Ադրբեջանցի որոշ դիվանագետներին դավաճանության համար մեղադրող Իլհամ Ալիևն արտաքին գործերի նախարար Էլմար Մամեդյարովից հետո այդ պաշտոնին նշանակեց մինչ այդ երկրի կրթության նախարար Ջեյհուն Բայրամովին: Ինչո՞ւ է Ալիևը սկսել մեղադրել իր երկրի դիվանագետներին՝ չհստակեցնելով, թե ում մասին է խոսքը, ինչո՞ւ է սեփական երկրի ընդդիմությանը դիտարկում որպես հինգերորդ շարասյուն, և արտաքին քաղաքականության ի՞նչ փոփոխություններ են ակնկալվում Ադրբեջանում արտաքին գործերի նոր նախարարի նշանակումից հետո: Այս հարցերի մասին 1lurer.am-ը զրուցել է քաղաքագետ, «Օրբելի» վերլուծական կենտրոնի փորձագետ Գրետա Ավետիսյանի հետ:
ԱԴՐԲԵՋԱՆՑԻ ԴԻՎԱՆԱԳԵՏՆԵՐԻՆ ԱԼԻԵՎԻ ՄԵՂԱԴՐԱՆՔԻ ՊԱՏՃԱՌՆԵՐԸ
Քաղաքագետի համոզմամբ՝ Իլհամ Ալիևը փորձում է երկրում տիրող իրավիճակը, իր ձախողումները բարդել բոլորի վրա և մեղավորությունը փնտրել ամենուր, բացի սեփական իշխանությունից ու սեփական գործողություններից: Դիվանագետներին ուղղված նման մեղադրանքը, ըստ փորձագետի, իսկապես զարմանալի էր և ցույց է տալիս, որ հայկական դիվանագիտությունը բավականին լուրջ և լավ աշխատանք է իրականացրել:
«Հայկական դիվանագիտությունը և՛ միջազգային հարթակներում, և՛, մասնավորապես, բանակցային սեղանին կարողացել է իր շահերը բավական լավ պաշտպանել, և սա նաև ցույց է տալիս, որ բանակցային սեղանին Ալիևն ունի թույլ դիրքեր: Նա նման կերպ փորձում է իր խնդիրները բարդել դիվանագետների և մնացած բոլորի վրա, որպեսզի ստեղծի տպավորություն, թե իր իշխանությունը կարողանում է լավ կառավարել, սակայն կան անհատներ, որոնք խոչընդոտում են դա»,- ասաց Ավետիսյանը:
ԱԴՐԲԵՋԱՆԻ ԸՆԴԴԻՄՈՒԹՅՈՒՆԸ՝ ՀԻՆԳԵՐՈՐԴ ՇԱՐԱՍՅՈՒՆ
Անդրադառնալով Ադրբեջանի իշխանության կողմից երկրի ընդդիմությանը հինգերորդ շարասյուն համարելուն՝ Ավետիսյանը նշեց, որ ընդդիմությունն այդքան էլ լուրջ դերակատարոււմ չունի Ադրբեջանում և մշտապես ենթարկվում է բռնաճնշումների:
«Այս օրերին էլ տեսնում ենք, որ Ադրբեջանում, կարծես թե, բողոքի ցույցեր են հասունանում: Դա ակնհայտորեն ցույց է տալիս, որ Ադրբեջանում հասունացել է պահը, որ մարդիկ պետք է արտահայտեն իրենց բողոքը: Սահմանին տիրող իրավիճակը խոսում է այն մասին, որ այդ բողոքը և խնդիրները կոծկելու, մարդկանց, հանրության ուշադրությունը շեղելու համար Ադրբեջանի իշխանությունը փորձում է դիմել վաղուց արդեն փորձված միջոցների՝ սահմանային լարվածության հրահրում: Պարզ է, որ Ալիևը վախենում է, որ 2018 թվականին Հայաստանում տեղի ունեցած թավշյա հեղափոխությունից կարող է տեղի ունենալ նաև Ադրբեջանում: Բնական է, որ այնտեղ, եթե հեղափոխություն էլ տեղի ունենա, չի կարող լինել թավշյա՝ հաշվի առնելով Ադրբեջանի գործելաոճը: Պարզ է, որ այնտեղի իշխանությունները բավականին լուրջ մտավախություններ ունեն, որ նույն կորոնավիրուսի պարագայում կարող է երկրում սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի վատթարացումը բերել բողոքի ակցիաների և, ի վերջո, վտանգել իրենց»,- ասաց փորձագետը:
ԱՐՏԱՔԻՆ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ՝ ԱԴՐԲԵՋԱՆԻ ՆՈՐ ԱԳ ՆԱԽԱՐԱՐԻ ՆՇԱՆԱԿՈՒՄԻՑ ՀԵՏՈ
Երկար տարիներ արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնում աշխատող Էլմար Մամեդյարովից հետո նույն պաշտոնում մինչև այդ կրթության նախարար Ջեյհուն Բայրամովին նշանակելը ի՞նչ փոփոխություն կբերի Ադրբեջանի արտաքին քաղաքականությանը հարցին ի պատասխան Ավետիսյանն ասաց.
