TRIPP նախագիծը մեկնարկել է, ստեղծվել է օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնի խաղաղության գագաթնաժողովի արդյունքում, և առաջին գործողությունը, որը մենք կանենք և մենք հիմա աշխատում ենք դրա վրա, որը նաև պիտի ցույց տա, թե ինչպես է իրականացվելու նախագիծը, այսպես ասած՝ կանոնակարգման գրավոր բազա ստեղծելն է: Այդ մասին տարածաշրջանային համագործակցության թեմայով համաժողովի ժամանակ ասաց վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ ներկայացնելով, թե TRIPP-ի իրագործման որ փուլում է ՀՀ-ն:
«Ուզում եմ հիշեցնել, որ այդ բազայի ստեղծման առաջին փուլը Վաշինգտոնի հռչակագիրն է, որտեղ ընդհանուր շրջանակը նկարագրված է: Հաջորդիվ ի՞նչ է տեղի ունենալու. հաջորդիվ տեղի է ունենալու Հայաստանի և Միացյալ Նահանգների կողմից համատեղ իրավաբանական անձի ստեղծում, որը հենց կլինի TRIPP ընկերություն կամ TRIPP գործընկերություն: Անվան վերջնականացումն ընթացքի մեջ է, այն կլինի Հայաստան-Միացյալ Նահանգներ համատեղ հիմնադրված ընկերություն, և կլինի տնօրենների խորհուրդ, որը կկառավարի ընկերությունը:
Տնօրենների խորհրդում ներկայացված կլինեն Հայաստանը և Միացյալ Նահանգները, և, իհարկե, տնօրենների խորհրդում բաշխվածությունը կախված կլինի նաև մասնաբաժիններից, որի շուրջ ներկայումս քննարկումներ են տեղի ունենում:
Բայց կարևոր է արձանագրել, որ ռազմավարական նշանակության հարցերի վերաբերյալ Հայաստանը կունենա վճռական ձայնի իրավունք: Սա շատ կարևոր ըմբռնում է և շատ կարևոր արձանագրում»,- ասաց նա:
Հաջորդ նրբությունը, ըստ Փաշինյանի, այն է, որ նախագիծն ունենալու է զարգացման մի քանի ուղղություն՝ երկաթուղի, էլեկտրահաղորդման գծեր, խողովակաշարեր, որի մեջ կարող են լինել գազամուղ, նավթամուղ, մալուխներ, նաև՝ տրանսպորտային այլ հաղորդակցություններ:
«Ամենամեծ շփոթմունքն այն է, որ շատերը պատկերացնում են TRIPP նախագիծը որպես մի շերտ, մի տարածքում տեղի ունեցող կամ իրականացվող նախագիծ: Իրականում, իհարկե, դա սկզբունքորեն բացառող հանգամանք էլ չկա, բայց գործնականում դա հնարավոր չի լինի իրականացնել:
Օրինակ՝ երկաթուղու պարագայում, երբ խոսում ենք երթուղիների մասին, վստահաբար կարելի է ասել, թե որտեղով է անցնելու երկաթուղին. դա մեր հարավային երկաթուղին է, որը Խորհրդային Միության ժամանակ գոյություն է ունեցել՝ պայմանական Նռնաձոր-Կարճևան հատվածներում, որը «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագծում նշված է, ակնհայտորեն երկաթուղին լինելու է այդտեղ, կառուցվելու է, վերականգնվելու է այդտեղ:
Ինչո՞ւ ակնհայտորեն, որովհետև այլ տեղ գործնականում հնարավոր չէ երկաթուղի ունենալ, կամ եթե նույնիսկ պատկերացնենք, որ գործնականում հնարավոր է, ապա տասնյակ անգամներով թանկ կլինի այդ երկաթուղին:
Բայց կա նաև ուրիշ հանգամանք, որ նրանք, ովքեր տեղում եղել են, գիտեն, որ ռելիեֆային առումով տարածքը նույնիսկ երկաթուղու համար բավականին սահմանափակ է, հնարավոր չէ բոլոր ենթակառուցվածքները և նախագծերն իրականացնել այս տեղում, հետևաբար դա, իհարկե, տեխնիկատնտեսական հետազոտության խնդիր է:
Օրինակ՝ գազամուղները, նավթամուղները, էլեկտրահաղորդման գծերը կարող են իրականացվել այլ երթուղիներով, որոնք հենց տեխնիկատնտեսական և ինժեներական առումով առավել արդյունավետ և նպաստավոր կլինեն: Այլ տեղեր ասելով՝ նկատի ունեմ ՀՀ-ի ցանկացած այլ տարածքով:
Սա մի կարևոր նրբություն է, որի մասին ուզում էի անպայման ընդգծել»,- ասաց նա:
Փաշինյանն անդրադարձավ նաև այն թեմային, թե ՀՀ-ի որևէ ինստիտուտ ՀՀ Սահմանադրությամբ և օրենսդրությամբ գործառութային որևէ սահմանափակում ունենալո՞ւ է այդ տարածքների վերաբերյալ:
«Հստակ, աներկբա, միանշանակ, տարընթերցման տեղիք չտվող պատասխան եմ ուզում տալ՝ ո՛չ»,- ասաց նա:
Հիշեցնենք՝ օգոստոսի 8-ին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, ԱՄՆ նախագահը ու Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը ստորագրել էին հռչակագիր, որը վերաբերում է միջազգային բարեկեցության և խաղաղության Թրամփի ուղուն։
Հայաստանի Հանրապետությունն աշխատելու է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների և փոխադարձաբար համաձայնեցված երրորդ կողմերի հետ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքում «Թրամփի ուղի՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» («Trump Route for International Peace and Prosperity» (TRIPP)) հաղորդակցության ծրագրի իրականացման շրջանակը սահմանելու նպատակով։
