The Insider-ը ծավալուն հետաքննություն է հրապարակել՝ ներկայացնելով Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններին միջամտելու Ռուսաստանի ծրագրերը և բացահայտելով գործընթացում ներգրավված ռուսական տարբեր դերակատարների:
Հոդվածի թարգմանության երկրորդ հատվածը ներկայացնում ենք ստորև:
ՌԴ թեկնածուներ. մեկը՝ ԱԴԾ-ի հետ կապված, մյուսը՝ բռնաբարության համար դատապարտված
Այս տարվա ապրիլին Նիկոլ Փաշինյանի Մոսկվա կատարած այցի ժամանակ նրա և Պուտինի միջև լեզվակռիվ եղավ։ Պուտինը առաջարկեց, որ ռուսամետ ուժերին թույլատրվի մասնակցել ընտրություններին։ Փաշինյանը հակադարձեց, որ Հայաստանի Սահմանադրությունն արգելում է այլ երկրների քաղաքացիներին մասնակցել խորհրդարանական ընտրություններին, առավել ևս՝ վարչապետ նշանակել օտարերկրյա անձնագիր ունեցող մեկին։ Պուտինը չհիշատակեց նրա անունը, բայց բոլորը հասկացան, որ նա նկատի ուներ միլիարդատեր Սամվել Կարապետյանին, որը հիմնադրել է «Ուժեղ Հայաստան» ընտրական դաշինքը և մտադիր է դառնալ վարչապետ, եթե հաղթի։
.jpg)
Նա ներկայումս կալանքի տակ է իշխանությունը զավթելու հրապարակային կոչերի և փողերի լվացման համար։ Կարապետյանը ծնվել է 1965 թվականին Հայաստանի Տաշիր քաղաքում և իր բիզնես կարիերան սկսել է էմալապատ իրերի վաճառքով։ 1990-ականների սկզբին նա տեղափոխվել է Կալուգա և դարձել Ռուսաստանի քաղաքացի։ «Տաշիր» ապրանքանիշի ներքո քաղաքում բացվել են խանութներ, ռեստորաններ, առևտրի կենտրոններ և աղյուսի գործարան։ Այնուհետև նա տեղափոխվել է Մոսկվա և ի վերջո դարձել մայրաքաղաքի տասը խոշորագույն շինարարներից և կառուցապատողներից մեկը։ Ավելին՝ «Տաշիրը» «Գազպրոմի» խոշոր կապալառուներից մեկն է, իսկ Կարապետյանն ինքը «Ֆորա Բանկի» բաժնետոմսերի 71.29 %-ի սեփականատերը (բանկը 2024 թվականի նոյեմբերին ընդգրկվել է ԱՄՆ ֆինանսների նախարարության պատժամիջոցների ցանկում)։
.jpg)
Կարապետյանի անձնական կարողությունը ներկայումս գնահատվում է 4.1 միլիարդ դոլար, և նա խոստացել է մի քանի միլիոն ներդնել «Ուժեղ Հայաստանի» առաջխաղացման համար։ Անցյալ տարվա հունիսին վարչապետ Փաշինյանը պահանջեց Հայ Առաքելական Եկեղեցու (ՀԱԵ) առաջնորդ Գարեգին Բ-ի հրաժարականը այն բանից հետո, երբ լուրեր տարածվեցին, որ նա երեխա ունի և այդպիսով խախտել է կուսակրոնության իր ուխտը։
Կարապետյանը վճռականորեն պաշտպանեց կաթողիկոսին և խոստացավ ամբողջ ուժով պայքարել «անաստված» կառավարության դեմ։ Շուտով միլիարդատիրոջ տունը խուզարկվեց, և նա ձերբակալվեց։ «Սամվելը երբեք չի զբաղվել քաղաքականությամբ. նրա գործը պաշտոնյաների և անվտանգության ուժերի հետ կապեր հաստատելը և գումար վաստակելն է։ Նա երբեք չի մերժել Կրեմլի նրբանկատ ֆինանսական խնդրանքները։ Ըստ երևույթին, նրան ճնշելով՝ ստիպել են ստեղծել «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքը՝ Փաշինյանին հակազդելու համար»,- The Insider-ին ասել է միլիարդատիրոջ մերձավոր շրջապատին ծանոթ աղբյուրը։ 1999 թվականին Կարապետյանը արտասահմանյան անձնագիր է ստացել Կալուգայում։ Արտահոսած օֆլայն տվյալների բազաների համաձայն՝ նրա անձնագրի գործի «աշխատանքի վայր» բաժնում Ներքին գործերի նախարարության կողմից կա նշում՝ «ԱԴԾ տեղեկատվական կենտրոն»։ Այս նշումը նշանակում է, որ եթե քաղաքացին ենթարկվում է ստուգման, ապա նախ պետք է կապ հաստատել ԱԴԾ-ի հետ։ Ինչպես խմբագրին բացատրեց Ներքին գործերի նախարարության աշխատակիցը, սա սովորաբար այն նշանն է, որն օգտագործվում է ԱԴԾ-ի վերահսկողության տակ աշխատող օտարերկրացիների կամ գաղտնի լրտեսների համար։
Կրեմլի մեկ այլ ընկեր՝ «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանը, կտրականապես դեմ է վարչապետ Փաշինյանին և նույնպես մասնակցում է ընտրություններին։ Ծառուկյանն ունի բավական բուռն կարիերա. նա ծառայել է ոստիկանությունում և 1979 թվականին դատապարտվել է երկու ռուս զբոսաշրջիկների կողոպուտի և խմբային բռնաբարության համար։ Նա իր բանտարկությունը կրել է Նիժնի Տագիլի մոտ գտնվող «Կրասնայա ուտկա» բանտում։
Ավելին՝ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո, երբ Ծառուկյանն արդեն ընդգրկվել էր Հայաստանի 100 ամենահարուստ մարդկանց ցանկում, դատարանը նրան արդարացրեց։ Սակայն նրա գործում կա ևս մեկ թերություն. 2004 թվականի նոյեմբերին «Հայկական ժամանակ» թերթի այն ժամանակվա գլխավոր խմբագիր Նիկոլ Փաշինյանի «Նիվա» մեքենան պայթեցվեց Երևանի կենտրոնում։ Փաշինյանը նման հրաման տալու համար մեղադրեց Ծառուկյանին, որը դժգոհ էր նրա հոդվածներից մեկից, սակայն քրեական գործը մնում է չբացահայտված։
.jpg)
Հայաստանում Ծառուկյանն իր կարողությունը կուտակել է կաթնամթերքի և կոնյակի արտադրության ոլորտում, իսկ Ռուսաստանում նա երեք ընկերությունների՝ «Տիխիվզ»-ի, «Ժ Ինվեստ»-ի և «Էլիտ Ստրոյ»-ի հիմնադիրներից մեկն է, որոնք մայրաքաղաքային շրջանում կառուցում են շքեղ բնակարաններ։
Ծառուկյանը հաճախակի հյուր է Մոսկվայի բարձրաստիճան գրասենյակներում, և 2019 թվականի փետրվարին նրա «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը համագործակցության հուշագիր է ստորագրել «Եդինայա Ռոսիա»-ի հետ։ Հարևան երկրների հետ մշակութային կապերի արդեն լուծարված նախագահի վարչությունից արտահոսքերը, որոնց լրտեսական գործունեության մասին հաղորդել է The Insider-ը, պարունակում են Ծառուկյանի անձնագրի պատճենը և նրա 2017 թվականի ընտրարշավի ֆինանսական գնահատականը։
.jpg)
Գումարը Երևան է ուղարկվել Հին հրապարակում գտնվող հատուկ հիմնադրամից, սակայն հավանական է, որ «Ծառուկյան» դաշինքի համար նախատեսված միջոցները յուրացվել են հենց նախագահի աշխատակազմի ներսում, քանի որ նա կարողանում է ֆինանսավորել իր նախընտրական քարոզարշավը։