«Էլմար Մամեդյարովի դուրս գալուց հետո բոլորը քննարկում էին Հիքմեթ Հաջիևի թեկնածությունը, որը բավականին ակտիվ է դիվանագիտական հարթակներում: Կարծում եմ, ընտրությունը պարզապես պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ նա Ալիևի վստահելի մարդն է, և նա նման փոփոխությամբ փորձում է իր երկրին և աշխարհին ցույց տալ, թե Ադրբեջանի դիվանագիտությունը որոշ ձախողումներ է ունեցել, այդ թվում՝ Էլմար Մամեդյարովի պատճառով, և այս պահին կտրուկ փոփոխությունը կարող է նաև դիվանագիտական որոշակի հաջողությունների խթան հանդիսանալ»:
Ավետիսյանի խոսքով՝ բնական է, որ կտրուկ փոփոխություններ Ադրբեջանի դիվանագիտության մեջ չեն լինելու՝ Բայրամովը շարունակելու է այն կուրսը, որը վարում է Ալիևը՝ հաշվի առնելով երկրի բռնապետական և ավտորիտար բնույթը:
«Խնդիրը ոչ թե քաղաքական կտրուկ կուրսի փոփոխությունն է, այլ Ալիևն ունի անձանց վրա մեղքը բարդելու խնդիր: Բնականաբար, որևէ լուրջ փոփոխություն տեղի չի ունենալու, և նոր նախարարը կատարելու է Ալիևի թելադրած գործողությունները»,- ասաց Գրետա Ավետիսյանը:
ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԶԻՆՎԱԾ ՈՒԺԵՐՆ ՈՒ ԱԴՐԲԵՋԱՆԻ ԿՈՂՄԻՑ
ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔԻ ԽԱԽՏՈՒՄՆԵՐԸ
Քաղաքագետը շեշտեց, որ հայկական զինված ուժերը տիրապետում են իրավիճակին, և տեղեկատվությունը բավական ակտիվ տարածվում է: «Արծրուն Հովհաննիսյանը պարբերաբար շտաբի շրջանակներում հայտնում է իրավիճակի վերաբերյալ օպերատիվ տեղեկատվություն: Այս պահին հարաբերական անդորր է. իրավիճակը վերահսկվում է, ցանկացած տեղաշարժ Ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից մեր հսկողության տակ է, և անակնկալ, կարծում եմ, տեղի չի ունենա: Մեր զինված ուժերն իրականացնում են իրենց գործողությունները, և այս պահին, ինչպես շատերը կարող են պնդել, արտաքին ուժերի միջամտության կարիք չկա: Նկատի ունեմ զինված միջամտության կարիք՝ նույն ՀԱՊԿ-ի, Ռուսաստանի 102-րդ ռազմաբազայի միջամտության կարիք: Կարծում եմ, պետք է անվերապահորեն վստահենք մեր զինված ուժերին և փորձենք միևնույն ժամանակ միջազգային հանրությանը տեղյակ պահել այն իրադարձությունների մասին, որոնք տեղի են ունեում, մասնավորապես՝ միջազգային իրավունքի այն կոպիտ խախտումների մասին, որ այս օրերին իրականացնում է Ադրբեջանը: Խոսքը խաղաղ բնակչությանը թիրախավորելու մասին է: Տեսնում ենք, որ տարբեր գյուղերի վրա կրակոցներ են լինում, անգամ մանկապարտեզ, գործարաններ են թիրախում հայտնվում, քաղաքացիական անձ է վիրավորվել, իսկ արտակարգ իրավիճակների նախարարության մեքենան, որը գնացել էր օգնություն ցուցաբերելու տուժած անձին, նույնպես հայտնվել է թիրախում»,-ասաց փորձագետը:
Ավետիսյանը շեշտեց, որ այդ հարցում նկատելի է միջազգային իրավունքի կոպիտ խախտում, որը պետք է լրջագույնս դատապարտվի, և Ադրբեջանը նաև պետք է նման քայլերի համար պատասխանատվության ենթարկվի:
