Նախորդ տարվա խորհրդարանական արտահերթ ընտրությունները բարձրացրին Հայաստանի միջազգային վարկանիշը. Կառավարության ծրագրի կատարման ընթացքի և արդյունքների մասին 2021 թվականի տարեկան զեկույցը վարչապետ Փաշինյանը սկսում է ձեռքբերումներից: Միջազգային ինստիտուտների գնահատմամբ «ընտրական ավտորիտարիզմ» ունեցող երկրների շարքից մեր երկիրը միացավ «ընտրական ժողովրդավարություն» ունեցող երկրների շարքին, սրանով, Հայաստանը, ըստ էության, մուտք գործեց ժողովրդավարության բարձրագույն լիգա: Այս ընտրությունները դարձան ներքաղաքական ճգնաժամը հաղթահարելու միջոց, այլ ոչ թե ներքաղաքական ճգնաժամի պատճառ: Պակաս կարևոր չէ մակրոտնտեսական կայունության ապահովումը, այդ թվում՝ 750 մլն ԱՄՆ դոլարի եվրապարտատոմսերի տեղաբաշխումը՝ պետական թողարկումների մեջ ամենացածր տոկոսով՝ ընդգծում է վարչապետը:
Նիկոլ Փաշինյան (ՀՀ վարչապետ) - Եվ որպես արդյունք՝ 2021 թվականի պետական բյուջեի հարկային եկամուտները տարեսկզբին պլանավորվածի նկատմամբ գերակատարվեցին 147 միլիարդ դրամով:
Այսինքն՝ հետպատերազմական ճգնաժամային տարում Կառավարությունը ոչ միայն չկրճատեց ծախսերը, այլև լրացուցիչ ծախսեր ֆինանսավորելու հնարավորություն ունեցավ: Այդ լրացուցիչ ծախսերի զգալի մասն ուղղվեց պատերազմից վիրավոր Արցախի սոցիալ-տնտեսական խնդիրների լուծմանը: Ու այս ֆոնին, երբ 2020 թվականի նոյեմբերից մինչև 2021 թվականի ավարտը Կառավարությունը Արցախում իրականացրել է 136 միլիարդ դրամի ծրագիր, իսկ 2022 թվականի բյուջեով 144 միլիարդ դրամի ֆինանսավորում է նախատեսել, մարդիկ կան, որոնց լեզուն պտտվում է ասել, թե Հայաստանը Արցախից ձեռքերը լվացել է: Հայաստանը նախկինում երբեք, կրկնում եմ՝ երբեք, այնքան աջակցություն չի ցուցաբերել Արցախին, ինչպես հիմա:
Փաշինյանի խոսքով՝ 2021-ին 100 տոկոսով իրականացվել են պլանավորված կապիտալ ծախսերը, ռեկորդային՝ 217.8 միլիարդ դրամ բացարձակ ցուցանիշով: 2021-ի կապիտալ ծախսերը 24,7 մլրդ-ով գերազանցել են 2019-ի, 65,8 մլրդ դրամով էլ՝ 2018 թվականի ցուցանիշը:
Նիկոլ Փաշինյան - Որպես արդյունք՝ 2021 թվականի դեկտեմբեր ամսին աշխատատեղերի թվաքանակը կազմել է 659 հազար 471, որը բացարձակ ռեկորդ է Հայաստանի՝ նախորդող շրջանի ողջ պատմության համար: Կապիտալ ծախսերի ֆինանսավորման մեծացումն ու արդյունավետության բարձրացումը մենք համարում ենք երկրի առաջ ծառացած սոցիալ-տնտեսական խնդիրների լուծման կարևոր գործոններից մեկը, որովհետև այդպիսով բացվում են նոր աշխատատեղեր, բարձրանում են աշխատավարձերը: Նաև սա է պատճառը, որ 2022 թվականի համար Կառավարությունը նախատեսել է շուրջ 350 մլրդ դրամ կապիտալ ծախսեր, ինչը շուրջ 60 տոկոսով կգերազանցի նախորդ տարվա կապիտալ ներդրումների գծով ծախսերը: Ուզում եմ ընդգծել, որ մենք ունենք քաղաքական որոշում տնտեսական զարգացման որևէ սցենարի դեպքում չկրճատել կապիտալ ծախսերը: Հիշեցնեմ, որ բյուջեի կապիտալ ծախսերը իրականացվում են մասնավոր հատվածի միջոցով և հույս ունեմ, որ նախ կառավարությունը կկարողանա որակյալ կերպով ընթացքավորել համապատասխան տողերը, իսկ բիզնեսը կկարողանա կատարել կառավարության պատվերը՝ բարձր որակով, պատշաճ ժամանակում և ըստ էության սա դեռևս 2018 թվականին մեր առաջարկած «հարստացիր և հարստացրու» բանաձևի գործնական իրականացման մեխանիզմներից է:
Շարունակելով 21-ի բարեփոխումները, վարչապետն առանձնացնում է Պարեկային ոստիկանության ստեղծումը: Պետք է հիշել, որ պարեկային ծառայության դռները բաց են ոչ միայն ոստիկանության ծառայողների, այլև քաղաքացիական անձանց առաջ: Վարչապետը հատկապես կարևորում է կանանց ներգրավվածությունը: Հաջորդ ձեռքբերումը՝ հանրակրթության ուղղությունը: Երկրի պատմության մեջ առաջին անգամ ընդունվել է նախադպրոցական կրթության պետական չափորոշիչը: Փաշինյանը հիշեցնում է պետության որդեգրած՝ 500 մանկապարտեզ ու 300 դպրոց կառուցելու ծրագիրը, նաև ուսուցիչների կամավոր ատեստավորման գործընթացը:
Նիկոլ Փաշինյան - Այդ գործընթացով մենք միջնաժամկետում լուծելու ենք երկու կարևորագույն խնդիր. բացառելու ենք պատշաճ որակավորում չունեցող ուսուցիչների մուտքը դպրոց և ուսուցիչների աշխատավարձերի շարունակական բարձրացման մեխանիզմ ենք ստեղծելու: Այս գործընթացը արդեն սկսված է, և 2021 թվականին տեղի ունեցած կամավոր ատեստավորման արդյունքում շուրջ 450 ուսուցիչների աշխատավարձերը բարձրացել են 30-ից 50 տոկոսով:
40-ից 165 տոկոսով էլ բարձրացել են գիտնականների աշխատավարձերը, որը հնարավոր է դարձել 2022 թվականի բյուջեով գիտության ոլորտի՝ 82.8 տոկոսով ավելացված ֆինանսավորմամբ: ՏԻՄ ընտրություններում համամասնական ընթացակարգին անցումը վարչապետը ևս ներառում է նախորդ տարվա բարեփոխումների շարքում: Հաջորդ ոլորտը հակակոռուպցիոն պայքարն է: Կոռուպցիան բացառելու համար է, որ 21-ին ձևավորվել է հակակոռուպցիոն կոմիտեն, գործարկվել է ապօրինի գույքի բռնագանձման համակարգի աշխատանքի գործնական փուլը. արդեն կան դատարան ներկայացված հայտեր: Սեղծվում է Վճռաբեկ դատարանի Հակակոռուպցիոն պալատը՝ ասում է վարչապետը, հավելում՝ կոռուպցիայի դեմ պայքարում չկան նախկիններ և ներկաներ:
Նիկոլ Փաշինյան - Ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների առումով պիտի կարևորեմ Քրեական դատավարության նոր օրենսգրքի ընդունումը, որով ներդրվել են՝
1) համաձայնեցման վարույթը, որը թույլ է տալիս առաջադրված մեղադրանքն ընդունելու դեպքում համաձայնության գալ նշանակվող պատժի, վնասի հատուցման, հանցավոր ծագում ունեցող գույքը վերադարձնելու հարցերի շուրջ,
2) համագործակցության վարույթը, որը թույլ է տալիս բացահայտել նոր հանցանքները` մեղմ պատիժ ստանալու կամ առհասարակ պատժից ազատվելու ակնկալիքով, և
3) մեղադրյալի բացակայությամբ իրականացվող վարույթը, որը հնարավորություն է տալիս իրականացնել քննություն այն դեպքերում, երբ մեղադրյալները խուսափում են դրանից և այն տանում փակուղի:
Եվրոպայի խորհրդի 2021 թվականի քրեական վիճակագրության համաձայն, մեր երկրում 100 բանտային տեղից զբաղված է 36,8-ը, շարունակում է վարչապետ Փաշինյանը, սա ժողովրդավարական երկրին վայել ցուցանիշ է: Հայաստանում բանտերը փակվում են, բայց սա չի նշանակում, որ օրինախախտը պետք է բանտախցում չլինի: Վարչապետը հիշեցնում է, 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի հարձակումներից, ԱԺ նախագահի դեմ իրականացրած մահափորձից հետո, հանցագործությունները մինչև օրս բացահայտված չեն. Փաշինյանի խոսքով, որոշ դատարկ բանտախցեր պետք է գտնեն իրենց օրինական տերերին:
