Artsax münaqişəsi ətrafında, ilk baxışdan, münaqişənin siyasi həlli ilə birbaşa əlaqəsi olmayan inkişaflar baş verir, lakin həm digər, həm də konkret hallarda təfərrüatlar vacibdir. Xüsusilə, Berlin ilə Bakı arasında son zamanlar gərgin olan münasibətlərdən danışırıq. Məsələ burasındadır ki, Azərbaycanla Almaniya Federativ Respublikası arasındakı gərginlik yanvar ayında Almanyanın federal hakimiyyət orqanları tərəfindən Bundestaqın iki üzvü Eduard Lintner və Karin Ştrentsi Azərbaycanın xeyrinə lobbiçilik etmək üçün böyük miqdarda rüşvət almaqda günahlandırılması ilə başladı. Bundestaq, hər iki deputatı toxunulmazlıqdan məhrum etdi, bu da əlbəttə ki, Əliyev rejiminin təmsilçilərini gərginləşdirdi, çünki aydın oldu ki, alman hüquq-mühafizə orqanların əlində deputatların günahını təsdiqləyən ciddi dəlillər var. Üstəlik, Ştrents məsələsində Bundestaqda lobbiçilikdən söhbət gedirsə, Lintnerlə problemin coğrafiyası daha genişdir, çünki o, yalnız Azərbaycandan rüşvət almaqda deyil, həm də Avropa Parlamenti üzvlərinə rüşvət verməkdə günahlandırılır.
Bütün bunlar bu və ya digər şəkildə, Bakı üçün onsuz da "normal" hala gələn başqa bir korrupsiya qalmaqalına çevrilə bilərdi, lakin gözlənilməz hadisə baş verdi və korrupsiyada ittiham olunan deputatlardan biri "qəflətən" öldü. Keçən bazar günü Karin Ştrents Kubadan Almaniyaya uçan təyyarədə qəflətən öldü, bu hələ qeyri-rəsmi olsa da, ciddi şübhələr doğurdu, xüsusən bu ilk dəfə deyիldir ki, Bakı “narahat edən” insanların ölümündə günahkar olduğuna dair şübhələrin mərkəzindədir. Xüsusilə, İlham Əliyevin ofşor hesabları və Əliyevlə Malta Baş naziri arasındakı əlaqəni araşdıran Malta jurnalisti Dafne Karuane Galitsiya 2017-ci ildə öldürüldü. Düzdür, nəticədə Malta Baş naziri ictimai təzyiqlər nəticəsində istefa etdi, amma həqiqət budur ki, bu iş jurnalistin qətlindən sonra “basdırıldı”.
Göründüyü kimi rəsmi Berlin Bundestaq üzvünün ölümünə daha ciddi yanaşır və bu bir neçə gün əvvəl, Bakıya açıq şəkildə göstərildi. Almaniyanın Azərbaycandakı səfiri "erməni işğalından azad edilmiş Azərbaycan ərazilərinə" getməkdən imtina etdi, bu da ciddi diplomatik qalmaqala səbəb oldu. Artıq üçüncü gündür ki, səfir Wolfgang Manig Azərbaycan hakimiyyətinin nəzarətində olan media qurumları və cib siyasətçiləri tərəfindən hədəf alınıb. Elə vəziyyət yaranıb ki, Azərbaycanla Almaniya Federativ Respublikası arasındakı münasibətləri minimuma endirmək üçün çağırışlar edilir. Xüsusilə, Azərbaycanın keçmiş xarici işlər naziri Tofiq Zülfuqarov iddia edir ki, Maningi “persona non grata” (arzuolunmaz şəxs) elan etmək mümkün olmadığı üçün Bakı səfirin təmsil etdiyi ölkənin maraqlarını tam həyata keçirməsinin qarşısını almaq üçün tədbirlər görülməlidir.
Rəsmi Berlinin Azərbaycanın bu hücumlarına necə reaksiya göstərəcəyi hələlik bəlli deyil. Hər halda, Almaniyanın onun və səfirinə qarşı kampaniyanı cavabsız qoyacağını düşünmək çətindir. Karin Ştrentsin ölümünün sadəcə bir qəza olmadığı ortaya çıxsa, bunun içində insan amili olsa, vəziyyət daha gərginləşəcək. Məsələn, eyni zamanda, mart ayının əvvəlində Ştrentsinin bütün ofislərini və mənzilini araşdıran alman hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları, indi korrupsioner deputatın uzaq Kubanın sahillərində nə axtardığını öyrənməyə çalışırlar.
