ԵՄ ընդլայնման և հարևանության քաղաքականության հարցերով հանձնակատար Մարթա Կոսը նշել է, որ ուրախ է կրկին Հայաստան այցելելու համար և տեսնելու այն առաջընթացը, որը երկիրը գրանցել է վերջին կես տարվա ընթացքում։
ՀՀ փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանի հետ համատեղ հայտարարության ընթացքում Կոսն ասել է․
«Սեփական աչքերով տեսնում եմ, թե ինչպես է ընթանում Հայաստանի վերափոխման գործընթացը։ Այս վեց ամսվա ընթացքում, ինչ վերջին անգամ այստեղ էի, շատ բան է փոխվել, և աշխարհն ավելի անկայուն է դարձել, ինչը ևս մեկ անգամ ցույց է տալիս, թե որքան կարևոր է մեր աշխատանքը Հարավային Կովկասում։ Դա նաև ցույց է տալիս, թե որքան կարևոր է ունենալ վստահելի գործընկերներ և բարեկամներ, և մենք Հայաստանին այդպիսին ենք համարում։ Թույլ տվեք սրտանց շնորհակալություն հայտնել ձեզ՝ տարածաշրջանից եվրոպացի քաղաքացիների տարհանման հարցում ցուցաբերած աջակցության համար։
Սա իսկապես կարևոր տարի է Հայաստանի համար։ Մայիսին Հայաստանը կհյուրընկալի Եվրոպական քաղաքական համայնքի հանդիպումը, որին կհաջորդի ԵՄ-Հայաստան առաջին գագաթնաժողովը։ Սա ցույց է տալիս, թե որքան կարևոր է դարձել այս տարածաշրջանը Եվրոպայի համար, և որքան է խորացել մեր գործընկերությունը։ Հյուսիսում և հարավում շարունակվող պատերազմների պայմաններում Հարավային Կովկասով անցնող առևտրային ուղիներն առավել կարևոր են, քան երբևէ։ Փոխվարչապետ Գրիգորյանի հետ քննարկել ենք, թե ինչպես կարելի է բարելավել ենթակառուցվածքները՝ Եվրոպայի և Ասիայի միջև փոխադրումների ժամանակն ու ծախսերը կրճատելու համար։ 2022 թվականից այս երթուղով բեռնափոխադրումները քառապատկվել են։ Պատկերացնո՞ւմ եք՝ չորս տարում՝ չորս անգամ աճ։ Ճիշտ ներդրումների դեպքում, փորձագետների կարծիքով, մինչև 2030 թվականն այն կարող է եռապատկվել, ինչը շահավետ կլինի ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ Եվրոպայի համար։
Սակայն մեր աշխատանքը միայն առևտրին և տնտեսությանը չի վերաբերում։ Ես այն դիտարկում եմ նաև որպես խաղաղությանը նպաստող գործոն։ Հայաստանը և Ադրբեջանը կարևոր քայլեր են ձեռնարկել խաղաղության և կայունության ուղղությամբ, և ես ցանկանում եմ մեծապես ողջունել այդ ջանքերը։ Եվրոպան ցանկանում է աջակցել։ Մենք պատրաստ ենք ներդրումներ կատարել տարածաշրջանային կապակցվածության մեջ՝ նպաստելու կայուն խաղաղությանը, կայունությանը և բարգավաճմանը։ Այդպես է կառուցվել նաև Եվրամիությունը՝ խաղաղության, կայունության և բարգավաճման վրա։ Սահմանային անցակետերի բացումը, կամուրջների և ժամանակակից ճանապարհների կառուցումը կարող են կապել ոչ միայն շուկաները, այլև մարդկանց։ Տնտեսական կապերի ամրապնդմամբ կարելի է նաև նվազեցնել հակամարտությունների ռիսկը։ Եվրոպան դա լավ գիտի սեփական պատմությունից։
Միևնույն ժամանակ, աջակցում ենք Հայաստանի տնտեսության աճին։ 2024 թվականի ապրիլին հայտարարված աճի և դիմակայունության ծրագրից ի վեր ԵՄ աջակցությունն արդեն օգնել է 7000 բիզնեսի և նպաստել ավելի քան 20000 աշխատատեղի ստեղծմանը։ Մենք նաև կառուցում ենք դպրոցներ, ներդրումներ ենք կատարում բնակարանաշինության և սոցիալական ծառայությունների մեջ և աջակցում ենք Ղարաբաղի հայերի ինտեգրմանը՝ ավելի քան 70 միլիոն եվրոյի օգնությամբ՝ ներառյալ դրամական աջակցությունը, բնակարանային և սոցիալական ծրագրերը։
ԵՄ-ն նաև ֆինանսավորում է Հայաստանի կրթական համակարգի արդիականացումը, այդ թվում՝ երկրի տարբեր հատվածներում յոթ դպրոցի վերանորոգումը, և մենք վճռական ենք շարունակելու մեր աջակցությունը։ Այդ պատճառով այսօր մենք ստորագրեցինք ֆինանսավորման համաձայնագիր, որով Հայաստանին կհատկացվի լրացուցիչ 140 միլիոն եվրո։
Այդ միջոցների մի մասը կուղղվի այն բարեփոխումներին, որոնք անհրաժեշտ են՝ վիզաների լիարժեք ազատականացման գործընթացն առաջ տանելու համար։ Սա կարևոր է, քանի որ Հայաստանը միակ երկիրն է աշխարհում, որն վիզաների ազատականացման ընթացիկ երկխոսություն ունի ԵՄ-ի հետ, ինչն արտացոլում է մեր կապերի խորությունը։
Եվ վերջապես, սա կարևոր տարի է նաև Հայաստանի ժողովրդավարության համար։ Հունիսին հայերը կգնան ընտրությունների։ Ամբողջ Եվրոպայում մենք տեսնում ենք, թե ինչպես են չարամիտ ուժերն ամեն օր փորձում խաթարել ժողովրդավարական գործընթացները՝ կիբեռհարձակումների, ապատեղեկատվության և այլ միջամտությունների միջոցով, և Եվրոպան այստեղ է՝ աջակցելու համար։ Մենք կօգնենք Հայաստանին՝ պայքարելու հիբրիդային սպառնալիքների և ապատեղեկատվության դեմ, որպեսզի հայերը կարողանան ազատ և արդար ընտրություններ անցկացնել և ինքնուրույն որոշել իրենց երկրի ապագան»։
