Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi Ani Badalyan Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Ayxan Hacızadənin Ermənistanın atəşkəs rejimini pozması və guya Ermənistanın üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirməməsi barədə yalan iddialarla bağlı bəyanatlarına cavab verib. Bu barədə “Armenpress” xəbər agentliyi məlumat yayıb.
Sual –Xanım Badalyan, Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi Ermənistan Respublikasının baş nazirinin martın 18-də verdiyi bəyanata cavab olaraq Ermənistan Respublikasını yenidən atəşkəs rejimini pozmaqda ittiham edib. Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi də bu gün belə bəyanatla çıxış edib. Bu cür ittihamların irəli sürülməsi üçün hansı əsaslar var?
Cavab – Ermənistan Respublikası hökuməti ən yüksək səviyyədə bəyan edib ki, onun vəziyyəti gərginləşdirmək niyyəti və məqsədi yoxdur və sülh gündəliyinin prinsiplərinə uyğun olaraq fəaliyyətini davam etdirir. ER Ordusu Hökumətə tabe olan bir orqandır və bu məntiqlə fəaliyyət göstərir. Ermənistan Müdafiə Nazirliyi Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin atəşkəs rejiminin pozulması ilə bağlı verdiyi xəbərləri əsaslandıran faktların Ermənistana ötürüləcəyi təqdirdə onları araşdırmağa hazır olduğunu açıqlayıb. Qeyd etməliyəm ki, indiyədək Azərbaycan tərəfindən Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən atəşkəs rejiminin pozulması ilə bağlı Ermənistana heç bir faktiki məlumat verilməyib. Azərbaycan həmçinin Ermənistan Respublikasının 22 iyun 2024-cü ildə atəşkəs rejiminin pozulması hallarının və/və ya bu kimi məlumatların araşdırılması üçün birgə mexanizm yaratmaq təklifinə cavab verməyib.
Sual – Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü ER Baş nazirinin Aparatının bəyanatını şərh edərkən Ermənistanı mürəkkəb və praktiki olaraq mümkün olmayan təşəbbüslər irəli sürməkdə ittiham edib.
Cavab – Ermənistan və Azərbaycan “Sülhün və dövlətlərarası münasibətlərin bərqərar edilməsi haqqında” saziş layihəsi üzrə razılaşmanı və layihə üzrə razılaşmana dair danışıqların başa çatdığını rəsmən elan ediblər. Məntiqlə razılaşdırılmış sənəd imzalanmalıdır və Ermənistan Respublikası onun imzalanma yeri və vaxtı ilə bağlı məsləhətləşmələrə başlamağı təklif edir. Aydındır ki, təklif olunan proses nə mürəkkəb, nə də praktiki olaraq mümkünsüz deyil.
Sual – Azərbaycan XİN sözçüsü ATƏT-in Minsk Qrupunun buraxılması və ER Konstitusiyasına əlavə və dəyişikliklərin edilməsi zərurətindən danışıb. Ermənistan Respublikasının bu məsələdə mövqeyi necədir?
Cavab – Ermənistan Respublikası ən yüksək səviyyədə ATƏT-in Minsk Qrupunun buraxılması məsələsinə baxmağa hazır olduğunu bəyan edib. Ermənistan sadəcə əmin olmaq istəyir ki, bu, münaqişənin “Qərbi Azərbaycan” deyilən diskurs altında Ermənistan Respublikasının ərazisinə köçürülməsi deyil, faktiki və de-yure başa çatması deməkdir.
Ermənistan Respublikasının Konstitusiyası ilə bağlı Ermənistan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin 26 sentyabr 2024-cü il tarixli qərarı ilə Ermənistan Konstitusiyasında heç bir ölkəyə qarşı ərazi iddialarının olmadığı aydın şəkildə göstərilib. Əksinə, Ermənistan Respublikası hesab edir ki, məhz Azərbaycan Konstitusiyasında Ermənistana qarşı ərazi iddiaları var. Amma biz həm də inanırıq ki, sülh sazişinin razılaşdırılmış mətni bu məsələni həll edir. Niyə? Çünki razılaşdırılmış mətndə göstərilir ki, Ermənistan və Azərbaycan SSRİ respublikalarının sərhədləri boyunca bir-birinin ərazi bütövlüyünü tanıyır, bir-birlərinə qarşı ərazi iddiaları yoxdur və gələcəkdə belə iddialarla çıxış etməyəcəklər. Bundan əlavə, sazişin mətnində vurğulanır ki, tərəflər sazişin müddəalarına əməl etmədiklərinə görə öz daxili qanunvericiliklərinə istinad edə bilməzlər. Onu da xatırladım ki, Ermənistan Respublikası Konstitusiyasının 5-ci maddəsinə əsasən, ratifikasiya olunmuş beynəlxalq müqavilələr ilə Ermənistan Respublikasının qanunvericiliyi arasında ziddiyyət yarandıqda, beynəlxalq müqavilənin müddəaları üstünlük təşkil edir. Demək istədiyim odur ki, Ermənistan Respublikasının Konstitusiyası sülh sazişinin imzalanmamasına maneə kimi göstərilə bilməz. Əksinə, Konstitusiya ilə bağlı narahatlıqları belə aradan qaldırmağın ən təsirli yolu sülh sazişinin imzalanmasıdır.
