Կառավարությունը հավանություն տվեց սոցիալական ծախսերի փոխհատուցման կարգում փոփոխություններ կատարելու մասին հարցին։
«Նախորդ տարի Հարկային օրենսգրքում կատարվել են փոփոխություններ, և էականորեն պարզեցվել է ֆիզիկական անձանց եկամուտների հայտարարագրման համակարգը։ Մասնավորապես, սահմանվել է, որ հայտարարագիրը նախալրացնում է հարկային մարմինն իր մոտ առկա տեղեկատվության հիման վրա, ֆիզիկական անձը կարող է նախալրացված հայտարարագիրը փոփոխել, իսկ փոփոխությունների չենթարկվելու դեպքում հայտարարագիրը ներկայացնելու վերջնաժամկետի օրը այն համարվելու է օրենսդրությամբ սահմանված կարգով ներկայացված։ Սոցիալական ծախսը ֆիզիկական անձին փոխհատուցվում է, եթե վերջինս օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հարկային մարմին է ներկայացրել էլեկտրոնային ստորագրությամբ վավերացված եկամտային հարկի տարեկան հաշվարկը։ Նախագծով առաջարկվում է սոցիալական ծախսերի հետ կապված հարաբերությունները կարգավորող Կառավարության որոշումը համապատասխանեցնել կատարված օրենսդրական փոփոխություններին՝ սահմանելով, որ ֆիզիկական անձանց եկամուտների հայտարարագրման շրջանակում սոցիալական ծախսերի փոխհատուցման իրավունքը ծագում է, եթե ֆիզիկական անձն օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հարկային մարմին է ներկայացրել էլեկտրոնային ստորագրությամբ վավերացված եկամտային հարկի տարեկան հաշվարկը։ Նշեմ նաև, որ մինչև Հարկային օրենսգրքում վերոնշյալ փոփոխությունը կատարելը սոցիալական ծախսից օգտվելու համար հայտարարատու ֆիզիկական անձը պետք է ներկայացրած լիներ եկամտային հարկի տարեկան հաշվարկը, իսկ հայտարարագիրը կարող էր ներկայացվել միայն էլեկտրոնային ստորագրությամբ հաստատվելուց հետո։ Այսինքն՝ նախկինում գործող մոտեցումը պահպանվել է, ինչը նշանակում է, որ սոցիալական ծախսից օգտվելու կարգի առումով խստացում չի կատարվում»,- նշեց ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը։
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն էլ ասաց. «Նախորդ տարի ինչ կարգ էր գործում. քաղաքացիները պետք է իրենք ունենային նույնականացման քարտ՝ պարտադիր լրացնելու համար համընդհանուր հայտարարագիրը, դրանից բխող էլեկտրոնային ստորագրություն, այսինքն՝ իրենք մտնում, լրացնում էին, էլեկտրոնային ստորագրությամբ ստորագրում ու ներկայացնում էին։ Ներկայացնելու պահից ծագում էր սոցիալական կրեդիտը, դրանց առկայության դեպքում համապատասխան ծախսերի, վերադարձի իրավունքը գործում էր»։
Նա ընդգծեց, որ 70 տոկոսից ավելի քաղաքացի հայտարարագիրը հաստատել էր այնպիսին, ինչպես ինքնաշխատ ձևով գեներացվել էր։ «Մենք էլ մտածեցինք, որ եթե մարդկանց 70 տոկոսը բան չի ավելացնում, և ինքնաշխատ արտահայտում է, ապա ինչո՞ւ ենք մենք այդ լրացուցիչ գործողությունը պահում։ Եկանք այն եզրակացության, որ բոլորինը ինքնաշխատ եղանակով գեներացվելու է համընդհանուր հայտարարագիրը, քանի որ նաև 30 տոկոսը կա. այն մարդիկ, ովքեր 30 տոկոսի մեջ կարող են լինել, պետք է մտնեն և հաստատեն, եթե ոչ՝ համարվում է հաստատված. բայց այստեղ էլ սոցիալական կրեդիտների մասը կա, նրբությունը, որը ավելացել է, լրացնելիս էլեկտրոնային ստորագրության անհրաժեշտությունը չկա, բայց քանի որ սոցիալական կրեդիտի համար, այնուամենայնիվ, լրացուցիչ գործողություն կա անելու, դրա համար անհրաժեշտ է, որ նախ էլեկտրոնային ստորագրությամբ ներկայացվի, և լրացվի նաև սոցիալական կրեդիտը վերադարձնելու հայտը, և դրա համար անհրաժեշտություն է, որպեսզի նման քաղաքացիները, ովքեր ունեն սոցիալական կրեդիտ վերադաձնելու խնդիր, էլեկտրոնային ստորագրություն ունենան։
