Transparency International-in 2024-cü il Korrupsiya Qavrayışı İndeksi (CPI) korrupsiyanın dünya üzrə davam edən problemlərdən biri olduğunu bir daha vurğulayır və onun idarəetmə, iqtisadi inkişaf və iqlim tədbirləri üzərində dağıdıcı təsirini önə çəkir.
Azərbaycanın 2024-cü il CPI-dakı göstəriciləri narahatlıq doğurur. Ölkə 100 üzərindən cəmi 23 bal toplayaraq 180 ölkə arasında 154-cü yeri tutub. Bu göstərici, Azərbaycanın ictimai institutlarda, hüquq-mühafizə orqanlarında və məhkəmə sistemində köklü korrupsiya ilə mübarizədə çətinlik çəkdiyini açıq şəkildə nümayiş etdirir. Hökumətin korrupsiya ilə mübarizə aparacağına dair vədlərinə baxmayaraq, son illərdə əhəmiyyətli irəliləyiş müşahidə olunmayıb. Bu isə şəffaflığın və hesabatlılığın təmin olunması üçün fundamental problemlərin həll edilmədiyini göstərir.
Hesabatın ən diqqətçəkən məqamlarından biri korrupsiya ilə iqlim dəyişikliyi arasındakı sıx əlaqənin vurğulanmasıdır. Transparency International xəbərdarlıq edir ki, korrupsiya iqlim tədbirləri üçün ciddi təhlükə yaradır, çünki istixana qazı emissiyalarının azaldılması və uyğunlaşma tədbirlərinə ayrılan vəsaitlər tez-tez təyinatı üzrə istifadə olunmur və ya mənimsənilir.
Ekspertlər hesab edirlər ki, antikorrupsiya tədbirləri olmadan Azərbaycanın yaşıl iqtisadiyyata keçidi və beynəlxalq iqlim öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi ciddi çətinliklərlə üzləşəcək.
Transparency International-ın hesabatında Şərqi Avropa və Mərkəzi Asiya regionunda idarəetmə böhranının dərinləşdiyi qeyd olunur. Hesabat göstərir ki, bu regionda avtoritarizmin güclənməsi, hüquqi sistemin zəifləməsi və müstəqil institutların məhv edilməsi korrupsiyanın yayılmasına münbit şərait yaradır.
Azərbaycan bu tendensiyaların içərisində mühüm yer tutur. Beynəlxalq nəzarət qurumları ölkədə vətəndaş hüquqlarının məhdudlaşdırılması, məhkəmələrin müstəqilliyinin olmaması və siyasi rəqiblərə qarşı təzyiqlərin artması ilə bağlı narahatlıqlarını ifadə edirlər. Bütün bunlar elə bir mühit formalaşdırır ki, burada korrupsiya təkcə göz yumulmayan, hətta stimullaşdırılan bir mexanizmə çevrilir.
Transparency International-ın hesabatı göstərir ki, korrupsiya Azərbaycan üçün yalnız siyasi problem deyil – onun təsirləri daha geniş yayılaraq iqtisadi və sosial inkişafı təhlükə altına qoyur. Ölkə rəhbərliyinin bu problemə ciddi yanaşıb-yanaşmayacağı hələ də açıq sual olaraq qalır. Ancaq bir şey aydındır: bu məsələnin həlli Azərbaycanın gələcək inkişafı və sabitliyi üçün həlledici olacaq.
