Երևանի տարբեր հատվածների վճարովի կայանատեղերում կամ այսպես կոչված կարմիր գծերից ներս կարելի է տեսնել վարձակալությամբ տրվող մեքենաների շարասյուներ, որոնք շուրջօրյա զբաղեցնում են այս տարածքները, խոչընդոտում մեքենաների կայանումը. վարորդները բողոքում են՝ այս հատվածները հաճախ ավտոշուկա են հիշեցնում:
Վճարովի կայանատեղերում վարձակալությամբ տրվող մեքենաներ կարելի է տեսնել Կոմիտասի և Բաղրամյան պողոտաներում, Սայաթ-Նովայի, Աբովյան փողոցների տարբեր հատվածներում, նույնիսկ Հանրապետության հրապարակի հարևանությամբ: Արդյոք վարձով մեքենաներ տրամադրող ընկերությունները կայանման տարածքը շուրջօրյա զբաղեցնելու իրավունք ունեն: «Փարքինգ սիթի սերվիս» ընկերության տնօրենը պարզաբանում է՝ կայանման համար թույլատրելի ճանապարհահատվածներում և գործող վճարովի կայանատեղերում, այսինքն՝ կարմիր գծերում, «Տրվում է վարձով» և այլ գրառմամբ տրանսպորտային միջոցների կայանման վերաբերյալ որևէ իրավական նորմ չկա, որով հնարավոր կլիներ արգելել կամ սահմանափակել կայանումը, այդ պատճառով քաղաքապետարանը ևս այդպիսի իրավասություն չունի:
Վազգեն Հարությունյան («Փարքինգ սիթի սերվիս» ընկերության տնօրեն) - Քաղաքացու տեսանկյունից եթե նայենք, ասում ա՝ եթե վճարել ա, ոչինչ չենք կարա անել, դա հստակ սահմանված ա: Բացի դրանից, կուզեի նշել, որ եթե նմանատիպ դրույթները օրենքը իր մեջ ներառեր, մի քիչ կբարդանար, քանի որ վերահսկողական մեխանիզմներն են բացակայում: Տվյալ նույն վարձույթի մեքենան կարող եմ վարձակալել ես ու գնամ կանգնեմ կարմիր գոտում:
Ստացվում է, որ տրանսպորտային միջոցների կայանատեղերի մասին օրենքը հստակ սահմանում է միայն վճարի չափը: Վարորդների իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող փաստաբանը նշում է, որ ոտնահարվում է մարդկանց իրավունքը, երբ հնարավոր չի լինում կարմիր գծերից ներս կայանել այն պատճառով, որ նույն տեղում վարձույթով մեքենաներ են կանգնեցվում ու այդպիսով հանրային տարածքը բիզնես նպատակի համար օգտագործում՝ փաստացիորեն չխախտելով որևէ օրենք:
Արտակ Խաչատուրով (վարորդների իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող փաստաբան) - Մեկ շաբաթվա համար օրենքը նախատեսում է մինչև 5000 դրամ, ավագանին սահմանել ա 1000 դրամ, ես հարսանիքի կազմակերպիչ եմ, 1000 դրամը տվել կանգնել եմ, ինչ եք ինձնից ուզում, ավագանին հնարավորություն ուներ ավելի բարձր սակագին ընդունելու, ու չեն արել:
Վազգեն Հարությունյան - Օրենքը ձեզ չի ասում, որ պարտադիր վճարելու դեպքում տեղ ա տրամադրում կայանելու, այլ իրավունք ա տալու կայանելու, բայց օրենքը ասում ա՝ չվճարելու դեպքում ինչ տուգանք ա սահմանում:
Ըստ Վազգեն Հարությունյանի՝ օրենքում կարմիր գծերից ներս գովազդի արգելք չի սահմանվել, քանի որ հնարավոր չէ ապացուցել՝ տվյալ մեքենան այդ պահին բիզնես գործունեություն է ծավալում, թե՞ ոչ: Գուցե այլ, իրավական կարգավորում է անհրաժեշտ՝ ասում է ընկերության տնօրենը:
Վազգեն Հարությունյան - Եթե փողոցում մեկը առևտուր ա անում, դա հաստատ օրենքով սահմանափակված ա, ու ենթադրում եմ, որ որոշակի հետևանքներ կարա ունենա, քանի որ էդ առևտրի համար ինքը թույլտվություն չի ստացել:
Միջազգային փորձը ցույց է տալիս, որ վարձույթով մեքենաները բացառապես ավտոպարկերում են կանգնեցվում, իսկ դրանց գովազդն իրականացվում է սոցցանցերում, հեռուստատեսությամբ, ռադիոյով, գովազդային պաստառների կամ թերթիկների միջոցով:
Արտակ Խաչատուրով - Ես ոչ մի տեղ չեմ տեսել քաղաքի կենտրոնում բերեն շարեն, ասեն՝ էկեք, չկա:
Օրենքի մեկ այլ կետով իրավաբանական անձանց հնարավորություն է տրվում դիմել քաղաքապետարան ու, օրինակ՝ բիզնես կենտրոն հանդիսացող տարածքի հարակից կայանատեղը որոշակի վճարի դիմաց ծառայողական կայանատեղ դարձնել, ինչը ևս փոքրացնում է առանց այն էլ վարորդների համար նախատեսված կայանման տարածքը:
Վազգեն Հարությունյան - Ավագանու որոշմամբ դրա համար այլ չափ ա տրամադրվում, դա էլ երկու տեսակ կա, մեկ՝ քաղաքացին չպետք է վճարի, կա նաև մեկ տեսակ, որ տնտեսվարողն ա որոշում՝ ո՛վ իրավունք ունի կայանի, ո՛վ՝ ոչ:
ԱՆՀՐԱԺԵՇՏ ԵՆ ՎԵՐԳԵՏՆՅԱ ԵՎ ՍՏՈՐԳԵՏՆՅԱ ՆՈՐ ԿԱՅԱՆԱՏԵՂԵՐ
Ի դեպ, այս տարվա հունվարի 1-ից մինչև նոյեմբերի 10-ը կարմիր գծերի տարեկան վճարումների, տույժ-տուգանքների ընդհանուր գումարը կազմել է 1.1 մլրդ դրամ: 2022 թ. ավարտին այն կհասնի 1.2 մլրդ դրամի, որը 100 միլիոնով ավելի կլինի նախորդ տարվա հավաքագրված գումարից:
10 տարին արդեն բավարար էր հասկանալու համար, որ կարմիր գծերով մայրաքաղաքում կայանման խնդիրը այդպես էլ չի լուծվում՝ ասում է փաստաբանը: Վաղուց արդեն անհրաժեշտություն է վերգետնյա ու ստորգետնյա կայանատեղերի կառուցումը՝ պնդում է Արտակ Խաչատուրովը, ընդգծում՝ Կենտրոն վարչական շրջանում գործող երկու մասնավոր կայանատեղերը որոշակիորեն են մեղմել խնդիրը, բայց հարցը լուծում է պահանջում:
Արտակ Խաչատուրով - Կենտրոնում առնվազն երեք՝ իրարից հեռու տեղ, անհրաժեշտ է վերգետնյա ու ստորգետնյա կայանատեղեր սարքել:
Վազգեն Հարությունյան - Ինքնին ստորգետնյա կայանատեղերի կառուցումը բավականին մեծ ներդրումների հետ ա կապված, ու հաշվարկները ցույց են տալիս, որ ներդրումների ետգնումը բավականին երկար ա տևում:
Քաղաքային իշխանությունը տրանսպորտային համակարգի բարեփոխումների այս փուլում դիտարկում է նոր փարքինգների կառուցումը: Հակոբ Պարոնյան-Գրիգոր Լուսավորչի փողոցների ստորգետնյա անցումում, բացի հետիոտների համար նախատեսված հատվածից, դիտարկվում է կայանատեղ կառուցել: Այժմ տարածքի հետ կապված լուծումներ են քննարկվում:
Խորեն Գրիգորյան (Երևանի քաղաքապետարանի շինարարության և բարեկարգման վարչության պետի պաշտոնակատար) - Քանդում ենք, բալկեքով բետոն ենք հավաքում, տակը լինում ա բաց՝ փարքինգի համար, վերևը նորից ասֆալտբետոն ենք անում:
Նախագծային աշխատանքների մեկնարկն արդեն տրված է, պատասխանատուները վստահեցնում են՝ կառաջարկվի գրավիչ և մրցունակ ներդրումային փաթեթ, ինչն էլ հնարավորություն կտա համայնք-մասնավոր գործակցության շրջանակում լուծել կայանման խնդիրը:
Տիգրան Ավինյան (Երևանի քաղաքապետի տեղակալ) - Տրանսպորտային ռեֆորմների հետ մեկտեղ մենք ունենալու ենք ավտոբուսների համար հնարավոր գծեր, և այդ խնդիրը ավելի ծայրահեղ է դառնալու, ու Կենտրոնի հարակից տարածքներում մենք դիտարկում ենք տարբեր տեղեր, տարածքներ, որոնք կարող են ծառայել որպես ավտոմեքենաների կայանատեղիներ, ու այս գետնանցումը՝ Գրիգոր Լուսավորչի-Մաշտոցի խաչմերուկի, այդ տեղերից մեկն է:
Իսկ ժամերով խցանումների մեջ անցկացնող վարորդները քաղաքային իշխանությունից ավելի արագ և գործուն քայլեր են ակնկալում. ասում են՝ մինչև օրս ամեն անգամ հարցին միայն ժամանակավոր լուծումներ են տրվել:
