27 il əvvəl 1994-cü ildə mayın 12-də Rusiya Federasiyasının vasitəçilik səyləri səbəbiylə Dağlıq Qarabağ Respublikası (Artsax), Azərbaycan və Ermənistan tərəfindən imzalanmış hərbi əməliyyatların tamamilə dayandırılmasına dair müddətsiz üçtərəfli razılaşma qüvvəyə mindi.
Sazişin imzalanmasından əvvəl 1994-cü ildə MDB Dövlət Başçıları Şurası atəşin dayandırılması ilə bağlı qərar qəbul etdi. 1994-cü ilin aprelin 15-də Ermənistan, Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ (Artsax), Qırğızıstan parlament sədrləri, Rusiya Federasiya Şurasının sədri, Rusiya Prezidentinin Dağlıq Qarabağ üzrə səlahiyyətli nümayəndəsi və MDB Şurası Katibliyinin rəhbəri tərəfindən Bişkek Protokolu imzalanmdı.
Daha sonra, tərəflər, xüsusən 1994-cü ildə dəfələrlə atəşkəsin qorunması barədə öhdəliklərini təsdiqlədilər. Atəşkəsin möhkəmləndirilməsinə dair müqavilə 6 fevralda imzalanıb. 2016-cı ildə dörd günlük müharibə Azərbaycanın Artsaxa qarşı başlatdığı hərbi hücumdan (dördgünlük müharibə) sonrakı eskalasiyasından sonra, Rusiyanın vasitəçiliyi ilə yenidən hərbi əməliyyatların dayandırılması və atəşkəsin qorunması barədə razılıq əldə edildi.
Azərbaycanın Artsax Respublikası və Artsax xalqına qarşı ilk hərbi təcavüzünü dayandıran müddətsiz razılaşma beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən vacib bir sənəd olaraq qəbul edildi.
2020-ci ilin sentyabrın 27-də Türkiyənin beynəlxalq terrorçularının birbaşa iştirakı ilə, Azərbaycan 1994-cü il sazişi kobud şəkildə pozaraq Artsaxa qarşı yeni geniş miqyaslı hərbi təcavüz başlatdı.
Azərbaycan öz hərəkətləri ilə BMT Nizamnaməsinin müddəalarını, eləcə də ATƏT, Avropa Şurası və bütün beynəlxalq ictimaiyyət qarşısında götürdüyü öhdəlikləri pozdu.
Azərbaycanın qanunsuz hərəkətləri, pacta sunt servanda prinsipinin pozulması (müqavilələrə riayət edilməlidir), təcavüzkar müharibənin başlanması, beynəlxalq terrorçularla əməkdaşlığı, mülki şəxslərin və infrastrukturların hədəfə alınması, qanunsuz olaraq mülki şəxslərin tutulması, mədəni irsin məhv edilməsi və qanunsuz işğalı beynəlxalq hüquqi məsuliyyətə cəlb olunan cinayətlərdir.
2020-ci ildə noyanrın 10-də Rusiya Federasiyasının vasitəçiliyi ilə imzalanmış bəyanat Azərbaycanı əvvəlki öhdəliklərini, törətdiyi hərbi cinayətləri, kütləvi vəhşilikləri və beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərini davamlı şəkildə pozduğuna görə məsuliyyətdən azad etmir.
Azərbaycanın Artsaxa qarşı yeni silahlı təcavüzünün nəticələri qanunsuzdur, çünki bunlar insan haqlarının kobud şəkildə pozulmasıdır.
Bakının bu qanunsuz hərəkətləri qəbuledilməzdir və beynəlxalq təşkilatlar, beynəlxalq birliyi tərəfindən pislənməlidir.