Sual – Azərbaycan həmçinin Ermənistanı regional kommunikasiyaların açılması ilə bağlı öhdəliklərini yerinə yetirməməkdə və Azərbaycanın qərb rayonları ilə Naxicevan arasında mürəkkəb və uzun nəqliyyat marşrutları təklif etməkdə ittiham edir.
Cavab – Ermənistanın regional iqtisadi və nəqliyyat kommunikasiyalarının açılması məsələsində birtərəfli öhdəliyi yoxdur. Azərbaycanın qərb rayonları ilə Naxicevan arasında nəqliyyat əlaqəsi üçün ayrıca gündəm regional nəqliyyat və iqtisadi əlaqələrin açılmasına dair geniş gündəliyin bir hissəsidir, o cümlədən Ermənistan Respublikasının kommunikasiyaların açılması da daxildir. İkincisi, Ermənistan birinci mərhələdə Zangelan-Meğri-Ordubad-Yerasx dəmir yolu ilə yük daşımalarına başlamağı təklif edib. Bu, Zəngəlan və Ordubad arasında mümkün olan ən qısa dəmir yoludur. Magistral yollara gəlincə, bizim yollarımız, relyefimiz var və bizi dağlıq ölkə olmaqda ittiham etmək heç də ciddi deyil.
Sual – Azərbaycan Ermənistanı militarizasiyada və sərhədyanı ərazilərdə hücum silahları yerləşdirməkdə ittiham etməkdə davam edir və bunu Ermənistanın güc tədbiqi ssenarisinə hazırlaşdığını əsaslandırmaq kimi qiymətləndirir.
Cavab – Hansı problemi həll etmək üçün güc ssenarisi? Ermənistan Respublikasının gündəliyində olan hansı məsələni güc yolu ilə həll etmək olar? Bu cür şərh yalnız Ermənistan Respublikasının 200 kvadrat kilometrdən çox işğal olunmuş əraziləri məsələsi ilə bağlı verilə bilərdi, Ermənistan Respublikası bu məsələnin güc yolu ilə həlli problemi yaratmadığını açıq şəkildə bəyan etmişdir, çünki sərhədlərin müəyyən edilməsi prosesi və hazırda sülh sazişinin razılaşdırılmış mətni bu məsələnin sülh yolu ilə həlli üçün bütün imkanları yaratmışdır. Ermənistan mümkün təcavüzlə üzləşmək üçün güc ssenarisinə hazırlaşa bilər və bu, istənilən ölkənin qanuni hüququdur və Ermənistanın sərhədyanı ərazilərdə atdığı bütün addımlar müstəsna olaraq müdafiə məntiqinə uyğundur.
Onu da xatırlatmaq yerinə düşər ki, hələ 2021-ci ildə Ermənistan sərhədyanı ərazilərdən qoşunların güzgü prinsipi üzrə çıxarılmasını təklif etmişdi, Azərbaycan bununla razılaşmamışdı. Bu kontekstdə regionun militarizasiyası narahatlıq doğura bilər və məhz bu problemi həll etmək üçün Ermənistan Azərbaycana silahlara qarşılıqlı nəzarətin ikitərəfli mexanizminin yaradılmasını təklif edib, lakin Azərbaycan hələ ki, müsbət cavab verməyib. Ermənistan Respublikası hərbiləşdirmir, əksinə, ordunun transformasiyası strategiyasını həyata keçirir. Mən Ermənistan Respublikasının sülh gündəliyinə sadiqliyini bir daha təsdiqləyirəm və Azərbaycanı sülh və dövlətlərarası münasibətlərin qurulması haqqında Sazişin razılaşdırılmış mətninin imzalanmasının yeri və vaxtı ilə bağlı məsləhətləşmələrə başlamağa çağırıram.