Ամփոփելով 2025 թվականի թվյալները՝ ուզում եմ ասել, որ 76 հազար 537 քաղաքացի 2025 թվականի ընթացքում կամ 2024-ի հայտարարագրման արդյունքում ստացել է 6 մլրդ 200 մլն դրամի սոցիալական կրեդիտ։ Միջին գումարը մեկ հայտարարատուի համար կազմել է 81 հազար դրամ։ Ես կարծում եմ, որ սա նաև կարևոր է սոցիալական մեր քաղաքականությունները քայլ քայլ կարգավորելու և առավել հասցեական լինելու համար»,- ասաց Փաշինյանը։
«Մենք անդադար դիմումներ գրելու տրամաբանությունից պետք է դուրս գանք։ Խնդրում եմ՝ որտեղ հնարավոր է, ազատվենք դրանից»,- նշեց ԱՍՀ նախարար Արսեն Թորոսյանը՝ սոցիալական կրեդիտների վերադարձի հետ կապված։
ՊԵԿ նախագահ Էդուարդ Հակոբյանն էլ ասաց. «Որոշում կայացրինք նոր պլատֆորմ ունենալ, ուզում եմ իրազեկել, որ նոր պլատֆորմի հետ կապված մրցույթը կայացել է, հիմա գնահատման փուլում ենք, ու դրա արդյունքներով մենք այս տարի կմշակենք նոր պլատֆորմը, որը հենց նշված լուծումներն իր մեջ կպարունակի և ոչ միայն: Նշեմ նաև, որ մենք խոստացել էինք, որ պետք է որոշ համակարգերի հասանելիություն ստանանք, մասնավորապես, բանկային տեղեկատվությունը՝ ավանդների դիմաց եկամուտները ստացվող քաղաքացիների, դրանք քաղաքացիների թույլտվությամբ հնարավորություն ունենանք բանկերից ստանալու, այդ հարցն էլ ենք կարգավորում։
Մյուս հարցը. լիազորագրի միջոցով ուրիշին թույլ տալ իր փոխարեն հայտարարագիրը տեսնելը, լրամշակելը և հաստատելը, ինչպես նաև մեր սոցիալապես անապահով, նաև կենսաթոշակառուների համար ավտոմատ տեղեկատվության ստացումը ԱՍՀ նախարարության շտեմարանից: Սրանք բոլորն այս տարվա ընթացքում կլուծվեն, բացի դրանից՝ կլինի մի հավելված, որը շատ ավելի պարզ եղանակով մարդկանց հասանելի կլինի իրենց հեռախոսներում, և շատ հեշտ հարցերի միջոցով նրանց կուղղորդի ցանկացած դաշտ՝ հասկանալու, ինչպես նաև լրամշակելու և հաստատելու իրենց հայտարարագրերը»։
Վահե Հովհաննիսյանն ասաց. «2 շաբաթվա ընթացքում մենք պատրաստվում ենք բերել ևս մեկ նախագիծ, որով կսահմանվեն այն չհարկվող եկամուտների ցանկերը, որոնք ենթակա չեն հայտարարագրման կամ հայտարարագրման ենթակա են միայն միանվագ գործարքի գծով սահմանված որոշակի շեմը գերազանցելու դեպքում: Այստեղ հավելյալ պարզեցում է, որովհետև մեր քաղաքացիները հարցեր էին բարձրացնում, թե որ շեմերը՝ ընտանիքի անդամների փոխանցումները և այլն, հիմա մենք կոնկրետ սահմանում ենք այն երկար ցանկը, որոնք հայտարարագրման ենթակա չեն։ 2 շաբաթվա ընթացքում կներկայացնենք Կառավարության հաստատմանը։
ՊԵԿ նախագահը նշեց. «Սա, բացի բուն հայտարարագրման ռեֆորմից, տրամաբանությամբ հարմարավետ հարթակ է բազմաթիվ ֆիզիկական անձ-հարկ վճարողների համար, որպեսզի նրանք այն, ինչը ՊԵԿ-ը չի տեսնում, օրինակ՝ վարձավճարները կամ նմանատիպ այլ եկամուտներ, այդ հարթակում շատ պարզ հայտարարագրեն և իրենց հարկերը վճարեն, և 2025 թվականն այդ տեսանկյունից էլ է բավական առաջընթացի տարի եղել, ու եթե թվեր հնչեցնեմ, 8.6 մլրդ դրամ հարկեր են վճարվել այդ ճանապարհով նախորդ տարվա 4.5 մլրդ դրամի փոխարեն։ Նաև այս ամբողջ ռեֆորմի թվայնացման տրամաբանության ավարտը լինելու է այն, որ մենք ֆիզիկական անձի կյանքի տրամաբանություն դարձնենք այն, որ եթե նա հարկային մարմնի հետ առնչվում է, մի պատուհանից առնչվի բոլոր հարցերով, և իմ նշած մրցույթի արդյունքում պլատֆորմը երբ մշակվի, հաջորդ փուլը կլինի ֆիզանձի համար մեկ միասնական պլատֆորմ հարկային մարմնին բոլոր հարցերով դիմելու համար»։
