TRIPP layihəsinə start verilib, avqustun 8-də Vaşinqton Sülh Sammitinin nəticəsi olaraq yaradılıb və bizim həyata keçirəcəyimiz və hazırda üzərində işlədiyimiz ilk fəaliyyət layihənin necə həyata keçiriləcəyini göstərməli olan, belə demək mümkünsə, yazılı tənzimləyici baza yaratmaqdır. Bunu baş nazir Nikol Paşinyan regional əməkdaşlıq üzrə konfransda Ermənistanda TRİPP-in həyata keçirilməsi mərhələsini təqdim edərkən deyib.
"Xatırlatmaq istərdim ki, həmin bazanın yaradılmasının ilk mərhələsi Vaşinqton Bəyannaməsidir, burada ümumi çərçivə təsvir olunur. Bundan sonra nə baş verəcək? Bundan sonra Ermənistan və ABŞ tərəfindən TRIPP şirkəti və ya TRIPP tərəfdaşlığı olacaq birgə hüquqi şəxs yaradılacaq. Adı yekunlaşmaq üzrədir, Ermənistan-ABŞ birgə yaradılmış şirkət olacaq və şirkəti idarə edəcək direktorlar şurası olacaq.
Direktorlar şurasında Ermənistan və ABŞ təmsil olunacaq və təbii ki, direktorlar şurasında bölgü də hazırda müzakirə olunan səhmlərdən asılı olacaq.
Amma qeyd etmək lazımdır ki, Ermənistan strateji əhəmiyyət kəsb edən məsələlərdə həlledici səs vermək hüququna malik olacaq. Bu, çox mühüm anlaşma və çox vacib qeyddir”, - deyə o bildirib.
Paşinyanın sözlərinə görə, növbəti nüans ondan ibarətdir ki, layihənin bir neçə inkişaf istiqaməti olacaq: dəmir yolları, elektrik xətləri, boru kəmərləri, o cümlədən qaz kəmərləri, neft kəmərləri, kabellər, eləcə də digər nəqliyyat kommunikasiyaları.
“Ən böyük çaşqınlıq ondan ibarətdir ki, bir çox insanlar TRIPP layihəsini bir təbəqə, bir sahədə baş verən və ya həyata keçirilən layihə kimi təsəvvür edirlər.Əslində, təbii ki, bunu prinsipial olaraq istisna edən heç bir hal yoxdur, amma praktikada onu həyata keçirmək mümkün olmayacaq.
Məsələn, dəmir yolu məsələsində, marşrutlardan danışanda dəmir yolunun hardan keçəcəyini dəqiq deyə bilərik. Bu, bizim cənub dəmir yolumuzdur, Sovetlər İttifaqı dövründə mövcud olan şərti Nrnadzor-Karçevan hissələrində “Sülhün kəsişməsi” layihəsində göstərilib, təbii ki, dəmir yolu orada olacaq, orada tikiləcək, bərpa olunacaq.
Niyə açıq-aydın, çünki başqa yerdə dəmir yolunun olması praktiki olaraq mümkün deyil və ya bunun praktiki olaraq mümkün olduğunu təsəvvür etsək belə, o zaman həmin dəmir yolu onlarla dəfələrlə baha olacaq.
Amma başqa bir hal da var ki, orada olanlar bilir ki, relyef baxımından ərazi hətta dəmir yolu üçün də kifayət qədər məhduddur, bu yerdə bütün infrastruktur və layihələri həyata keçirmək mümkün deyil, ona görə də təbii ki, bu, texniki-iqtisadi əsaslandırma məsələsidir.
Məsələn, qaz kəmərləri, neft kəmərləri, elektrik xətləri digər marşrutlar boyunca həyata keçirilə bilər ki, bu da texniki-iqtisadi və mühəndislik baxımından daha səmərəli və əlverişli olacaqdır. Başqa yerlər dedikdə, mən Ermənistan Respublikasının istənilən başqa ərazisini nəzərdə tuturam.
Bu, mütləq vurğulamaq istədiyim vacib bir nüansdır”, - deyə Paşinyan vurğulayıb.
Paşinyan Ermənistan Respublikasının hər hansı qurumunun Ermənistan Respublikasının Konstitusiyası və qanunvericiliyinə əsasən bu ərazilərdə hər hansı funksional məhdudiyyətin olub-olmayacağı mövzusuna da toxunub.
“Mən aydın, birmənalı cavab vermək istəyirəm ki, bu da yanlış şərhə əsas vermir: yox”.
