Ermənistan Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyi 27 sentyabrda Azərbaycanın Artsaxa qarşı başlatdığı təcavüzün ildönümü ilə bağlı bəyanat yayıb.
Bəyanatda qeyd olunur ki, 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan, Türkiyənin birbaşa dəstəyi və Yaxın Şərqdən silahlı terrorçuların iştirakı ilə Artsax xalqını öz vətənində azad və təhlükəsiz yaşamaq hüququndan məhrum etmək məqsədi ilə Artsax Respublikasına qarşı genişmiqyaslı müharibə başlatdı.
“Sentyabrın 27-də başlayan və 44 gün sürən müharibə, Azərbaycanın törətdiyi beynəlxalq humanitar və insan haqları pozuntuları, müharibə cinayətləri və digər vəhşiliklərlə müşayiət olundu. Hərbi əməliyyatlar zamanı Azərbaycan Silahlı Qüvvələri qəsdən mülki infrastrukturu və dinc yaşayış məntəqələrini, o cümlədən paytaxtı Stepanakerti, qadağan olunmuş silahların istifadəsi də daxil olmaqla, raket atəşi ilə hədəfə aldı. Törədilmiş. kütləvi cinayətlər hərtərəfli sənədləşdirilərək beynəlxalq təşkilatlara və ixtisaslaşmış beynəlxalq təşkilatlara təqdim edildi. Bu istiqamətdə işlər müxtəlif beynəlxalq platformalarda davam etdiriləcəkdir.
44 günlük müharibə əvvəlcədən planlaşdırılmış və hazırlanmış bir hərbi təcavüz idi, bunun məqsədi Dağlıq Qarabağ məsələsini güc tətbiq etməklə və erməni əhalisini məhv etməklə beynəlxalq gündəmdən çıxarmaq idi. Bunu Azərbaycanın müharibədən əvvəlki və sonrakı siyasəti sübut edir”.
Bəyanatda vurğulanır ki, Azərbaycan heç vaxt münaqişənin sülh yolu ilə həllində maraqlı olmayıb və beynəlxalq ictimaiyyətin, xüsusən də ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədr ölkələrinin humanitar atəşkəs yaratmaq səylərinə daim maneələr törədib. Nəticədə də Rusiya, Fransa və ABŞ-ın təşəbbüsü ilə nazirlər səviyyəsində razılaşdırılmış üç atəşkəs razılaşması da heç vaxt tətbiq edilməyib.
“Artsaxa qarşı təcavüz nəticəsində Artsax erməniləri bir çox humanitar problemlərlə üzləşdilər. 90 mindən çox Artsax ermənisi daimi yaşayış yerlərini tərk etmək məcburiyyətində qaldı, onların çoxu indi Artsaxa qayıtdı. 40 mindən çox insan evindən və əmlakından məhrum edildi, məktəblər və xəstəxanalar da daxil olmaqla həyati əhəmiyyəti olan infrastrukturlar məhv edildi.
Bu baxımdan, Ermənistan Respublikası beynəlxalq humanitar və digər ixtisaslaşmış strukturların Artsaxa fasiləsiz daxil olmasına böyük əhəmiyyət verir ki, bu da müharibənin yaratdığı humanitar böhranın hərtərəfli, effektiv həlli kontekstində əsas əhəmiyyət kəsb edir.
Təxminən bir il sonra Azərbaycan həm 9 noyabr üçtərəfli bəyanatını, həm də beynəlxalq humanitar hüquqla bağlı öhdəliklərini pozaraq bir çox erməni əsirini və mülki şəxsi girov saxlamağa davam edir.
Azərbaycan hakimiyyəti nəinki Artsax xalqına qarşı düşmənçilik siyasətini davam etdirir, həm də nəzarət etdikləri ərazilərdəki erməni yaşayış məntəqələrinin adını dəyişir, dini ziyarətgahları, mədəni irsi məhv və təhqir edir. Bu hərəkətlər və erməni əhalisinin tamamilə etnik təmizlənməsi, Artsax ermənilərinin fiziki təhlükəsizliyinin və yaşamaq hüququnun təmin edilməsinin Azərbaycanın yurisdiksiyası altında mümkün olmadığını bir daha sübut edir”.
Qeyd olunur ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin hərtərəfli həlli Artsaxın statusunun müəyyən edilməsini nəzərdə tutur və yalnız sülh prosesi çərçivəsində əldə edilən razılaşmalar bölgədə sülh, təhlükəsizlik və inkişaf üçün yeni bir səhifə aça bilər.
“Ermənistan Respublikası ATƏT-in Minsk qrupu həmsədrlərinin mandatı çərçivəsində Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə nizamlanması prosesinə başlamaq mövqeyindədir. Eyni zamanda, bütün hərbi əsirlərin, mülki girovların geri qaytarılması və məcburi itkin düşmə hallarının ünvanlanması da daxil olmaqla humanitar məsələlərin təcili həlli çox böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Ermənistan Artsax xalqının hüquqlarının bərpası və qorunması, Artsax ermənilərinin vətənlərində azad, təhlükəsiz və ləyaqətlə yaşamaq hüququnun təmin edilməsi üçün ardıcıl fəaliyyətini davam etdirəcək və Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin ədalətli və hərtərəfli həllinə nail olmaq üçün səy göstərəcəkdir”,- XİN bəyanatında deyilir.
