՀ կադաստրի կոմիտեի Գեոդեզիայի և հողաշինարարության վարչության պետ) - Խոսքը խոշորացված համայնքների մասին է, և եթե տվյալ համայքնի կազմում կա գեթ մեկ քաղաքային բնակավայր, այն համարվում է արդեն քաղաքային բնակավայր ընդգրկող համայնք, իսկ եթե ամբողջ համայնքը միայն գյուղերից է՝ այնտեղ հաշվառման վերջնաժամկետը 25 թվականի վերջն է։ Օրինակ՝ Արագածոտնում՝ Ապարան, Աշտարակ, Թալին-ը իրենց գյուղական բնակավայրերով, իսկ բացառապես գյուղականները Ալագյազ, Շամիրամ․․․
Գյուղական բնակավայր խոշորացումից հետո չի մնացել Տավուշում․ ամբողջ մարզը հիմա ընամենը 4 համայնք ունի՝ միավորված Դիլիջան, Իջևան, Նոյեմբերյան, Բերդ քաղաքների շուրջ։ Նշանակում է՝ նույնիսկ սահմանամերձ Այգեպարում կամ Բաղանիսում ապրողը պետք է հասցնի դիմումը ներկայացնել առաջիկա 10,5 ամսում։ Դա անելու համար պետք է դիմել որակավորված չափագրողի՝ նրանք են գործն անում։ Նկատել են՝ ինքնակամ շենք-շինություններն այս կողմերում էլ քիչ չեն։
Գառնիկ Անտոնյան (Որակավորված չափագրող, «Գեոդեզիստների և հողաշինարարների համահայկական միություն» հկ անդամ) - Հիմնական ինքանամները ավտոտնակներն են, բնակելի շենքերում կցակառույց, որ ավելացրած է: Դրանք են ու սեփական տներում օժանդակ շինություններ:
Այս մասնագետը նախորդ ամբողջ տարում Իջևան-Դիլիջանից ընդամենը 19-20 ինքնակամի չափագրման հայտ է ունեցել։ Ի դեպ, ամենաքիչ դիմումները Հայաստանում հենց Տավուշից ու Վայոց ձորից են կադաստր ուղարկվել։ Բնակիչների շրջանում սխալ տպավորություն է, թե ապօրինի կառույցը եթե հաշվառում են, պետք է անմիջապես գումար ծախսեն ու օրինականացնեն՝ մարդկանց պասիվությունը բացատրում է Գառնիկ Անտոնյանը։
Գառնիկ Անտոնյան - Խուսափում են. գուցե հետագայում մեծ ծախսերի տակ ընկնեն: Չեն ուզում դրա պատճառով գույքը հաշվառեն։ Ասում են՝ ավելի լավ է տենց մնա, ոչ մի բան չվճարենք, քան թե հաշվառենք:
Հաշվառելը ճիշտ է, քանի որ պետությունը վերջնաժամկետ է սահմանել։ Իսկ հետո թե ինքնակամն օրինականացնելու համար երբ քաղաքապետարան-գյուղապետարան դիմել՝ բնակիչն ինքն է որոշում՝ մարդկանց մեկ անգամ ևս տեղեկացնում են կադաստրից։
Գևորգ Մանուկյան - Օրինականացման գործընթացի մասով որևէ ժամկետ դեռևս սահմանված չէ, ցանկացած պահի քաղաքացին կարող է դիմել տեղական ինքնակառավարման մարմիններին օրինականացման գործընթաց սկսելու նպատակով:
Ինչ ճակատագիր է սպասում չհաշվառված ինքնակամներին՝ հայտնի չէ։ Հաշվառվածների հիմնական մասը, մինչև հիմա ստացված փաթեթների ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, եղել է բնակչի սեփական տարածքից դուրս կամ հարևանի կամ համայնքի հողի վրա։
