Avstriyaya işgüzar səfəri çərçivəsində ER xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan Avstriyanın aparıcı “DerStandard” gündəlik qəzetinə müsahibə verib. Aşağıda jurnalistin suallarını və onların cavablarını təqdim edirik.
Sual: Şənbə günü Brüsseldə Ermənistan və Azərbaycan arasında yenə sülh danışıqları baş tutub. Danışıqlarda Sizin üçün ən vacib məqam nədir?
Cavab: Ermənistan və Azərbaycan Dağlıq Qarabağdakı erməni əhalisinin təhlükəsizliyini və hüquqlarını nəzərə almadan münasibətlərini tənzimləyə bilməz. Azərbaycan həmişə Ermənistanın ərazi iddialarından danışıb. Halbuki bizim üçün məsələ insanların təhlükəsizliyi və fundamental hüquqları ilə bağlıdır.
Sual: Bu günlərdə Dağlıq Qarabağa gedən mühüm nəqliyyat qovşağı olan Laçın dəhlizinin bağlanması ilə bağlı məlumatlar yayılıb. Orada hazırkı vəziyyət necədir?
Cavab: Laçın dəhlizi Dağlıq Qarabağı Ermənistan və dünyanın qalan hissəsi ilə birləşdirən yeganə həyat yoludur. O, yeddi ay əvvəl, 2020-ci ilin noyabrında imzalanmış atəşkəs bəyanatını pozaraq qanunsuz olaraq bağlanıb. İlkin olaraq Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi və Rusiya sülhməramlı qüvvələri Dağlıq Qarabağa ən azı müəyyən miqdarda ərzaq və dərman çatdıra biliblər. Lakin bir aydır ki, dəhliz tamamilə bağlanıb. Heç nə keçmir. Dağlıq Qarabağ faktiki blokadadadır.
Sual: Bir çıxış yolu görürsən?
Cavab: Humanitar vəziyyət çox ağırdır, humanitar fəlakətə yaxınıq. Ona görə də aydın beynəlxalq dəstək göstərmək təcilidir.
Sual: Bir çox beynəlxalq aktor vasitəçilik etmək istəyir: Aİ, ABŞ, həmçinin Rusiya. Bununla belə, hər kəs öz maraqlarını güdür. Bunu həmişə dəstək kimi görürsünüz, yoxsa bəzən sizə də təzyiq olur?
Cavab: Prosesin iki ölçüsü var: indi soruşduğunuz siyasi və humanitar. Mən bu iki cəhəti ayırardım. İlk növbədə, 120 min insanı aclıqdan xilas etmək üçün təcili humanitar müdaxiləyə ehtiyacımız var. O zaman biz regionda sabit sülhün bərqərar olmasında maraqlı olan hər kəslə danışıqları davam etdirə bilərik.
Sual: Davamlı sülh üçün ilkin şərt nədir?
Cavab: Başqa bir təhlükəli düşmənçilik dövrünə girməməyimiz vacibdir. Artıq Cənubi Qafqazda kifayət qədər qan tökülüb. Ərazi bütövlüyünün qarşılıqlı tanınması əsas olacaq. Regional nəqliyyat infrastrukturunun blokdan çıxarılması da vacibdir. Dağlıq Qarabağ ermənilərinin təhlükəsizliyi və hüquqları məsələsinə gəlincə, biz hesab edirik ki, bunun üçün ən yaxşı mexanizm beynəlxalq iştirakla dialoq olardı.
Sual: 2020-ci ildə Rusiyanın vasitəçiliyi ilə əldə olunan atəşkəsdən sonra baş nazir Nikol Paşinyan ciddi təzyiqlərə məruz qaldı, çoxları atəşkəsi “kapitulyasiya” kimi gördülər və bəzən şiddətli etirazlar baş verirdi. Bu gün Ermənistanda əhval-ruhiyyə necədir?
Cavab: Bəli, o vaxt ciddi böhran var idi. Təşkilatçılar arasında ekstremist qüvvələr də var idi. Hökumət binalarına da hücum edilib. Mən özüm də hücuma məruz qaldım, o vaxt parlamentin sədri idim. Qərara gəldik ki, xalqa müraciət edək. Demokratiya belə işləyir. Seçkilərin əsas məsələləri Paşinyanın sülh gündəmi və Ermənistanın demokratik islahatları davam etdirib-etdirməməsi olub. Bütün çətinliklərə baxmayaraq, hakim partiya azad və ədalətli seçkilərdə qalib gəldi. Təbii ki, bu gün də hökumətin ünvanına tənqidlər var ki, bu da sağlamdır. Lakin o dövrün böhranı aradan qaldırıldı.
Sual: O vaxtdan bəri Ermənistanın Rusiya ilə münasibətləri nə dərəcədə dəyişib? Axı sizin ölkəniz Moskvanın rəhbərlik etdiyi Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) üzvüdür.
Cavab: Erməni cəmiyyətindəki hazırkı müzakirələri izləsək, Rusiya sülhməramlılarının Dağlıq Qarabağdakı fəaliyyəti və Azərbaycanın Ermənistan ərazisini işğal etməsinə Rusiyanın reaksiyası ilə bağlı böyük məyusluq görə bilərik. Biz KTMT-yə müraciət etdik və baş katibin rəhbərlik etdiyi müşahidə missiyası var idi. Amma biz daha çoxunu gözləyirdik. Bu sirr deyil.
