Հրապարակվել է ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի գործունեության ցուցանիշների վերաբերյալ 2026 թվականի առաջին կիսամյակի տեղեկատվական զեկույցը։
Այն ներկայացնում է հաշվետու ժամանակահատվածում Մարդու իրավունքների պաշտպանի գործունեության հիմնական ուղղությունները, իրականացված աշխատանքների արդյունքները, անձանց կողմից բարձրացված խնդիրները, դրանց լուծման նպատակով ձեռնարկված միջոցները և արձանագրված արդյունքները։
2026 թվականի առաջին կիսամյակում էական աճ է գրանցվել Մարդու իրավունքների պաշտպանի գործունեության մի շարք ցուցանիշների առումով։
Զգալիորեն աճել է դրական լուծում ստացած դիմում-բողոքների թիվը։ Եթե 2025 թվականի առաջին կիսամյակում դրական լուծում էր ստացել 665 դիմում-բողոք, ապա 2026 թվականի նույն ժամանակահատվածում՝ 1047։
Հաշվետու ժամանակահատվածում Մարդու իրավունքների պաշտպանի թեժ գիծը ստացել և սպասարկել է 9754 հեռախոսազանգ, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ 3389-ով ավելի է։
Միաժամանակ, եթե 2025 թվականի առաջին կիսամյակում Պաշտպանին հասցեագրվել էր 10279 գրավոր և բանավոր դիմում-բողոք, ապա 2026 թվականի նույն ժամանակահատվածում դրանց թիվը հասել է 13467-ի։
Հաշվետու ժամանակահատվածում Պաշտպանի կարծիքին է ներկայացվել 181 իրավական ակտի նախագիծ, որոնցից 121-ի վերաբերյալ ներկայացվել է 273 նկատառում։
2026 թվականի առաջին կիսամյակի ընթացքում իրականացվել է 127 այց՝ ներառյալ մշտադիտարկման և փաստահավաք աշխատանքները։
Զեկույցում ներկայացված են նաև Պաշտպանին հասցեագրված դիմում-բողոքների հիմնական ուղղությունները։ Դրանք վերաբերել են առողջության պահպանման, սոցիալական ապահովության, պատշաճ վարչարարության, երեխաների, հաշմանդամություն ունեցող անձանց, զինծառայողների և նրանց ընտանիքների անդամների իրավունքների պաշտպանությանը, աշխատանքային և կրթության իրավունքներին, ինչպես նաև ոստիկանության, քրեակատարողական հիմնարկների, քննչական մարմինների և տեղական ինքնակառավարման մարմինների գործունեությանն առնչվող և մի շարք այլ հարցերի։
2026 թվականի առաջին կիսամյակում ստացվել է 594 դիմում-բողոք՝ առողջության պահպանման իրավունքի, 445՝ սոցիալական ապահովության, 313՝ հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների, 216՝ երեխաների իրավունքների, իսկ 557 դիմում-բողոք՝ զինծառայողների և նրանց ընտանիքների անդամների իրավունքների վերաբերյալ և այլն։
Առանձին ուշադրության կենտրոնում են եղել նաև իրավապահ համակարգերում մարդու իրավունքների երաշխավորման հարցերը։ Հաշվետու ժամանակահատվածում Ոստիկանության դեմ ստացվել է 606, քրեակատարողական հիմնարկներին վերաբերող՝ 417, իսկ քննչական մարմինների գործունեությանն առնչվող՝ 210 գրավոր և բանավոր դիմում-բողոք։ Բողոքների մի մասը դրական լուծում է ստացել Պաշտպանի միջամտությամբ, ՄԻՊ մանդատին վերաբերելի բողոքների մյուս մասը գտնվում է ուսումնասիրության և քննարկման փուլում։
Մարդու իրավունքների պաշտպանի հաստատությունը ստացված դիմումների և ահազանգերի շրջանակում ուսումնասիրել է ներկայացված խնդիրները, իրավասու մարմիններից պահանջել պարզաբանումներ, անհրաժեշտության դեպքում իրականացրել արագ արձագանքման այցեր, ինչպես նաև ներկայացրել առաջարկություններ և կազմակերպել քննարկումներ՝ խնդիրների լուծման նպատակով։
Բազմաթիվ այլ դեպքերում անձանց տրամադրվել է իրավական խորհրդատվություն և անհրաժեշտ աջակցություն՝ ինչպես թեժ գծի, այնպես էլ աշխատակազմում իրականացված ընդունելությունների և հաղորդակցության այլ եղանակներով։
Զեկույցը փաստում է, որ անձանց դիմում-բողոքների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տվել բացահայտելու ոչ միայն անհատական, այլև համակարգային խնդիրներ և դրանց լուծման նպատակով գործադրելու Մարդու իրավունքների պաշտպանի մանդատով նախատեսված գործիքակազմը։
Մարդու իրավունքների պաշտպանը շարունակելու է իր պրոակտիվ գործունեությունը՝ ապահովելով անձանց իրավունքների արդյունավետ պաշտպանությունն ու խթանումը, ինչպես նաև հատուկ ուշադրություն դարձնելով Պաշտպանի աշխատակազմի կարողությունների և կիրառվող կառուցակարգերի շարունակական կատարելագործմանը։
Զեկույցն ամբողջությամբ հրապարակված է մարդու իրավունքների պաշտպանի պաշտոնական կայքէջում։
