Աշխատանքային օրենսգրքի 260 հոդվածից 120-ում փոփոխություններ կլինեն: Նախաձեռնությունը Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությանն է: Հիմնական նպատակը աշխատող-գործատու հարաբերություններն ավելի համակարգված դարձնելն է, բոլոր կողմերի իրավունքները հավասարապես պաշտպանելը: Ոլորտի պատասխանատուների պնդմամբ՝ դաշտը կարգավորող փաստաթղթի տրամաբանությունը հիմնովին փոխվելու է:
Ռուբեն Սարգսյան (ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի տեղակալ) - Այս պարագայում մենք ունենք և՛ գործատու, և՛ աշխատող: Համապատասխանաբար, մենք հավասարակշռված քաղաքականություն ենք վարում՝ 2-ի համար հավելյալ երաշխիքներ ստեղծելով:
Հերիքնազ Տիգրանյան (ՀՀ ԱԺ «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավոր) - Առաջին հերթին, այս փոփոխությունները նախաձեռնվեցին իրավակիրառ պրակտիկայում բացահայտված խնդիրնեը կարգավորելու նպատակով:
Հանրային քննարկումների ժամանակ առաջարկներ են ներկայացրել նաև քաղհասարակության ներկայացուցիչները: Նրանց համոզմամբ՝ անհրաժեշտ է, որ յուրաքանչյուր աշխատող բավականաչափ իրազեկված լինի, կարողանա պայքարել իր իրավունքների համար և իմանա՝ ում դիմել:
Ըստ Տաթևիկ Խաչատրյանի՝ գործող օրենսգրքում բացերն այնքան շատ են, որ կամայական մեկնաբանությունների հնարավորություն են տալիս: Քաղհասարակության զեկույցներում հաճախ են արձանագրվել դեպքեր, երբ պետական հաստատությունների աշխատակցիներն ազատվել են աշխատանքից վստահության կորստի հիմքով, բայց իրական պատճառը քաղաքական հայացքներն են եղել:
Տաթևիկ Խաչատրյան («Բաց hասարակության hիմնադրամներ-Հայաստան» ծրագրերի ղեկավար) - Իրական պատճառը այն էր, որ նրանք այդ ժամանակ մասնակցում էին երկրում տեղի ունեցող ինչ-որ ցույցերի, զանգվածային հավաքների: Կուտակային կենսաթոշակների ներմուծման համակարգի դեմ պայքարն էր, «Էլեկտրիկ Երևանը», բազմաթիվ այլ զանգվածային ցույցեր:
ԱԺ պատգամավոր Հերիքնազ Տիգրանյանը նշում է՝ այնպիսի կարևոր ինստիտուտ, ինչպիսին հարկադիր աշխատանքն է, մինչև օրս մեր օրենսդրությամբ նախատեսված չէ: Մշակված փաթեթում կներմուծվի, թե առհասարակ ինչ է հարկադիր աշխատանքը և որ դեպքերում է կիրառելի:
Փոփոխություններով կարգավորվում է նաև արձակուրդի հավերժ վիճելի հարցը: Լինում են դեպքեր, երբ գործատուն թույլ չի տալիս աշխատողին իրացնել իր այդ իրավունքը, կամ հակառակը՝ աշխատակիցն է տարիներ շարունակ հրաժարվում հանգստից: 2,5 տարի նման իրավիճակի շարունակության դեպքում նախագիծը գործատուին հնարավորություն կտա աշխատակցին պարտադիր արձակուրդի ուղարկել: Այստեղ հաշվի է առնվել հանգամանքը, որ արձակուրդը կարևոր է ոչ միայն աշխատողի, այլև գործատուի համար. այն նպաստում է ռեսուրսների վերականգնմանն ու բարձրացնում աշխատանքի արդյունավետությունը: Պարտադիր արձակուրդի դեպքում գործատուն է որոշելու՝ երբ, ինչքան ժամանակով այն տրամադրել: Իսկ ինչ է նախատեսվում այն իրավիճակների համար, երբ գործատուն է հրաժարվում արձակուրդ տալ:
Հերիքնազ Տիգրանյան - Եթե 2,5 տարի թույլ չտա գնալ արձակուրդ, կարող է առաջանալ իրավական հետևանք, ինչը կստիպի գործատուին ուղարկել ամենամյա աձակուրդի:
