Türkiyə bölgəyə qoşun yeritmək istəyir, ancaq Moskvanın bununla razılaşması çətindir. “Forbes” xəbər verir ki, Rusiya Elmlər Akademiyası Dünya İqtisadiyyatı və Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunun baş elmi işçisi Stanislav Pritçin deyir ki, Bakı üçün Türkiyənin hərbi yardımı artıq İkinci Artsax müharibəsi dövründəki qədər əhəmiyyətli deyil.
Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın İkinci Artsax müharibəsi dövründə Azərbaycanın nəzarəti altına keçən ərazilərə - Şuşi şəhərinə səfəri həm də bölgədən kənarda diqqət mərkəzindədir. Ərdoğanın Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev ilə danışıqları daha vacib sayıldı, çünki əvvəlki bütün ikitərəfli razılaşmalardan fərqli olaraq, türk qoşunlarının Azərbaycanda yerləşdirilməsi üçün qanuni imkan yaradan Şuşi Bəyannaməsi qəbul olundu.
Bəyannamənin bəndlərindən birində bildirilir ki, “tərəflər müdafiə qabiliyyətini, hərbi təhlükəsizliyi, birgə təlim və tədrisi gücləndirmək, iki ölkənin silahlı qüvvələrinin ümumi potensialını artırmaq, müasir texnologiyalara əsaslanan sıx əməkdaşlıq etmək üçün kadr mübadiləsinə kömək edəcəklər”.
Şuşi danışıqlarının açıq hissəsində Azərbaycanda türk qoşunlarının yerləşdirilməsindən söhbət getməyib. Ancaq ertəsi gün Ərdoğan dedi: "Bu məsələ [baza yaratmaq versiyası] bəyannamə çərçivəsindən kənara çıxmır. Bu mövzu Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev və Rusiya Federasiyasının prezidenti Vladimir Putin arasında aparılan məsləhətləşmələr zamanı inkişaf etdirilə bilər. Danışıqlarımız zamanı bu fərqli bir şəkildə edilə bilər”.
Stanislav Pritçinin sözlərinə görə, bu ölkədə türk qoşunlarının mövcudluğundan Bakı üçün strateji bir fayda yoxdur. Azərbaycan bunun üçün əsas məsələni - birinci müharibə zamanı itirdiyi Dağlıq Qarabağ bölgəsinin qaytarılmasını artıq həll edib və indi bütün bölgənin inteqrasiyası üçün zəmin hazırlayır. Türk ordusunu cəlb edərək Azərbaycan ordusunun potensialını gücləndirməyə ehtiyac yoxdur. Bakının xarici hərbi yardım tələb edən başqa heç bir məsələsi yoxdur. Beləliklə, bazanın yerləşdirilməsinin təşəbbüskarının müttəfiqini razılığa razı salmağa çalışdığı Ankaradır.
Açıqdır ki, türk qoşunlarının Cənubi Qafqazda olması, yeni status-kvo altında dinc həyata qayıtmağa başlayan bölgədə əlavə gərginliyin yaradılması Moskva üçün ən yaxşı inkişaf olmayacaq. Məsələ Rusiya-Türkiyə danışıqları zamanı müzakirə edilsə, böyük ehtimalla Moskva Türkiyənin planlarına qarşı çıxacaq. Rusiya Xarici İşlər Naziri Sergey Lavrovun türk qoşunlarının yerləşdirilməsi ilə bağlı məlumatları şərh edərkən bunu "şayiələr" adlandırması əbəs yerə deyil.
Etiraf edilməlidir ki, Türkiyə Cənubi Qafqaz bölgəsində güclənmək üçün daha bir addım atdı. Bununla birlikdə, son söz, Rusiyanın və regional oyunçuların, ilk övbədə Azərbaycanındır. Onların türk həmkarına "yox" demək imkanı var.