Անհրաժեշտություն է արհմիությունների դերի բարձրացումը՝ ասում է Հերիքնազ Տիգրանյանն ու ավելացնում՝ Աշխատանքային օրենսգրքի բարեփոխումների շրջանակում այս հարցում էական փոփոխություններ չեն նախատեսվում, բայց զուգահեռ՝ մեկ այլ աշխատանքային խմբում քննարկվում է արհմիությունների մասին օրենքի փոփոխությունների փաթեթը: Ինչ գործիքակազմ է պետք, որ արհմիությունը դառնա աշխատողների իրավունքների իրական պաշտպան:
Հերիքնազ Տիգրանյան - Մինչև 3-րդ անձի իրավունքի դատական ուղիղ պաշտպանություն իր արհմիության անդամների գործերով:
Քաղհասարակության տեսանկյունից՝ բարեփոխում է նաև գործադուլի իրավունքի կարգավորումը: Տաթևիկ Խաչատրյանի խոսքով՝ Հայաստանում օրենսդրական պահանջներն այնքան խիստ են, որ օրինական գործադուլի կազմակերպումը գրեթե անհնար է: Ըստ առաջարկվող փոփոխությունների՝ այստեղ ևս ազատականացում կլինի: Հերիքնազ Տիգրանյանը պնդում է՝ Սահմանադրությամբ ամրագրված է գործադուլի իրավունքը, մինչդեռ խրթին կարգավորումների պատճառով այն գործնականոմ չի իրացվում: Իսկ որն է օրինական գործադուլը: Տիգրանյանը հիշեցնում է՝ ակցիաներին, ցույցերին միանալը գործադուլ չէ, այն ընդամենը պարզապես աշխատանքի դադարեցում է:
Հերիքնազ Տիգրանյան - Գործադուլն այն է, երբ առկա է կելեկտիվ աշխատանքային վեճ, տնտեսական, սոցիալական հարցերի շուրջ գործատուն ու աշխատողներն ունեն ինչ-որ անհամաձայնություն: Օրինակ՝ աշխատողները ներկայացնում են աշխատավարձի պահանջ, կամ աշխատանքային պայմանների անվտանգությունը ապահովելու պահանջներ են ներկայացնում, և գործատուն չի ապահովում:
Ի դեպ, ճիշտ ընթացակարգը պահելով՝ մեր երկրում մինչև այժմ գործադուլ չի իրականացվել՝ ասում է Հերիքնազ Տիգրանյանը: Շարունակում է փոխնախարարը՝ այս ոլորտում իրենց գլխավոր ձեռքբերումներից համարելով արտադատական վեճերի ինստիտուտի ներդրումը:
Ռուբեն Սարգսյան (աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի տեղակալ) - Կոնֆլիկտի պարագայում կկարողանան լուծել իրենց խնդիրը՝ խնայելով ժամանակ, գումար, և դատարանում չխոսել այդ մասին, որպեսզի աշխատանքային հարաբերությունները ստացվեն:
Գործող օրենքով՝ գործատուն իրավունք չունի կենսաթոշակային տարիքի անձին անորոշ ժամկետով աշխատանքի ընդունել: Առաջարկվում է այս կետը ևս փոխել. հաշվի է առնվել հանգամանքը, որ կենսաթոշակային տարիքի մեծ թվով քաղաքացիներ կան մեր երկրում:
Ռուբեն Սարգսյան - Կապ չունի՝ մարդը որ տարիքում է, եթե մարդը փորձ ունի և ցանկություն ունի աշխատելու, ուրեմն գործատուն կարող է պահել աշխատողին:
Փոփոխություններ են նախատեսվում նաև կերակրող մայրերի համար: Հնարավորություն է տրվում ոչ թե մինչև 1, այլ մինչև 2 տարեկան երեխա խնամող և աշխատող մորը, հորը իրավունք տալ կրճատելու իր աշխատաժամանակը: Նախատեսվող փոփոխությամբ հնարավորություն է տրվում նաև կերակրող մայրերի ժամային գրաֆիկը ավելի ճկուն դարձնել: Վերանայվում են նաև աշխատող երեխաների աշխատանքային ժամերը:
Ոլորտի պատասխանատուների համոզմամբ՝ դա ամենախնդրահարույց ոլորտներից է, ու հստակ երևում է, որ անչափահասների աշխատուժը շատ դեպքերում չարաշահվում է: Առաջարկվող փոփոխությամբ՝ երեխաները կարող են աշխատել միայն պարտադիր կրթության համար սահմանված ժամերից հետո:
2 տարուց ավելի մշակված փաստաթուղթը առաջիկայում կներկայացվի Կառավարության հաստատմանն ու կուղարկվի ԱԺ:
